Theo kênh CNN ngày 1/4, ông Tony Fadell, cựu lãnh đạo Apple, người đồng sáng tạo iPod và tham gia phát triển iPhone từ những ngày đầu, nói: “Chúng tôi nhận ra mọi người sẽ chỉ mang theo một thiết bị. Họ sẽ có điện thoại di động có thể nghe nhạc, hoặc một sản phẩm Apple vừa nghe nhạc vừa liên lạc. Và chúng tôi tự hỏi: ‘Vậy chúng ta sẽ làm gì?’”.

Ông Fadell và các lãnh đạo Apple khác đã theo dõi Motorola và Samsung ra mắt điện thoại tích hợp máy nghe nhạc MP3, rồi đặt câu hỏi liệu iPod có còn tương lai hay không.

Thời điểm đó, iPod là sản phẩm lớn nhất của Apple. Đến tháng 4/2004, iPod bán chạy hơn cả máy Mac và tăng trưởng hơn 900% so với năm trước.

Tuy nhiên, Apple vẫn bắt tay làm cho sản phẩm thành công nhất của mình trở nên lỗi thời. Cho đến nay, khi kỷ niệm 50 năm thành lập, Apple chưa bao giờ đưa ra quyết định nào quan trọng hơn.

Điện thoại kết hợp iPod

Theo ông Fadell, Apple chưa từng làm sản phẩm phức tạp như iPhone, nghĩa là họ phải tìm cách khiến các linh kiện hoạt động phối hợp theo cách chưa từng thử trước đó.

Ông Rubén Caballero, Phó chủ tịch kỹ thuật của Apple từ năm 2005 đến 2019, nhớ lại những đêm dài và cuối tuần làm việc trong khoảng hai năm rưỡi trước khi ra mắt iPhone đầu tiên. Ông kể: “Tôi nhiều lần ngủ dưới bàn làm việc”.

Một trong những điều không chắc chắn lớn nhất là giao diện. Mặc dù màn hình cảm ứng tồn tại từ lâu trước iPhone, nhưng Apple tinh chỉnh công nghệ và xây dựng phần mềm hoạt động mượt mà, thuyết phục người dùng từ bỏ các nút vật lý. Hàng trăm nhân viên Apple đã làm việc với các chi tiết kỹ thuật như lớp phủ màn hình và khả năng chống ẩm.

Phiên bản đầu tiên trông giống một chiếc iPod có thể gọi điện. Nó thậm chí còn có bánh xe điều khiển cảm ứng của iPod.

Ông Fadell nói: “Chúng tôi thử làm iPod cộng với điện thoại, nhưng thất bại. Bởi bánh xe này không cho phép nhắn tin hay quay số”.

Nhưng phần cứng chỉ là một nửa câu chuyện. Ông Grignon kể: “Mỗi ứng dụng phải viết lại từ đầu. Bạn giờ tương tác với ứng dụng bằng tay. Không có gì ổn định từ đầu, nên khi bị treo, bạn chỉ biết hỏi tại sao lại như thế”.

Thành công của iPod là bước khởi động để Apple chuyển dịch sang thiết bị điện tử tiêu dùng di động đầu những năm 2000. Trước iPod, phần lớn sản phẩm của công ty này là máy tính xách tay và máy tính để bàn.

Bước chuyển dịch này đòi hỏi Apple gần như bắt đầu lại từ đầu, hợp tác với nhà cung cấp và nhà sản xuất mới, xây dựng đội ngũ mới. Ông Fadell nhớ lại công ty lúc đó chưa có công nghệ để tạo ra một thiết bị như iPod.

Thành công của iPod cũng dạy Apple cách đi trước đối thủ - bài học quan trọng trong cuộc đua phát triển điện thoại thông minh sau này. Ông Fadell cho biết ông đẩy nhanh ra mắt iPod mới mỗi dịp Giáng sinh, đặt nhịp cho chu kỳ ra mắt iPhone.

Thành công bất ngờ

Sự phổ biến của các thiết bị như T-Mobile Sidekick và BlackBerry 5810 đầu những năm 2000 cho thấy người dùng muốn điện thoại có nhiều tác dụng hơn là chỉ có thể gọi điện, nhắn tin và chụp ảnh. Họ muốn mang cả đời sống trực tuyến theo mình.

Nhưng gia nhập thị trường điện thoại khi đó là thách thức lớn, ngay cả với Apple. Nokia và Motorola đang thống trị thị trường. Các nhà mạng kiểm soát chặt khâu tiếp thị và phân phối. Giá iPhone đầu tiên là 500 USD, đắt hơn điện thoại bình thường.

Ông Grignon nói: “Nếu hỏi bất cứ ai, họ đều sẽ nói: 'Bạn có biết điện thoại sẽ trở thành quan trọng như vậy không?'. Và câu trả lời là không ai trong chúng tôi biết”. Điện thoại ban đầu chỉ được dự kiến là sản phẩm cao cấp hạng sang.

Ông Grignon kể rằng nhân viên Apple rất ngạc nhiên trước phản ứng của thị trường với mẫu đầu tiên.

Tương lai

Hiện nay, iPhone là một trong những điện thoại thông minh phổ biến nhất thế giới, có hơn 2,5 tỷ thiết bị Apple đang được sử dụng. iPhone đã thay đổi văn hóa cơ bản, như CNN nhận định trong chương trình đặc biệt “50 Năm Apple” phát sóng ngày 4/4 tới.

Ông Grignon vẫn ngạc nhiên về mức độ phổ biến của iPhone. Ông nói: “Con trai tôi chuẩn bị tốt nghiệp trung học và không thể thiếu điện thoại vào mỗi sáng”.

Thành công này tạo ra hệ sinh thái sản phẩm như Apple Watch và AirPods, đều dựa trên mức độ phổ biến của iPhone. Ông Caballero nhận định đây là thiết bị định hình di sản lâu dài của Apple.

Ông Fadell nhận định rằng iPhone có gần 20 năm tồn tại mà không thay đổi nhiều là bằng chứng thành công. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng ngành này đang trải qua bước ngoặt mới mang tính sống còn khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện và tương lai Apple phụ thuộc vào cách thích nghi. Apple đang đi sau các công ty như Google và OpenAI, dù đã hợp tác với họ trong AI.

Ông Fadell nói: “Apple phải nghĩ khác so với 10-15 năm qua. Họ phải nghĩ về cách cách mạng hóa lần nữa”.