Bộ máy hành chính được tinh gọn, chuyển đổi số được đẩy mạnh, chất lượng phục vụ người dân ngày càng nâng cao, tạo nền tảng để địa phương hướng tới mục tiêu trở thành phường đô thị trong giai đoạn 2026 - 2030.

Một năm tạo xung lực mới 

Sau sắp xếp, xã Bà Điểm có diện tích tự nhiên 27,36 km² với hơn 206.000 dân, quy mô tương đương một quận nội thành trước đây. Dân số đông đặt ra áp lực lớn đối với công tác quản lý, cung cấp dịch vụ công và tổ chức bộ máy ở cấp cơ sở.

Tuy nhiên, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy hành chính từng bước vận hành ổn định, giảm các khâu trung gian và nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở. Quy trình giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn, việc ứng dụng công nghệ thông tin và cơ chế một cửa liên thông góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Hiệu quả của mô hình cũng được phản ánh qua các chỉ tiêu kinh tế - xã hội. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng đô thị hóa, trong đó công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ chiếm 97,1% tổng giá trị sản xuất, nông nghiệp còn 2,9%. Đến cuối năm 2025, thu nhập bình quân đầu người đạt 100,2 triệu đồng/người/năm, cao hơn mức bình quân của Thành phố Hồ Chí Minh. Địa phương không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều; 100% trường học đạt chuẩn phổ cập ở mức cao nhất và tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 98,41%.

Bà Lê Thị Thùy Hương, người dân sinh sống lâu năm tại xã Bà Điểm cho biết, từ khi vận hành mô hình chính quyền mới, người dân cảm nhận rõ sự thay đổi trong tác phong và tinh thần phục vụ của đội ngũ cán bộ. Nhiều thủ tục hành chính như cấp phép xây dựng hay đăng ký kinh doanh được giải quyết nhanh hơn, giảm đáng kể việc đi lại và thời gian chờ đợi.

Nền tảng quản trị số

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bà Điểm là đầu mối triển khai cải cách hành chính và chuyển đổi số của địa phương. Sau một năm vận hành, trung tâm đã tiếp nhận, giải quyết 26.257 hồ sơ, trong đó có 25.709 hồ sơ trực tuyến; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,8%, mức độ hài lòng của người dân đạt 100%.

Kết quả này có được nhờ địa phương đẩy mạnh đầu tư phát triển hạ tầng băng thông rộng, mở rộng phủ sóng mạng, triển khai ký số đối với 100% văn bản không mật và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Ứng dụng "Bà Điểm 4.0" cùng hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng, mô hình "Đội hình Bình dân học vụ số" tại các ấp đã hỗ trợ người dân tiếp cận các nền tảng số, thực hiện thủ tục hành chính thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, địa phương triển khai mô hình "Giải quyết thủ tục hành chính tại nhà dành cho người yếu thế", cử cán bộ và tình nguyện viên đến tận nhà hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật nặng và phụ nữ mang thai thực hiện các thủ tục hành chính.

Ông Lê Văn Quân, cư dân ấp 69 xã Bà Điểm cho biết: “Từ khi có các mô hình hỗ trợ công nghệ, cài đặt ứng dụng địa phương và lập các điểm hướng dẫn nộp hồ sơ tại các ấp, bà con chúng tôi, đặc biệt là người cao tuổi, người yếu thế có thể tiếp cận, thực hiện các thủ tục dịch vụ công trực tuyến ngay tại chỗ mà không cần phải đi lại. Sự đổi mới này vừa đem lại tiện ích chính đáng cho người dân, vừa mang lại diện mạo chính quyền văn minh, chuyên nghiệp”.

Đánh giá sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ông Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Bà Điểm cho biết, địa bàn có quy mô dân số lớn, áp lực đối với đội ngũ cán bộ rất cao nhưng địa phương cơ bản hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra.

