Không chỉ dừng lại ở việc tận dụng hiệu quả quỹ đất nông nghiệp, nhiều mô hình trồng lan tại xã Minh Hòa, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất giá trị cao, kết hợp giữa nông nghiệp, nghệ thuật và thương mại điện tử.
Chị Thạch Thị Kim Hoa (xã Minh Hòa) kinh doanh hoa lan qua các nền tảng như Facebook, TikTok...
Điển hình là mô hình trồng hoa lan của chị Thạch Thị Kim Hoa với quy mô hiện nay lên đến 2 ha, tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động.
Sinh ra trong một gia đình dân tộc Khmer có hoàn cảnh khó khăn, chị Thạch Thị Kim Hoa (xã Minh Hòa) sớm thấu hiểu nỗi vất vả của người nông dân. Không chấp nhận cuộc sống bấp bênh, chị chọn con đường khởi nghiệp từ hoa lan - một lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao và sự kiên trì. Theo đó, từ năm 2016, với số vốn tích góp ít ỏi, chị bắt đầu xây dựng vườn lan đầu tiên rộng 600 m2 ngay tại nhà. Khác với nhiều người trồng lan thương phẩm, chị chọn hướng đi riêng phát triển lan nghệ thuật, tạo hình bonsai và tiểu cảnh để nâng giá trị sản phẩm.
Chia sẻ về những ngày đầu "khởi nghiệp" từ cây lan, chị Hoa cho biết: Từ nhỏ tôi đã mê phong lan nhưng người Khmer đa phần trồng tiêu, điều, cao su nên khi chuyển sang trồng lan tôi gặp rất nhiều khó khăn. Hầu như tôi phải học từ đầu, tự học từ sách, báo, internet cũng như học hỏi từ các nhà vườn và được Hội Nông dân hỗ trợ thêm.
Dần dà, chị Hoa đã nắm vững các kỹ thuật canh tác loại hoa khó tính này. Không chỉ vậy, chị còn tìm tòi, sáng tạo “thiết kế” từng chậu lan như một tác phẩm nghệ thuật, từ bố cục đến màu sắc, tạo nên dấu ấn riêng. Nhờ sự sáng tạo này, sản phẩm của chị nhanh chóng được thị trường đón nhận.
Hiện nay, vườn lan của chị đã mở rộng lên 2 ha, tập trung các dòng lan được ưa chuộng như Dendro nắng, Pensoda, Thỏ Hồng, Hồng Sắc Pháo… Ngoài bán trực tiếp tại vườn, chị Hoa kinh doanh qua các nền tảng như Facebook, TikTok, xây dựng thương hiệu “Vườn lan Thạch Hoa”. Việc bán online giúp chị tiếp cận khách hàng trên toàn quốc. Không chỉ bán sản phẩm, mình còn chia sẻ kinh nghiệm trồng lan để lan tỏa đam mê. Tổng doanh thu mỗi năm vườn hoa của chị đạt hơn 8 tỷ đồng, lợi nhuận ổn định khoảng 2 tỷ đồng.
Anh Tô Văn Dũng, một khách hàng đến tham quan và mua lan cho biết, dù mới chơi lan nhưng ngay từ lần đầu ghé vườn đã bị cuốn hút bởi không gian xanh mát, đa dạng chủng loại và cách chăm sóc tỉ mỉ. Vườn rất đẹp, cây nào cũng xanh tốt, hoa nở đều và có hồn. Anh đã chọn mua vài chục triệu đồng tiền lan để trang trí quán cà phê, tạo điểm nhấn khác biệt cho không gian. Theo anh Dũng, việc đưa lan vào bài trí không chỉ nâng tính thẩm mỹ mà còn giúp khách hàng có thêm trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên. Khách đến quán anh rất thích, nhiều người còn hỏi mua lại hoặc xin địa chỉ vườn để tham quan. Điều hấp dẫn không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở cảm giác ‘chạm vào nghệ thuật sống’, khi mỗi chậu lan đều mang một các tạo hình riêng, một câu chuyện riêng.
Anh Trần Minh Quân, phường Thủ Dầu Một cho biết, anh biết đến vườn lan thông qua các video trên nền tảng TikTok và Facebook. Ban đầu chỉ theo dõi để tham khảo, nhưng sau khi được tư vấn kỹ về cách chăm sóc và lựa chọn giống phù hợp, anh quyết định đặt mua một số chậu lan qua mạng. Việc mua lan qua thương mại điện tử giúp tiết kiệm thời gian, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận những nhà vườn uy tín ở xa. Không chỉ là mua bán, người bán còn thường xuyên livestream, chia sẻ kinh nghiệm trồng lan. Đây là cách làm phù hợp với xu hướng hiện nay, nhất là với những người bận rộn nhưng vẫn muốn chơi lan.
Chị Đỗ Thị Tuyết Thanh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Minh Hòa, TP. Hồ Chí Minh cho biết: Điểm chung của các mô hình này là biết tận dụng hiệu quả quỹ đất, kết hợp ứng dụng khoa học kỹ thuật với các yếu tố sáng tạo, nghệ thuật, đồng thời mở rộng thị trường qua thương mại điện tử. Quan trọng hơn, đây không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn thể hiện sự chuyển biến về tư duy, khi người nông dân từng bước trở thành “người làm kinh tế sáng tạo”.
Chị Thạch Thị Kim Hoa (xã Minh Hòa) tại vườn lan 2ha của chị.
Ngoài ra, mô hình của chị Hoa hiện tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động và 6 lao động thời vụ tại địa phương. Bên cạnh đó, chị Hoa còn hỗ trợ hơn 300 triệu đồng cho người dân vay không tính lãi, góp phần giúp khoảng 20 hộ thoát nghèo bền vững. Hàng năm, gia đình chị còn trao tặng hàng chục phần quà cho hộ nghèo, học sinh vượt khó và tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội.
Với việc đầu tư đồng bộ, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và định hướng sản xuất gắn với thị trường, mô hình trồng lan của chị Hoa là điển hình trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao giá trị. Thời gian tới, Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục định hướng nhân rộng các mô hình hiệu quả, tăng cường hỗ trợ hội viên tiếp cận khoa học công nghệ, kỹ năng bán hàng trên nền tảng số, đồng thời khuyến khích phát triển các sản phẩm nông nghiệp gắn với yếu tố sáng tạo, trải nghiệm và xây dựng thương hiệu, góp phần hình thành các chuỗi giá trị bền vững tại địa phương.