Từ chiến sự leo thang tại Iran, giá dầu tăng mạnh, áp lực lạm phát quay trở lại cho tới sự căng thẳng trên thị trường trái phiếu và kỳ vọng khổng lồ đặt lên ngành trí tuệ nhân tạo (AI), hàng loạt yếu tố rủi ro đang cùng lúc tạo ra bầu không khí bất ổn mới trên các thị trường quốc tế.

Căng thẳng địa chính trị tiếp tục là tâm điểm lo ngại lớn nhất. Cuối tuần qua, một vụ tấn công bằng drone gây hỏa hoạn gần một nhà máy điện hạt nhân tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Iran, giữa lúc các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể. Theo Axios, ông Trump dự kiến triệu tập cuộc họp Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ trong tuần này để thảo luận các lựa chọn đối phó với Tehran.

Những diễn biến đó tiếp tục gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu Brent trong phiên đầu tuần đã tăng hơn 1,5%, vượt ngưỡng 110 USD/thùng, còn giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giao dịch trên 107 USD/thùng. Chỉ trong tuần trước, giá dầu đã tăng hơn 7% do tác động từ việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - tiếp tục bị phong tỏa đối với phần lớn tàu chở dầu.

Các chuyên gia của Capital Economics cảnh báo việc đóng cửa eo biển Hormuz đang khiến lượng dự trữ dầu toàn cầu suy giảm nhanh chóng. Theo họ, nếu tình trạng này kéo dài, giá dầu Brent có thể tăng lên vùng 130-140 USD/thùng vào cuối tháng 6, thậm chí còn cao hơn. Điều đó làm dấy lên nỗi lo về một cú sốc năng lượng mới tương tự các cuộc khủng hoảng trong quá khứ.

Sau gần 3 tháng kể từ khi xung đột bùng phát, giới đầu tư bắt đầu lo ngại những tác động thực sự lên nền kinh tế toàn cầu. Giá năng lượng leo thang đang tạo áp lực lạm phát trở lại ở nhiều quốc gia, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương trước đó kỳ vọng có thể bắt đầu chu kỳ nới lỏng tiền tệ. Nay, viễn cảnh giảm lãi suất đang trở nên khó khăn hơn khi nguy cơ lạm phát tái bùng phát ngày càng rõ nét.

Sự lo lắng này phản ánh rõ trên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện đã vượt 4,6%, tiếp tục tăng mạnh sau nhiều tuần biến động. Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu đã lên mức cao nhất kể từ năm 1996. Trong khi đó, tại Anh, thị trường nợ công cũng chịu thêm áp lực do bất ổn chính trị liên quan tới Thủ tướng Keir Starmer. Các nhà phân tích của Barclays nhận định điều kiện đối với các tài sản rủi ro và thị trường trái phiếu đang xấu đi nhanh chóng, đồng thời đồng USD nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng giá trong tuần này.

Không chỉ đối mặt với rủi ro địa chính trị và lạm phát, kinh tế toàn cầu còn xuất hiện thêm nhiều dấu hiệu giảm tốc. Tại Trung Quốc, số liệu công bố đầu tuần cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp và tiêu dùng trong tháng 4 đều thấp hơn kỳ vọng. Nhu cầu nội địa suy yếu cùng chi phí năng lượng tăng cao tiếp tục gây áp lực lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Trong tuần này, thị trường cũng sẽ theo dõi sát hàng loạt sự kiện quan trọng như Cuộc họp Bộ trưởng Tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại Paris, số liệu lạm phát của Anh, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nhật Bản, thị trường bất động sản Trung Quốc cũng như báo cáo kết quả kinh doanh của các tập đoàn bán lẻ lớn tại Mỹ.

Tuy nhiên, tâm điểm chú ý lớn nhất sẽ là Báo cáo tài chính của Nvidia công bố vào ngày 20/5. Công ty chip của Mỹ hiện được xem là biểu tượng lớn nhất của làn sóng AI toàn cầu và là động lực chính thúc đẩy đà tăng của chứng khoán Mỹ suốt hơn một năm qua. Giới đầu tư đang chờ xem liệu Nvidia có thể tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng bùng nổ hay không, trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu ngày càng bất ổn.

Cho đến nay, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể. Chỉ số S&P 500 đã tăng gần 9% từ đầu năm, chủ yếu nhờ nhóm công nghệ và AI. Tuy nhiên, tại châu Âu – nơi chịu tác động trực tiếp hơn từ cú sốc năng lượng – thị trường chứng khoán đang tỏ ra mong manh hơn nhiều.

Sự khác biệt này đang đặt ra câu hỏi lớn cho giới đầu tư toàn cầu: liệu AI có đủ sức tiếp tục nâng đỡ thị trường tài chính trong khi hàng loạt rủi ro về chiến sự, lạm phát, nợ công và tăng trưởng kinh tế đang cùng lúc gia tăng? Hiện tại, nhiều nhà đầu tư vẫn đặt cược vào khả năng đạt được giải pháp ngoại giao tại Trung Đông. Nhưng nếu xung đột tiếp tục kéo dài và giá dầu leo thang, nguy cơ về một cú sốc kinh tế toàn cầu mới sẽ ngày càng hiện hữu.