Trong những năm qua, ngành thuế luôn xác định hoàn thuế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đặc biệt trong năm 2026, cơ quan thuế các cấp đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để hỗ trợ hoàn thuế giá trị gia tăng kịp thời, đúng quy định pháp luật.

Cụ thể, ngành thuế tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện hoàn thuế giá trị gia tăng; tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ khâu kê khai, lập hồ sơ, đồng thời chủ động đánh giá rủi ro để rút ngắn thời gian xử lý.

Ngành thuế cũng phân loại, rà soát và kiểm soát tiến độ từng hồ sơ, nhất là đối với các ngành, mặt hàng xuất khẩu chủ lực; phân công rõ trách nhiệm, thời hạn và nguồn lực thực hiện. Việc ứng dụng dữ liệu, công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích, đánh giá rủi ro, phân loại và xử lý hồ sơ được đẩy mạnh, qua đó nâng cao tính minh bạch, chính xác và rút ngắn thời gian hoàn thuế.

Cụ thể hóa cam kết của ngành thuế thông qua các mục tiêu và giải pháp quản lý, ngành thuế tiếp tục kiên trì định hướng ứng dụng công nghệ thông tin, dữ liệu lớn và AI trong phân tích, đánh giá rủi ro; quản lý dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro, phối hợp liên ngành và cải cách thủ tục hành chính, nhằm xây dựng môi trường thuế minh bạch, công bằng, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chân chính và bảo đảm kỷ cương pháp luật thuế.

Theo đó, trong quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng, ngành thuế đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hoàn trước, kiểm sau từ 70% lên 90% trong 4 tháng cuối năm 2026 và lên 95% trong quý I/2027.

Ngành thuế cũng đặt mục tiêu nâng số lượng hồ sơ hoàn thuế đúng hạn từ 78% lên 90% trong năm 2026; áp dụng chương trình hoàn thuế nhanh trong tháng 9/2026; triển khai hỗ trợ tờ khai thuế giá trị gia tăng gợi ý trong tháng 10/2026 và triển khai hoàn thuế giá trị gia tăng tự động từ tháng 12/2026.

Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, nâng cao hiệu quả quản lý hoàn thuế, bảo đảm giải quyết hồ sơ đúng quy định, đúng đối tượng, đồng thời tăng cường kiểm soát rủi ro và bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước, ngành thuế xác định tập trung triển khai một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết, ngành thuế sẽ giải quyết kịp thời các vướng mắc về chính sách, nắm bắt và đề xuất các cấp có thẩm quyền giải quyết những vấn đề liên quan đến chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng; trong đó có vấn đề hoàn thuế liên quan đến xuất nhập khẩu tại chỗ.

Cùng với đó, rà soát, chuẩn hóa, tự động hóa quy trình giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng; kiểm soát chặt việc luân chuyển hồ sơ, xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng, bố trí đủ nhân lực, phân công rõ trách nhiệm và kiểm tra tiến độ hằng tuần.

Ngành thuế sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ và AI để phân tích, đánh giá rủi ro, phân luồng doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ xanh - vàng - đỏ, qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đủ điều kiện, nâng cao tính minh bạch, chính xác và kịp thời phát hiện, ngăn chặn gian lận hoàn thuế.

Về hỗ trợ và quản lý rủi ro, ngành thuế sẽ xây dựng, hoàn thiện các tiêu chí rủi ro để xác định doanh nghiệp, hồ sơ rủi ro; chủ động phân tích dữ liệu của các doanh nghiệp hoàn thuế để kịp thời phát hiện, khoanh vùng rủi ro.

Ngành thuế cũng hoàn thiện, ứng dụng chạy chuỗi hóa đơn, bổ sung các tiêu chí kiểm soát kịp thời từ khâu xuất hóa đơn, kê khai; xác định rõ các trường hợp phải xác minh hóa đơn giữa các cơ quan thuế, không xác minh dàn trải, việc xác minh được thực hiện trên cơ sở dữ liệu của hệ thống. Đồng thời, nâng cao chất lượng kiểm tra sau hoàn theo hướng tăng cường hậu kiểm, kịp thời phát hiện gian lận.

Ngành thuế tăng cường, chủ động hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư ngay từ khâu kê khai, lập hồ sơ đề nghị hoàn thuế và đánh giá rủi ro trước khi nộp hồ sơ, bảo đảm đầy đủ, đúng quy định, rút ngắn thời gian giải quyết và hạn chế vướng mắc phát sinh. Thuế các tỉnh, thành phố cũng được yêu cầu tổ chức hội nghị hỗ trợ về hoàn thuế giá trị gia tăng cho doanh nghiệp, hiệp hội trên địa bàn trong thời gian từ ngày 18 đến ngày 23/8/2026.

Bên cạnh đó, tăng cường phối hợp, kết nối dữ liệu với cơ quan Hải quan, Kho bạc Nhà nước, ngân hàng… nhằm chia sẻ dữ liệu phục vụ hỗ trợ người nộp thuế, cũng như kiểm soát rủi ro trong giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng.

