Tập trung trấn an kinh tế trước bầu cử giữa kỳ

Trong Thông điệp Liên bang dự kiến ngày 24/2 (theo giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ nhấn mạnh các ưu tiên chính sách như siết chặt nhập cư, cắt giảm ngân sách liên bang, duy trì các mức thuế quan từng bị Tòa án Tối cao bác bỏ và thúc đẩy tăng chi tiêu quốc phòng.

Theo hãng tin AP, nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa kỳ vọng bài phát biểu sẽ giúp trấn an cử tri trước những lo ngại ngày càng gia tăng về kinh tế, đồng thời củng cố niềm tin rằng các chính sách của ông đã cải thiện đời sống người dân và giữ vững đà tăng trưởng. Thông điệp cũng được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới.

Tổng thống Trump dự kiến dành phần lớn thời lượng để đề cập đến các chỉ số tích cực như gia tăng sản xuất trong nước và tạo việc làm mới. Ông cho rằng nền kinh tế Mỹ đang vận hành tốt hơn so với đánh giá của nhiều người. Gần đây, chỉ số Dow Jones lần đầu vượt mốc 50.000 điểm, diễn biến được ông coi là minh chứng cho sức mạnh của nền kinh tế.

Tuy nhiên, giới phân tích lưu ý rằng tăng trưởng kinh tế đã chậm lại trong quý cuối năm ngoái, trong khi lo ngại về chi phí sinh hoạt và tác động của thuế quan đối với giá cả vẫn hiện hữu. Một số ý kiến cho rằng những thành quả trên thị trường chứng khoán không phản ánh đầy đủ thực trạng đời sống của bộ phận người dân không tham gia đầu tư tài chính.

Bên cạnh kinh tế, Tổng thống Trump có thể kêu gọi Quốc hội tăng ngân sách quốc phòng, siết chặt quy định xác minh danh tính cử tri và bảo vệ chính sách nhập cư của chính quyền, vốn đang vấp phải chỉ trích từ cả hai đảng sau một số vụ việc gây tranh cãi.

Thách thức thông điệp và rủi ro chính trị

Giới quan sát nhận định việc cân bằng giữa tổng kết thành tựu và tạo động lực cho đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ là thách thức không nhỏ, đặc biệt khi cá nhân Tổng thống không trực tiếp tranh cử.

Ông Jeff Shesol, người từng phụ trách viết diễn văn cho Tổng thống Bill Clinton, cho rằng Tổng thống Trump thường thể hiện giọng điệu ôn hòa hơn trong các bài Thông điệp Liên bang so với các phát biểu vận động tranh cử. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu thông điệp quá lạc quan so với cảm nhận thực tế của cử tri, điều này có thể gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trong chiến dịch sắp tới.

Cùng quan điểm, ông Michael Waldman, cựu trưởng nhóm viết diễn văn của ông Clinton, nhận định các tổng thống nhiệm kỳ hai thường phải thuyết phục cử tri về hiệu quả chính sách trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Trước đó, sau khi đảng Dân chủ đạt kết quả tích cực trong kỳ bầu cử tháng 11 năm ngoái, Nhà Trắng cam kết sẽ tăng cường tiếp xúc cử tri để giải thích về các biện pháp kiểm soát lạm phát và ổn định giá cả. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng thông điệp của chính quyền chưa thực sự nhất quán, khi Tổng thống tiếp tục dành thời gian chỉ trích phe đối lập.

Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lặp lại kịch bản “làn sóng xanh” năm 2018, khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện, tạo sức ép đáng kể đối với chương trình nghị sự của Nhà Trắng.

Một số nghị sĩ Dân chủ cho biết sẽ không tham dự Thông điệp Liên bang nhằm thể hiện quan điểm phản đối, thay vào đó tham gia sự kiện riêng bên ngoài Quốc hội.

Đối ngoại nổi bật giữa bối cảnh căng thẳng

Chính sách đối ngoại cũng được dự báo là nội dung đáng chú ý trong bài phát biểu, trong bối cảnh Mỹ điều động hai tàu sân bay tới Trung Đông giữa lúc căng thẳng với Iran gia tăng.

Tổng thống Trump có thể đề cập các cuộc không kích nhằm vào năng lực hạt nhân của Tehran hồi năm ngoái, cũng như các động thái liên quan Venezuela và vai trò trung gian của Mỹ trong nỗ lực thúc đẩy ngừng bắn giữa Israel và Hamas tại Gaza.

Tuy nhiên, chính sách đối ngoại của Washington thời gian qua cũng đặt ra một số thách thức, bao gồm căng thẳng với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vấn đề Greenland và cách tiếp cận đối với xung đột tại Ukraine.

Giới chuyên gia cho rằng việc liên hệ các diễn biến quốc tế với lợi ích thiết thực trong nước luôn là nhiệm vụ không dễ dàng đối với bất kỳ chính quyền nào. Theo bà Jennifer Anju Grossman, người viết diễn văn cho Tổng thống George H.W. Bush, chính quyền có thể nhấn mạnh tác động kinh tế tích cực từ các quyết sách đối ngoại, song việc thuyết phục cử tri về mối liên hệ trực tiếp với đời sống hàng ngày vẫn là thách thức.