Theo phóng viên TTXVN đưa tin từ Philippines, đây là nội dung được nhiều diễn giả trao đổi tại phiên thảo luận "Vai trò của truyền thông trong định hình tương lai ASEAN" trong khuôn khổ Diễn đàn Truyền thông ASEAN lần thứ 10 (AMF 2026), diễn ra ngày 30/7 tại Manila. Các diễn giả nhận định AI đang làm thay đổi sâu sắc quy trình làm báo, từ thu thập dữ liệu, tổng hợp thông tin, dịch thuật đến hỗ trợ sản xuất nội dung. Nếu được sử dụng đúng cách, AI có thể giúp các tòa soạn nâng cao năng suất, phát triển các hình thức kể chuyện mới và tiếp cận nhiều nhóm công chúng hơn.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN, ông Akhyari Hananto, nhà sáng lập nền tảng Good News Indonesia, cho biết đơn vị của ông đã ứng dụng AI trong nhiều khâu sản xuất nội dung và ghi nhận lượng độc giả tăng đáng kể. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn quyết định cuối cùng vẫn phải thuộc về con người. Theo ông, mọi nội dung đều phải trải qua quy trình biên tập và xác minh của phóng viên, biên tập viên trước khi xuất bản. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi là một cơ quan báo chí được AI hỗ trợ, chứ không phải cơ quan báo chí do AI tạo ra".

Các chuyên gia cũng lưu ý AI có thể tạo ra hiện tượng "ảo giác", dẫn đến việc trích dẫn nguồn không tồn tại hoặc đưa ra thông tin thiếu chính xác. Vì vậy, kiểm chứng nhiều nguồn và duy trì quy trình biên tập nghiêm ngặt vẫn là yêu cầu bắt buộc đối với báo chí chuyên nghiệp.

Theo các diễn giả, khi thông tin sai lệch và nội dung do AI tạo ra ngày càng phổ biến, tài sản lớn nhất của báo chí không còn là tốc độ mà là sự tin cậy. Ông Noel Hidalgo Tan, đại diện Ban Văn hóa và Thông tin thuộc Ban Thư ký ASEAN, cho biết Kế hoạch công tác ASEAN về Thông tin và Truyền thông giai đoạn 2026-2035 xác định một số ưu tiên như bảo đảm tính toàn vẹn của thông tin, ứng dụng AI có trách nhiệm, tăng cường năng lực truyền thông và nâng cao hiểu biết truyền thông cho người dân. Theo ông, AI không tạo ra vấn đề thông tin sai lệch, nhưng khiến việc sản xuất và phát tán nội dung giả mạo trở nên nhanh hơn và dễ dàng hơn. Do đó, ASEAN cần đồng thời xây dựng các nguồn tin đáng tin cậy, nâng cao khả năng nhận diện thông tin sai của công chúng và thúc đẩy trách nhiệm của các nền tảng số.

Một số diễn giả cũng cho rằng, dù mạng xã hội và các nhà sáng tạo nội dung ngày càng có sức ảnh hưởng, báo chí chuyên nghiệp vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong việc điều tra, xác minh và cung cấp thông tin có độ tin cậy cao, phục vụ quá trình hoạch định chính sách cũng như lợi ích công cộng.

Bên cạnh những thách thức từ AI, các đại biểu cho rằng truyền thông ASEAN cũng cần tăng cường hợp tác xuyên biên giới nhằm phản ánh đầy đủ hơn các vấn đề của khu vực. Theo các chuyên gia, hiện công chúng ở nhiều nước ASEAN vẫn chủ yếu quan tâm đến tin tức trong nước, trong khi thông tin về các quốc gia láng giềng còn khá hạn chế. Điều này cho thấy ASEAN vẫn cần tiếp tục xây dựng một không gian thông tin chung thông qua việc chia sẻ nguồn tin, kết nối các cơ quan báo chí và thúc đẩy các sản phẩm báo chí hợp tác.

Các diễn giả cũng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi số không đồng nghĩa với việc bỏ qua các loại hình truyền thông truyền thống. Trong khi giới trẻ ngày càng tiếp cận thông tin qua mạng xã hội và các nền tảng số, phát thanh và truyền hình vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông tin chính thống tới nhiều cộng đồng, đặc biệt ở khu vực nông thôn và vùng sâu, vùng xa.

Theo các đại biểu, kết hợp hiệu quả giữa đổi mới công nghệ, chuẩn mực nghề nghiệp và hợp tác khu vực sẽ giúp truyền thông ASEAN tiếp tục giữ vai trò cầu nối giữa người dân với các chính sách của ASEAN, đồng thời góp phần xây dựng một cộng đồng gắn kết và có khả năng chống chịu tốt hơn trước những biến động của môi trường thông tin số.