Trước yêu cầu vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ rủi ro, gian lận hoàn thuế, vừa rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tạo điều kiện để doanh nghiệp sớm khơi thông dòng tiền theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính và ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, chiều 14/8, Cục Thuế tổ chức cuộc họp trực tuyến cơ quan thuế toàn quốc về công tác hoàn thuế giá trị gia tăng để trao đổi, nhìn nhận trực diện, thẳng thắn các tồn tại và đề ra những giải pháp thiết thực, cụ thể nhằm nâng cao chất lượng hoàn thuế.

Theo Cục Thuế, vấn đề hoàn thuế thời gian qua đã được nhiều cấp, nhiều ngành quan tâm, trong đó có các cuộc làm việc của nhiều cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính với cộng đồng doanh nghiệp. Tại các cuộc làm việc, nội dung hoàn thuế được doanh nghiệp phản ánh với tần suất cao, cho thấy đây là vấn đề cần được ngành thuế tập trung giải quyết những vướng mắc, khó khăn trong quy trình xử lý để có giải pháp thực chất, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người nộp thuế.

Trên cơ sở tình hình thực tế triển khai hoàn thuế tại các tỉnh, thành phố và những khó khăn, vướng mắc, các đơn vị trong ngành thuế đã đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoàn thuế và rút ngắn thời gian giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng theo đúng quy định pháp luật đối với các doanh nghiệp tuân thủ tốt; đồng thời nâng cao hiệu quả nhận diện, kiểm soát rủi ro để phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp gian lận, trục lợi từ chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng.

Cục Thuế nhấn mạnh trách nhiệm thực thi của cán bộ, công chức ngành thuế rất lớn, vừa phải hỗ trợ, tạo thuận lợi, kịp thời giải quyết hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng của người nộp thuế, vừa phải bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, đúng đối tượng và đúng quy định pháp luật. Song song với đó, tiếp tục tăng cường phòng, chống mua bán, sử dụng hóa đơn không hợp pháp là yêu cầu cần thiết để kiểm soát rủi ro hoàn thuế, nhưng không được để các biện pháp quản lý rủi ro làm kéo dài thời gian giải quyết đối với những hồ sơ đủ điều kiện.

Việc quyết liệt triển khai đồng bộ các giải pháp đã giúp hoàn thuế năm 2026 có nhiều chuyển biến và đạt kết quả tích cực, với tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng điện tử đạt 99%.

Về cơ bản, hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng đều được phân loại rủi ro tự động để xác định hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế sau hoặc hoàn thuế trước kiểm tra sau. Trong số đó, 87% số hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng thuộc diện “hoàn thuế trước, kiểm tra sau” đã được cơ quan thuế giải quyết hoàn trong vòng 6 ngày làm việc kể từ khi nhận đầy đủ hồ sơ của người nộp thuế.

Thống kê đến ngày 11/8/2026, số tiền hoàn thuế giá trị gia tăng tăng 32% so với cùng kỳ, đạt 64,4% dự toán hoàn thuế năm 2026. Cơ quan thuế đã ban hành 11.627 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền được hoàn 111.726 tỷ đồng, tăng 9% về số quyết định. Kết quả này góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư quay vòng vốn, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Để có được kết quả trên, ngay từ đầu quý IV/2025 và những tháng đầu năm 2026, Cục Thuế đã chỉ đạo cơ quan thuế các cấp tập trung triển khai các giải pháp vừa có tính căn cơ, vừa có tính cấp thiết để hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư thực hiện đúng yêu cầu, quy định của pháp luật thuế về hoàn thuế, qua đó tạo hiệu ứng tích cực trong hoàn thuế 7 tháng năm 2026.

Hiện ngành thuế đang tiếp tục tập trung giải quyết 1.927 hồ sơ với số tiền đề nghị hoàn 34.521 tỷ đồng. Trong số đó có 245 hồ sơ có thời gian xử lý kéo dài, chiếm 1,7% tổng số hồ sơ cơ quan thuế đã tiếp nhận, giải quyết trong kỳ. Đây là các hồ sơ hoàn thuế có dấu hiệu rủi ro cao, cần xác minh thông tin trước khi hoàn thuế.

Đối với những hồ sơ này, cơ quan thuế đã thông báo cụ thể cho người nộp thuế để phối hợp rà soát, xác minh tính hợp lệ của hồ sơ và số tiền hoàn thuế. Cơ quan thuế cũng đang phối hợp với cơ quan chức năng xác minh và đấu tranh với một số doanh nghiệp có hồ sơ thuộc mức độ rủi ro cao.

Trên cơ sở kết quả đạt được và những vấn đề còn tồn tại, Cục Thuế khẳng định sẽ tiếp tục rà soát toàn bộ quy trình hoàn thuế, tăng cường ứng dụng dữ liệu và quản lý rủi ro, đồng thời tập trung xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn, quá hạn. Mục tiêu là vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ gian lận hoàn thuế, vừa rút ngắn thời gian xử lý đối với hồ sơ đủ điều kiện, để chính sách hoàn thuế thực sự phát huy hiệu quả và đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.