Theo báo New York Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump trở về từ Trung Quốc hôm 15/5 và lập tức đối diện với những quyết định quan trọng liên quan đến Iran, khi các trợ lý cấp cao của ông đã chuẩn bị cho khả năng nối lại các cuộc tấn công quân sự nếu nhà lãnh đạo Mỹ quyết định phá vỡ thế bế tắc hiện nay bằng các đợt ném bom mới.

Theo các trợ lý, ông Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về bước đi tiếp theo. Trong khi đó, quan chức từ nhiều quốc gia liên quan đang cố gắng xây dựng một thỏa hiệp nhằm khiến Iran mở lại eo biển Hormuz, qua đó cho phép ông Trump tuyên bố chiến thắng và thuyết phục các cử tri Mỹ vốn hoài nghi rằng chiến dịch quân sự tốn kém và đẫm máu tại Iran là thành công.

Tuy nhiên, phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một ngay sau khi rời Bắc Kinh hôm 15/5, ông Trump nhấn mạnh rằng đề xuất hòa bình mới nhất của Iran là không thể chấp nhận được.

“Tôi xem qua nó, và nếu tôi không thích ngay câu đầu tiên thì tôi sẽ vứt nó đi", ông nói.

Ông Trump cho biết đã thảo luận về Iran với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tuy nhiên, ông nói rằng mình không yêu cầu ông Tập Cận Bình gây sức ép với Iran, và toàn bộ chi tiết cuộc trao đổi giữa hai bên vẫn chưa được công bố.

Áp lực chiến tranh và các kịch bản leo thang quân sự

Tổng thống Trump hiện đang chịu sức ép từ nhiều phía liên quan đến cuộc chiến. Dù cuộc xung đột đã trở thành gánh nặng chính trị đối với ông và ông nhiều lần tỏ ra muốn sớm khép lại vấn đề này, Tổng thống Mỹ vẫn chưa đạt được điều mà ông thường tuyên bố là mục tiêu cuối cùng của chiến dịch: ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Lầu Năm Góc hiện đang chuẩn bị cho khả năng chiến dịch “Epic Fury” - vốn bị tạm dừng sau lệnh bắn vào tháng trước - sẽ được nối lại trong vài ngày tới, dù có thể dưới một tên gọi mới.

“Chúng tôi có kế hoạch leo thang nếu cần thiết”, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu trước Quốc hội trong tuần này. Ông Hegseth cũng cho biết có kế hoạch rút quân về nước, đưa hơn 50.000 binh sĩ Mỹ đang được tăng cường tới Trung Đông trở lại mức triển khai thông thường.

Hai quan chức Trung Đông xin giấu tên, nói với tờ New York Times rằng Mỹ và Israel đang tiến hành các hoạt động chuẩn bị căng thẳng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, nhằm sẵn sàng cho khả năng nối lại các cuộc tấn công vào Iran sớm nhất là trong tuần tới.

“Họ sẽ đạt được thỏa thuận, Iran sẽ bị nghiền nát. Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ thắng”, ông Trump phát biểu hôm 12/5 trước khi lên đường tới Trung Quốc.

Nếu Tổng thống Mỹ quyết định nối lại các cuộc không kích, các phương án được cân nhắc bao gồm những chiến dịch ném bom dữ dội hơn nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran/

Một phương án khác là triển khai lực lượng đặc nhiệm trên bộ nhằm tiếp cận các vật liệu hạt nhân được chôn sâu dưới lòng đất. Theo các quan chức, vài trăm binh sĩ đặc nhiệm đã được điều tới Trung Đông từ tháng 3 năm nay để chuẩn bị sẵn sàng cho lựa chọn này.

Với vai trò lực lượng tác chiến chuyên biệt trên bộ, họ có thể tham gia chiến dịch thu giữ lượng uranium làm giàu cấp độ cao của Iran tại cơ sở hạt nhân Isfahan. Tuy nhiên, một chiến dịch như vậy cũng sẽ cần hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ để thiết lập và bảo vệ vòng an ninh, đồng thời có nguy cơ bị cuốn vào giao tranh trực tiếp với quân đội Iran.

Mỹ tăng cường hiện diện quân sự, Iran khôi phục năng lực tên lửa

Nếu Mỹ phát động lại các cuộc tấn công, chiến sự nhiều khả năng sẽ tiếp diễn từ điểm mà hai bên đã dừng lại trước khi Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào phút chót ngày 7/4. Trong giai đoạn trước thỏa thuận đó, ông Trump từng đe dọa sẽ “xóa sổ toàn bộ nền văn minh” của Iran nếu Tehran không cho phép hoạt động vận tải thương mại đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Trong nhiều ngày, ông Trump liên tục tuyên bố sẽ ra lệnh cho quân đội Mỹ phá hủy có hệ thống mọi cây cầu và nhà máy điện tại Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu. 

Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, các lãnh đạo cấp cao của Lầu Năm Góc và quân đội Mỹ cho biết nước này đã tận dụng khoảng thời gian tạm ngừng kéo dài một tháng để tái bổ sung vũ khí cho các tàu chiến và máy bay tấn công trong khu vực.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine phát biểu trước một tiểu ban quốc phòng Thượng viện trong tuần này rằng quân đội Mỹ “vẫn duy trì và tiếp tục nắm giữ nhiều phương án cho các lãnh đạo dân sự”. Ông từ chối tiết lộ cụ thể các hành động quân sự mà ông Trump có thể ra lệnh thực hiện.

Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 5/5, Tướng Caine cho biết hơn 50.000 binh sĩ, hai tàu sân bay, hơn một chục tàu khu trục hải quân cùng hàng chục máy bay chiến đấu “vẫn sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến quy mô lớn chống Iran nếu được lệnh. Không đối thủ nào nên nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi với sự thiếu quyết tâm”.

Tuy nhiên, các quan chức quân sự Mỹ cũng thừa nhận riêng rằng việc giành chiến thắng hoàn toàn có thể là nhiệm vụ rất khó khăn. Theo họ, quân đội Mỹ đã thực hiện hiệu quả các đòn tấn công vào những mục tiêu đã xác định, bao gồm các bệ phóng tên lửa đạn đạo, kho đạn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và các cơ sở hạ tầng quân sự khác. Nhưng Iran hiện đã khôi phục khả năng tiếp cận phần lớn các căn cứ tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm, theo đánh giá của các cơ quan tình báo Mỹ.

Iran cũng đã khôi phục hoạt động tại 30 trong số 33 căn cứ tên lửa dọc eo biển Hormuz - những địa điểm có thể đe dọa tàu chiến Mỹ và tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Các quan chức Mỹ cho hay, khoảng 5.000 lính thủy đánh bộ Mỹ cùng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 tinh nhuệ của quân đội Mỹ hiện đang chờ lệnh trong khu vực. Những lực lượng này có thể được sử dụng để tham gia chiến dịch tiếp cận vật liệu hạt nhân của Iran tại cơ sở Isfahan, bao gồm bảo vệ và kiểm soát khu vực cho lực lượng đặc nhiệm thực hiện nhiệm vụ, nếu chiến dịch được phê duyệt.

Ngoài ra, các lực lượng này cũng có thể được triển khai nhằm kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran - dù quân đội Mỹ sẽ cần thêm lực lượng bộ binh để duy trì quyền kiểm soát khu vực này, theo các quan chức.