Tại cuộc họp báo ngày 16/3, các quan chức Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc đã công bố sự chuyển dịch chiến lược trong cách thức quản lý đất đai ở nước này. Theo đó, hạn mức đất dành cho xây dựng mới hằng năm của một thành phố không được vượt quá diện tích đất kém hiệu quả mà thành phố đó đã chuyển đổi mục đích sử dụng thành công. 

Vụ trưởng Vụ Tận dụng phát triển tài nguyên thiên nhiên thuộc Bộ Tài nguyên Thiên nhiên, ông Khổng Duy Đông (Kong Weidong), lý giải nguyên tắc trên có thể được hiểu là một thành phố phải phục hồi được 1 ha đất thì mới được phép bổ sung thêm 1 ha đất xây dựng.

Chính sách này đánh dấu sự chấm dứt của giai đoạn mở rộng đô thị tràn lan với mật độ thấp trong bối cảnh quá trình đô thị hóa của nước này đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nóng sang ổn định và nâng cao chất lượng.

Với dân số lên tới 1,4 tỷ người và diện tích đất canh tác hạn hẹp, Trung Quốc coi đất đai là tài sản chiến lược hữu hạn. Ông Khổng Duy Đông nhấn mạnh Chính phủ Trung Quốc đang tính toán dựa trên 3 yếu tố: lợi nhuận thị trường, phát triển quốc gia và lợi ích công cộng.

Theo quy định mới, phần diện tích đất ít ỏi sẽ được xem xét nghiêm ngặt và dành riêng cho các cơ sở hạ tầng trọng điểm như các dự án cấp quốc gia về năng lượng, giao thông vận tải và thủy lợi. Đất được cấp mới cũng sẽ chỉ được ưu tiên dành cho lực lượng sản xuất chất lượng mới như các hệ thống công nghiệp hiện đại và ngành sản xuất công nghệ cao, cũng như các dự án an sinh xã hội như chuyển đổi các làng đô thị và xây dựng cơ sở dịch vụ công cộng. 

Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc xác định rõ, về nguyên tắc, đất dành cho xây dựng mới sẽ không còn được phân bổ cho mục đích phát triển bất động sản thương mại.

Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc vẫn đang đối mặt với bài toán dư cung nhà ở kéo dài. Tính đến cuối năm ngoái, diện tích nhà ở thương mại chờ người mua ở nước này đã lên tới hơn 76,6 triệu m2, đánh dấu năm thứ 6 liên tiếp ghi nhận gia tăng chỉ số này. Tại 100 thành phố được lựa chọn, ước tính sẽ phải mất hơn 2 năm để giải quyết hết lượng nhà tồn kho hiện có, tính dựa trên tốc độ tiêu thụ ở thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, giới chức Trung Quốc lưu ý rằng đây không phải là một mệnh lệnh “ngừng thi công” đối với các nhà phát triển bất động sản. Thay vào đó, chính phủ định hướng lĩnh vực bất động sản chuyển dịch theo hướng chú trọng chất lượng hơn là số lượng.

Ông Khổng Duy Đông nói rõ chính phủ sẽ không ngừng lại việc cung cấp đất cho nhà ở mà thay vào đó sẽ tập trung vào việc cung ứng có trọng điểm từ các nguồn tài nguyên hiện có. Mục tiêu là khuyến khích các nhà phát triển mua lại những khu đất có chất lượng cao và xây dựng các dự án nhà ở tốt hơn tại những vị trí đắc địa trong nội đô - nơi đã có sẵn hệ thống tiện ích hoàn chỉnh - thay vì xây dựng tràn lan các tòa nhà cao tầng mang tính đầu cơ tại các khu vực ngoại ô thành phố.

Để tạo thuận lợi cho quá trình chuyển dịch này, Chính phủ Trung Quốc đang dành nguồn lực tài chính đáng kể để hỗ trợ cho kế hoạch nói trên. Trong năm ngoái, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên phối hợp cùng Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn chính quyền các địa phương phát hành hơn 540 tỷ nhân dân tệ (khoảng 78,3 tỷ USD) trái phiếu đặc biệt. Nguồn vốn này được dành riêng cho mục đích mua lại và lưu trữ các khu đất đang bị bỏ hoang, qua đó giúp làm sạch bảng cân đối kế toán của các dự án đang bị đình trệ, đồng thời tạo tiền đề để đưa các khu đất này vào sử dụng một cách hiệu quả hơn.