Hai cuộc trao đổi cho thấy sự đồng thuận cao về mô hình “ba nhà”: Nhà nước, Nhà trường và Nhà doanh nghiệp được thiết lập và vận hành đi vào thực chất tại Hà Nội, với kỳ vọng tạo dựng một động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trung tâm được thành lập trên nền tảng hợp tác giữa UBND thành phố Hà Nội – đại diện cho Nhà nước, Đại học Bách khoa Hà Nội – đại diện cho Nhà trường và Tập đoàn Công nghệ CMC – đại diện cho Nhà doanh nghiệp; tạo nên mô hình “ba nhà” nhằm kết nối chính sách, nghiên cứu và thị trường trong một cấu trúc thống nhất.

Trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên tri thức, sự ra đời của HIC được xem là một bước đi thể chế quan trọng. Không chỉ dừng ở việc hỗ trợ khởi nghiệp hay tổ chức các hoạt động ươm tạo, Trung tâm được định vị là thiết chế dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô, đóng vai trò điều phối nguồn lực công - tư, kết nối dữ liệu, chính sách, công nghệ và cộng đồng sáng tạo trong và ngoài nước.

Đồng thuận về vai trò "cầu nối"

Trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, ông Trần Quang Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trung tâm HIC cho rằng: Trước khi có HIC, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Hà Nội vẫn tồn tại những khoảng trống đáng kể. Nhiều đề tài nghiên cứu, sản phẩm đạt giải tại các cuộc thi khởi nghiệp hoặc các sáng kiến trong trường đại học sau khi hoàn thành thường thiếu môi trường thử nghiệm, thiếu cơ chế tiếp cận vốn và thiếu kết nối với doanh nghiệp để thương mại hóa. Theo ông, tình trạng “đứt gãy” giữa ý tưởng – thử nghiệm – thị trường khiến không ít sáng kiến dừng lại ở mức tiềm năng mà chưa tạo ra giá trị thực tiễn. HIC ra đời nhằm khắc phục điểm nghẽn này, bằng cách tổ chức lại toàn bộ chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo trong một cấu trúc liên thông.

Ở góc độ doanh nghiệp đồng sáng lập HIC, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch điều hành Tập đoàn Công nghệ CMC cho biết, việc CMC cùng Hà Nội, Đại học Bách khoa cùng đầu tư thành lập HIC là bước hiện thực hóa tinh thần các nghị quyết lớn của Đảng về khoa học công nghệ và phát triển kinh tế tư nhân. “Có thể nói đây là mô hình đầu tiên hợp tác "ba nhà" giữa Hà Nội, CMC và Đại học Bách khoa, hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 57 cũng như Nghị quyết 68 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân".

Trong mô hình này, CMC với vai trò đại diện khối doanh nghiệp công nghệ, cũng là cầu nối quan trọng giữa khoa học, chính sách và thị trường, giúp các kết quả nghiên cứu và chủ trương đi vào thực tiễn. Từ kinh nghiệm 33 năm phát triển công nghệ, CMC cam kết sẽ cùng Hà Nội và Đại học Bách khoa đưa HIC vận hành hiệu quả, phấn đấu trở thành một hình mẫu về trung tâm đổi mới sáng tạo, kỳ vọng đóng góp thiết thực để Hà Nội và Việt Nam từng bước trở thành điểm đến đổi mới sáng tạo của khu vực và thế giới.

Nhấn mạnh rằng, đổi mới sáng tạo chỉ có thể thành công khi doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu, với vai trò tổ chức thị trường và thương mại hóa sản phẩm, ông Nguyễn Trung Chính chia sẻ: Nếu chỉ có nghiên cứu mà thiếu doanh nghiệp, sản phẩm khó đi vào thị trường; nếu chỉ có doanh nghiệp mà thiếu nền tảng khoa học, đổi mới sáng tạo sẽ thiếu chiều sâu; còn nếu thiếu cơ chế chính sách phù hợp, các ý tưởng sẽ không có môi trường phát triển. Chính vì vậy, mô hình: Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp được nhìn nhận như cấu trúc tối ưu để bảo đảm tính hoàn chỉnh của hệ sinh thái.