Nổi bật là chất lượng giải quyết thủ tục hành chính được nâng lên, tỷ lệ hài lòng của người dân đạt gần như tuyệt đối; các mô hình hỗ trợ người yếu thế và sự tham gia của lực lượng đoàn viên, tình nguyện viên trong giai đoạn đầu sáp nhập cũng phát huy hiệu quả rõ rệt. “Điểm tự hào nhất của chúng tôi là dịch vụ hành chính công đã tối ưu hóa được quy trình, nâng tỷ lệ hài lòng của người dân lên mức gần như tuyệt đối. Các mô hình phục vụ người dân yếu thế tận nhà hay việc phát huy vai trò đoàn viên, tình nguyện viên trong giai đoạn đầu sáp nhập đã đem lại hiệu quả thực tiễn rất rõ rệt”.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, việc vận hành mô hình mới vẫn còn một số khó khăn. Hệ thống phần mềm dùng chung giữa khối Đảng và khối chính quyền chưa đồng bộ, đường truyền đôi lúc chưa ổn định. Cùng với đó, khối lượng công việc chuyển từ cấp huyện về cấp xã ngày càng lớn trong khi biên chế còn hạn chế, tạo áp lực không nhỏ đối với đội ngũ cán bộ cơ sở.

Quyết tâm chuyển đổi thực chất

Giai đoạn 2026 - 2030, việc thành lập phường Bà Điểm trên cơ sở nguyên trạng được xác định là bước đi phù hợp với Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060. Theo định hướng phát triển, Bà Điểm sẽ trở thành đô thị đa chức năng với các lĩnh vực dịch vụ, văn hóa, chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng và công nghệ hỗ trợ chất lượng cao.

Để chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi, UBND xã Bà Điểm đã hoàn thành việc sắp xếp 113 ấp thành 51 khu phố; đồng thời đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân 12 - 15%/năm và thu ngân sách tăng khoảng 10%/năm.

Bí thư Đảng ủy xã Bà Điểm Nguyễn Anh Tuấn khẳng định: “Quan điểm nhất quán của địa phương là việc chuyển đổi từ xã lên phường phải mang tính thực chất, nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống cho người dân, tuyệt đối không phải là một sự thay đổi danh từ hay đổi tên gọi đơn thuần. Chúng tôi đang tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, hệ thống thoát nước, chiếu sáng công cộng và các thiết chế văn hóa, đáp ứng yêu cầu của một đô thị hiện đại”.

Để bộ máy vận hành hiệu quả sau khi chuyển đổi, địa phương kiến nghị Thành phố xem xét áp dụng cơ chế đặc thù, bổ sung khoảng 20% định biên phù hợp với quy mô dân số của địa bàn. Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, địa phương cũng đề xuất Thành phố ưu tiên bố trí nguồn lực ngân sách, đẩy mạnh xã hội hóa để nâng cấp các trục giao thông trọng điểm và hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung. Theo ông, đây là tiền đề để chính quyền phục vụ người dân tốt hơn, đồng thời tạo động lực để đô thị mới Bà Điểm phát triển bền vững.

Kỳ vọng về sự chuyển mình của quê hương cũng được người dân thể hiện rõ. Bà Lê Thị Thùy Hương chia sẻ, thông tin Bà Điểm chuẩn bị lên phường mang lại niềm phấn khởi cho người dân bởi đây là dấu mốc mở ra cơ hội phát triển mới; đồng thời giúp địa phương hội nhập sâu hơn với nhịp phát triển chung của Thành phố Hồ Chí Minh.

Cùng chung niềm tin đó, ông Lê Văn Quân chia sẻ: “Quê hương mười tám thôn vườn trầu là mảnh đất có truyền thống cách mạng kiên cường, giàu lòng yêu nước từ ngàn xưa. Khi được công nhận là một phường đô thị, vị thế của mảnh đất anh hùng càng được khẳng định. Bà con thôn xóm đều kỳ vọng cuộc sống sẽ ngày một ấm no, văn minh và sung túc hơn”.

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bà Điểm đã tạo dựng nền tảng quan trọng về quản trị, chuyển đổi số và sự đồng thuận trong nhân dân. Đây sẽ là tiền đề để địa phương hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường đô thị văn minh, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.