Theo Global Times, Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) ngày 21/5 tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả cứng rắn nếu EU triển khai công cụ thương mại mới nhằm vào cái gọi là vấn đề “dư thừa công suất” của Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai bên tiếp tục gia tăng.

Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc He Yadong đặt câu hỏi mang tính phản biện rằng nếu chỉ dựa vào thặng dư thương mại để quy kết “dư thừa công suất”, thì liệu các mặt hàng ô tô, dược phẩm, rượu vang và mỹ phẩm xuất khẩu của EU cũng có thể bị coi là đang dư thừa công suất hay không.

Ông đưa ra bình luận trên sau khi truyền thông quốc tế đưa tin Ủy ban châu Âu đang thúc đẩy xây dựng một công cụ thương mại mới nhằm đối phó với điều mà EU gọi là tình trạng “dư thừa công suất” từ Trung Quốc.

Theo người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, Bắc Kinh đã nhiều lần nêu rõ lập trường về vấn đề này. Ông cho rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa, các bên cần tôn trọng quy luật kinh tế và nguyên tắc thị trường, đồng thời nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, toàn diện và dài hạn.

Ông He Yadong nhấn mạnh rằng một số quốc gia hiện cũng đang điều tra chính EU liên quan đến các vấn đề “dư thừa công suất”, vì vậy EU càng không có lý do để áp dụng “tiêu chuẩn kép”.

Theo phía Trung Quốc, nếu EU xây dựng công cụ thương mại mới với mục tiêu nhắm vào Bắc Kinh dưới danh nghĩa giải quyết tình trạng dư thừa công suất, thì thực chất đây là nỗ lực nhằm che giấu khó khăn công nghiệp nội khối và kiềm chế cạnh tranh từ bên ngoài.

“Động thái này không chỉ gây tổn hại quan hệ kinh tế - thương mại Trung Quốc - EU mà còn làm gián đoạn sự ổn định của chuỗi cung ứng và sản xuất toàn cầu, cuối cùng sẽ phản tác dụng đối với chính ngành công nghiệp châu Âu”, người phát ngôn nhấn mạnh.

Bắc Kinh đồng thời kêu gọi EU quay trở lại con đường đối thoại và tham vấn, thay vì áp dụng các biện pháp hạn chế mang tính phân biệt đối xử đối với doanh nghiệp và hàng hóa Trung Quốc.

“Nếu EU vẫn khăng khăng thúc đẩy công cụ mới và áp dụng các biện pháp hạn chế nhằm vào doanh nghiệp hoặc sản phẩm Trung Quốc, Trung Quốc sẽ kiên quyết thực hiện các biện pháp đáp trả”, ông cảnh báo.

Thời gian gần đây, EU liên tiếp triển khai nhiều biện pháp bị Bắc Kinh xem là mang tính bảo hộ thương mại nhằm vào Trung Quốc. Trong số này có cuộc điều tra liên quan công ty công nghệ an ninh Nuctech, Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp và đề xuất sửa đổi Đạo luật An ninh mạng của EU.

Ông Jian Junbo, Giám đốc Trung tâm Quan hệ Trung Quốc - châu Âu thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế, Đại học Phúc Đán, nhận định cạnh tranh giữa Trung Quốc và EU trong một số lĩnh vực là điều bình thường khi cơ cấu kinh tế và công nghiệp hai bên liên tục thay đổi. Tuy nhiên, ông cho rằng chủ nghĩa bảo hộ sẽ không giúp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn gây tổn hại cho tất cả các bên.

Một báo cáo của Phòng Thương mại Trung Quốc tại EU cho biết đề xuất sửa đổi Đạo luật An ninh mạng của châu Âu có thể khiến khối này phải chi khoảng 367,8 tỷ bảng Anh (tương đương 431,5 tỷ USD) nếu buộc thay thế toàn bộ nhà cung cấp Trung Quốc trong 18 lĩnh vực trọng yếu.

Ông Jian Junbo cho rằng Trung Quốc luôn ưu tiên giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và hợp tác, song nếu EU tiếp tục hành động đơn phương, Bắc Kinh chắc chắn sẽ bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.