Theo định hướng công bố tại lễ ra mắt, HIC sẽ vận hành theo mô hình bốn giai đoạn gồm kết nối, ươm tạo, xây nền tảng và mở rộng. Ở giai đoạn kết nối, Trung tâm thu thập các bài toán thực tiễn từ khối công và khối tư, hệ thống hóa theo nguyên lý chung và thu hút cộng đồng khoa học, sinh viên, startup tham gia giải quyết. Giai đoạn ươm tạo tập trung chuyển ý tưởng thành sản phẩm thử nghiệm, tận dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để rút ngắn thời gian phát triển. Giai đoạn xây nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện pháp lý, sở hữu trí tuệ, tiếp cận hạ tầng điện toán và nguồn vốn. Cuối cùng, ở giai đoạn mở rộng, Trung tâm đồng hành cùng doanh nghiệp tiếp cận quỹ đầu tư mạo hiểm và thị trường quốc tế, tạo điều kiện để sản phẩm có khả năng cạnh tranh bền vững.

Khát vọng tăng trưởng quốc gia dựa trên đổi mới sáng tạo

Ông Trần Quang Hưng cho biết thêm, HIC sẽ phát triển các nền tảng dữ liệu dùng chung, không gian làm việc chung, dịch vụ pháp lý – thuế – kế toán và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, giúp startup và nhà khoa học không phải tự xoay xở từng khâu riêng lẻ. Theo ông, một trong những mục tiêu quan trọng là biến Hà Nội thành địa điểm thử nghiệm công nghệ và mô hình kinh doanh mới, thu hút cộng đồng sáng tạo trẻ trong nước và quốc tế. Trung tâm cũng hướng tới kết nối mạng lưới người Việt Nam ở nước ngoài, các quỹ đầu tư quốc tế và các trường đại học hàng đầu, qua đó mở rộng không gian sáng tạo vượt ra ngoài phạm vi địa phương.

Trong khi đó, ông Nguyễn Trung Chính lại nhận định: Nếu HIC vận hành thành công, Trung tâm không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Hà Nội mà còn đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng cao dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Một điểm đáng chú ý trong hai cuộc trao đổi trên là sự thống nhất về tầm nhìn dài hạn. Cả ông Trần Quang Hưng và ông Nguyễn Trung Chính đều không xem HIC đơn thuần là một trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, mà là thiết chế điều phối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo hướng định hướng thị trường và hội nhập quốc tế. HIC được kỳ vọng trở thành nền tảng mở, nơi hội tụ startup, doanh nghiệp công nghệ, nhà đầu tư và mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Sự hợp tác giữa Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội và CMC không chỉ tạo ra một trung tâm mới, mà còn kiến tạo mô hình phát triển dựa trên tri thức và công nghệ, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm chuyển hóa sáng tạo thành giá trị kinh tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt về thu hút nhân tài và dòng vốn công nghệ, việc Hà Nội chủ động xây dựng một trung tâm đổi mới sáng tạo theo mô hình “ba nhà” đi vào vận hành thực chất có ý nghĩa chiến lược. Nếu được triển khai hiệu quả, HIC có thể trở thành hình mẫu cho các trung tâm đổi mới sáng tạo thế hệ mới tại Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế Thủ đô trên bản đồ đổi mới sáng tạo của khu vực và thế giới.

Có thể thấy HIC đang được đặt nhiều kỳ vọng không chỉ ở vai trò một thiết chế mới, mà còn là “đường băng” để tri thức cất cánh, để chính sách gặp thị trường và để sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng thực chất. Trong hành trình xây dựng nền kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mô hình Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp tại Hà Nội có thể là bước thử nghiệm quan trọng, mở ra cách tiếp cận mới cho phát triển trong kỷ nguyên số.