12:14 06/12/2025

Từ giảm nghèo đến tăng trưởng xanh

Năm 2025, Việt Nam trở thành điểm sáng của khu vực về cải cách kinh tế, thu hút sự quan tâm và đồng hành của nhiều đối tác phát triển, trong đó, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) là một đối tác bền bỉ nhất.

Ông Hugo Pierrel, Phó Giám đốc AFD tại Việt Nam chia sẻ, Việt Nam đã trải qua hành trình phát triển kinh tế xã hội ấn tượng bằng cải cách cơ cấu và tăng trưởng bền vững. Từ quốc gia kém phát triển, Việt Nam đã vươn lên nhóm nước có thu nhập trung bình vào năm 2017 và năm 2025 trên đà gia nhập nhóm các nước có thu nhập trung bình cao.

Chú thích ảnh
TP Hồ Chí Minh mới hướng đến phát triển nền kinh tế số và kinh tế xanh để phát triển bền vững. Ảnh: Hoàng Tuyết

Thành tựu nổi bật nhất là kết quả giảm nghèo từ 45% năm 1990 đã giảm xuống dưới 1% năm 2025. Đó là kết quả của nỗ lực bền bỉ của Chính phủ Việt Nam thông qua hành động cụ thể, phân bổ nguồn lực hợp lý và xử lý hiệu quả các vấn đề kinh tế xã hội thiết yếu. Các chỉ dấu tiến bộ thể hiện ở khả năng tiếp cận ngày càng tốt hơn của người dân với năng lượng, nước sạch và giáo dục.

AFD hiện diện tại Việt Nam từ năm 1994 và đến nay đã có 31 năm đồng hành. Với vai trò ngân hàng phát triển song phương của Chính phủ Pháp, AFD cùng các đơn vị thành viên như Proparco và Expertise France đã cam kết tổng vốn hỗ trợ 3,2 tỷ euro (khoảng 3,73 tỷ USD) cho Việt Nam. Có 3 giai đoạn hợp tác nổi bật: Giai đoạn từ năm 1994, AFD chủ yếu tài trợ cho nông nghiệp và chế biến nông sản, đặc biệt là các loại cây trồng chiến lược như lúa gạo, cà phê, chè, cao su, với mục tiêu là giúp Việt Nam phát triển nông nghiệp và nâng cao năng lực chế biến nông sản, đặt nền móng cho tăng trưởng dài hạn.

Giai đoạn từ đầu những năm 2000, Việt Nam tập trung phát triển hạ tầng kinh tế và AFD đã dịch chuyển nguồn vốn sang lĩnh vực này, nhằm đáp ứng yêu cầu của Chính phủ Việt Nam, với các dự án hợp tác giữa AFD với Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia, nâng cấp tuyến đường sắt Yên Viên – Lào Cai, tuyến Metro số 3 Hà Nội. Giai đoàn từ năm 2015, AFD hỗ trợ các chương trình giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu, với nhiều dự án lớn đã được triển khai, như mở rộng thủy điện Hòa Bình, thủy điện tích năng Bác Ái và các dự án chống xói lở, ngập lụt tại hơn 15 tỉnh, thành phố mới của Việt Nam.

Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, AFD tại Việt Nam cũng thẳng thắn nêu ra 3 thách thức trong hoạt động triển khai dự án tại Việt Nam, gồm: Vấn đề Quản lý đất đai và giải phóng mặt bằng là vướng mắc đầu tiên thường gây ra tình trạng chậm trễ, ảnh hưởng đến tiến độ dự án các dự án; thủ tục phê duyệt vẫn còn tương đối phức tạp và đa dạng sinh học. Đây là những lĩnh vực AFD ngày càng chú trọng hướng tới, bởi các dự án hạ tầng lớn thường tác động lâu dài đến hệ sinh thái. Việt Nam với sự đa dạng sinh học phong phú, cần giảm thiểu tác động tiêu cực và tích hợp yếu tố bảo tồn ngay từ giai đoạn quy hoạch.

Đánh giá về chương trình cải cách thể chế được khởi động từ đầu năm 2025, đại diện AFD khẳng định, đây là bước tiến tích cực đối với hệ thống hành chính và tổ chức chính quyền các cấp của Việt Nam, mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả quản trị, qua đó hỗ trợ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045.

Để duy trì đà tăng trưởng bền vững, Phó Giám đốc AFD tại Việt Nam khuyến nghị lồng ghép 4 yếu tố quan trọng vào chính sách phát triển quốc gia: Xây dựng hệ thống sản xuất tiêu dùng phi carbon, giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch; tích hợp ứng phó biến đổi khí hậu trong mọi chính sách, từ trung ương đến địa phương, cả khu vực công và tư nhân; xây dựng nền tảng hạ tầng và thể chế vững chắc làm bệ đỡ cho phát triển kinh tế và pPhát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, coi đây là động lực then chốt để nâng cao năng suất lao động và tăng thêm giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, cần sớm phân định vai trò đầu tư công tư trong các dự án lớn. Với một số lĩnh vực chiến lược như lưới truyền tải điện, Nhà nước nên đóng vai trò chủ đạo để bảo đảm ổn định hệ thống, qua đó khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư sản xuất năng lượng. Về thị trường tài chính, Việt Nam cần bảo đảm mọi thành phần kinh tế từ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đến các tập đoàn có thể tiếp cận công bằng nguồn vốn tín dụng, giúp hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh bằng các công cụ chính sách phù hợp.

Ngoài ra, ông Pierrel khẳng định: “Các đối tác phát triển như AFD luôn sẵn sàng đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng và công nghệ để cùng nhau đạt được các mục tiêu phát triển tham vọng”.

Với hơn 30 năm hợp tác và hiểu biết sâu sắc về bối cảnh Việt Nam, AFD là một phần của tiến trình chuyển dịch xanh và phát triển bền vững. Quan hệ hợp tác của AFD không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà còn là cầu nối tri thức, công nghệ và quản trị, hướng tới một tương lai thịnh vượng bền vững cho Việt Nam.

DL