04:08 26/04/2026

Trung Quốc đặt cược vào Bắc Đẩu trong cuộc cạnh GPS trên toàn cầu

Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP) ngày 25/4, Trung Quốc đang nâng cấp mạnh hệ thống định vị vệ tinh Bắc Đẩu nhằm mở rộng phạm vi phủ sóng và sử dụng toàn cầu, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với GPS của Mỹ và Galileo của Liên minh châu Âu (EU) ngày càng gia tăng.

Chú thích ảnh
Tên lửa mang theo các vệ tinh thuộc hệ thống định vị Bắc Đẩu được phóng từ một trung tâm phóng vệ tinh ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Ảnh: THX

Theo tài liệu do Văn phòng Điều hướng Vệ tinh Trung Quốc công bố cuối tháng 3/2026, động thái này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc muốn tăng ảnh hưởng công nghệ và giảm phụ thuộc của nhiều quốc gia vào các hệ thống định vị do phương Tây dẫn dắt như GPS của Mỹ hay hệ thống Galileo của EU.

Kế hoạch nâng cấp tập trung vào việc thay thế các vệ tinh đời cũ bằng các vệ tinh thế hệ thứ ba BDS-3, đồng thời điều chỉnh quỹ đạo hoạt động để cải thiện độ phủ sóng và khả năng định vị toàn cầu.

Sau quá trình tái cấu trúc, chòm sao vệ tinh Bắc Đẩu sẽ giảm từ khoảng 50 vệ tinh xuống còn 37 vệ tinh hoạt động. Phần lớn sẽ hoạt động ở quỹ đạo Trái đất tầm trung, tương tự cấu trúc mà GPS và Galileo đang sử dụng để bảo đảm khả năng định vị ổn định trên phạm vi quốc tế.

Ngoài ra, Trung Quốc sẽ duy trì 5 vệ tinh ở quỹ đạo địa đồng bộ nhằm tăng độ ổn định tín hiệu tại các khu vực vĩ độ cao. Thêm 4 vệ tinh địa tĩnh khác sẽ tập trung phục vụ những khu vực trọng điểm trong sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh. Theo kế hoạch, 13 vệ tinh BDS-2 cũ sẽ bị loại bỏ. Trung Quốc cũng để trống 5 vị trí trong mạng lưới để phục vụ các đợt mở rộng trong tương lai.

Các vệ tinh BDS-3 có độ chính xác và khả năng truyền thông tốt hơn đáng kể so với các thế hệ trước. Theo Tân Hoa xã, trước khi nâng cấp, hệ thống Bắc Đẩu có thể cung cấp khả năng định vị với sai số khoảng 10 mét và theo dõi vận tốc với sai số khoảng 0,2 mét/giây.

Trong kế hoạch phát triển 5 năm mới nhất, Trung Quốc cam kết thúc đẩy ứng dụng quy mô lớn và mở rộng quốc tế đối với internet vệ tinh và hệ thống Bắc Đẩu trong các ngành công nghiệp trọng điểm cũng như thị trường tiêu dùng.

Bắc Kinh cũng đặt mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái tích hợp giữa không gian, trên không và mặt đất, bao gồm vệ tinh viễn thám, cơ sở hạ tầng phóng và theo dõi vệ tinh, cùng hệ thống bảo mật và chia sẻ dữ liệu giữa các doanh nghiệp trong ngành.

Hiện tại, phần lớn người dùng quốc tế của Bắc Đẩu tập trung ở các quốc gia tham gia sáng kiến Vành đai và Con đường. Hệ thống này đã được sử dụng trong điều hướng tàu biển và quản lý cảng tại Trung Đông, cũng như trong lĩnh vực nông nghiệp và giao thông vận tải ở Trung Á.

Giới phân tích cho rằng việc mở rộng ảnh hưởng của Bắc Đẩu không chỉ mang ý nghĩa thương mại mà còn phản ánh cạnh tranh công nghệ và địa chính trị ngày càng gay gắt trong lĩnh vực hạ tầng không gian. Hệ thống định vị vệ tinh hiện được xem là nền tảng thiết yếu cho các lĩnh vực quân sự, logistics, giao thông thông minh và viễn thông.

Ông Zheng Shanjie, Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc, cho biết hồi tháng 3 rằng ngành công nghiệp liên quan đến Bắc Đẩu có thể đạt quy mô 1.000 tỷ NDT (khoảng 145 tỷ USD) trong vòng 5 năm tới.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc