Các bệnh lưu hành trong nước có nguy cơ tăng cao

Bộ Y tế đánh giá: Một số bệnh mới nổi trên thế giới có nguy cơ xâm nhập vào nước ta như cúm A(H5N1), cúm A(H7N9), Ebola, Nipah, Marburg, MERS-CoV; bệnh bại liệt ghi nhận tại Lào có nguy cơ cao xâm nhập vào nước ta, ảnh hưởng đến thành tựu thanh toán bệnh bại liệt...

Các bệnh lưu hành trong nước có nguy cơ tăng cao, tập trung vào một số bệnh dịch như: Các bệnh đường hô hấp phổ biến như cúm mùa, bệnh do phế cầu, hợp bào hô hấp, COVID-19, nhất là ở trẻ em và người cao tuổi trong những tháng đầu năm (mùa đông, xuân với thời tiết lạnh, ẩm kéo dài). Bệnh sởi/rubella, bạch hầu, ho gà có thể tiếp tục ghi nhận một số ổ dịch tại rải rác tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nơi khó tiếp cận với các đối tượng tiêm chủng, còn xảy ra tình trạng vùng lõm tiêm chủng.

Bệnh cúm gia cầm như cúm A(H5N1), cúm A(H5N6), cúm A(H7N9) có nguy cơ ghi nhận các trường hợp rải rác trong những tháng đầu năm do sự gia tăng sử dụng gia cầm trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue tiếp tục có xu hướng gia tăng tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, tăng cao tại các tỉnh khu vực phía nam, miền Trung, Tây Nguyên và một số tỉnh, thành phố lớn khu vực miền Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh; xu hướng tăng khi điều kiện thời tiết nóng, ẩm, mưa nhiều, có thể bắt đầu từ tháng 6 đối với các tỉnh miền Nam, miền Trung, từ tháng 8 đối với các tỉnh miền Bắc và kéo dài đến tận tháng 11 cuối năm.

Bệnh dại có xu hướng gia tăng vào tháng 7 đến tháng 10 khi điều kiện thời tiết có xu hướng nắng nóng cao ở nhiều tỉnh, thành phố; tuy nhiên số ca tử vong tập trung chủ yếu ở các địa bàn khu vực miền núi, vùng nông thôn hẻo lánh, nơi có tỷ lệ tiêm vắc xin phòng dại ở các đàn chó rất thấp, nhận thức của người dân đi tiêm phòng khi bị chó, mèo cắn còn chưa cao.

Bộ Y tế cũng dự báo năm 2026, bệnh tay chân miệng rơi vào chu kỳ tăng cao; các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa khác như tiêu chảy cấp do virus Rota, E. Coli, lỵ trực khuẩn dự báo tăng cao vào khoảng tháng 6 đến tháng 11 khi thời tiết mưa nhiều trên cả nước, tình trạng lụt bão xảy ra tại nhiều địa phương.

Các bệnh truyền nhiễm khác vẫn ghi nhận các ca bệnh rải rác tại cộng đồng; tuy nhiên sẽ khó tạo các ổ dịch lớn nếu các địa phương triển khai các biện pháp xử lý kịp thời.

Triển khai đồng bộ, toàn diện các nhiệm vụ và giải pháp

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm, ngành y tế tập trung tổ chức triển khai hiệu quả Luật Phòng bệnh năm 2025 và Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030.

Ngành rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, ban hành đầy đủ các hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Phòng bệnh và các hướng dẫn chuyên môn về giám sát, phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Cùng với đó, tăng cường trách nhiệm của chính quyền các cấp trong công tác phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt là trách nhiệm chỉ đạo kịp thời, hiệu quả và bảo đảm nguồn lực theo phương châm “4 tại chỗ”.

Các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm và công tác tiêm chủng mở rộng tiếp tục được triển khai đồng bộ theo kế hoạch. Trong đó, trọng tâm là tổ chức thực hiện hiệu quả Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm năm 2026 và kế hoạch tiêm chủng mở rộng năm 2026; đồng thời triển khai các đợt cao điểm phòng, chống dịch trước mùa dịch hoặc khi xuất hiện nguy cơ gia tăng một số bệnh truyền nhiễm lưu hành, bảo đảm không để bùng phát dịch lớn trong cộng đồng.

Công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2026 được xác định với các chỉ tiêu cụ thể, bám sát thực tiễn dịch tễ và yêu cầu bảo đảm an ninh y tế. Đối với các bệnh truyền nhiễm lưu hành, mục tiêu kiểm soát dịch bệnh tiếp tục được đặt ra với yêu cầu chặt chẽ về tỷ lệ mắc và tử vong.

Trong công tác dự phòng, giám sát và kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm, Bộ Y tế tổ chức giám sát chủ động, kết hợp giám sát thường xuyên, giám sát trọng điểm và giám sát dựa vào sự kiện tại cửa khẩu, cộng đồng và các cơ sở y tế nhằm phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Trên cơ sở đó, kịp thời triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp, hiệu quả, đồng thời thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo theo quy định.

Ngành y tế tập trung tổ chức tiêm cho các đối tượng thuộc Chương trình tiêm chủng mở rộng, bảo đảm đạt tỷ lệ theo kế hoạch; đồng thời thường xuyên rà soát, quản lý đối tượng, tổ chức tiêm bù, tiêm vét đối với các trường hợp chưa được tiêm chủng đầy đủ. Công tác quản lý thông tin tiêm chủng tiếp tục được tăng cường, gắn với giám sát chặt chẽ an toàn tiêm chủng; dữ liệu tiêm chủng được đồng bộ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo Đề án 06.

Các cơ sở y tế tổ chức phân tuyến, phân luồng khám, sàng lọc người bệnh, bảo đảm công tác thu dung, cấp cứu, cách ly và điều trị; đồng thời chủ động xây dựng phương án ứng phó trong trường hợp số ca nhập viện gia tăng. Việc kiểm soát nhiễm khuẩn được thực hiện nghiêm, nhằm giảm thiểu lây nhiễm chéo trong cơ sở khám, chữa bệnh. Ngành y tế cũng tăng cường tập huấn, nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị, hồi sức cấp cứu và phòng, chống lây nhiễm cho cán bộ y tế; đồng thời tổ chức các đội cấp cứu lưu động, sẵn sàng hỗ trợ khi cần thiết.

Dịch bệnh truyền nhiễm được kiểm soát

Tại Việt Nam, tình hình các bệnh truyền nhiễm trong năm 2025 trên phạm vi cả nước cơ bản được kiểm soát. Mặc dù nhiều tỉnh, thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề của lụt, bão, song tại các địa phương này, tình hình dịch bệnh vẫn được khống chế, không để bùng phát trên diện rộng. Tuy nhiên, trên phạm vi toàn quốc, một số bệnh truyền nhiễm ghi nhận số mắc tăng cao như sởi, sốt xuất huyết, tay chân miệng, dại và cúm mùa.

Đối với bệnh sởi, số mắc tăng cao ngay từ những tháng đầu năm 2025, song đến tháng 4 đã cơ bản được kiểm soát trên phạm vi toàn quốc với xu hướng giảm liên tục. Tính từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận rải rác 104.467 trường hợp nghi sởi; 11 trường hợp tử vong có dương tính với sởi tại 8 tỉnh, thành phố.

Bệnh sốt xuất huyết ghi nhận số mắc tăng theo chu kỳ trong năm 2025, với số ca tăng mạnh từ tháng 5 và đạt đỉnh vào các tháng 10, 11, tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Nam và miền Trung. Tích lũy từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 168.140 trường hợp mắc, 33 ca tử vong; so với cùng kỳ năm 2024, số mắc tăng 26,3%, số tử vong tăng 7 ca.

Bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng từ tháng 8 đến tháng 11 và bắt đầu giảm từ đầu tháng 12. Tính từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 93.625 trường hợp mắc, 2 ca tử vong; so với cùng kỳ năm 2024, số mắc tăng 20,8%, trong khi số tử vong giảm 1 ca.

Đối với bệnh cúm, số ca mắc bắt đầu tăng từ tuần đầu tháng 9/2025. Tích lũy từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 155.087 ca mắc, 3 ca tử vong; so với cùng kỳ năm 2024, số mắc giảm 47% và số tử vong giảm 6 trường hợp.

Bệnh dại tiếp tục ghi nhận rải rác tại một số địa phương. Tính chung năm 2025, cả nước ghi nhận 73 trường hợp tử vong, giảm 11 trường hợp so với cùng kỳ năm 2024.

Các bệnh truyền nhiễm khác cơ bản ổn định, không ghi nhận các ổ dịch lớn trong cộng đồng.

Theo báo cáo của các Viện Vệ sinh dịch tễ và Viện Pasteur, tính đến ngày 30/11/2025, có 1.115.402/1.250.379 trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ, đạt tỷ lệ 89,2%, bảo đảm tiến độ tiêm theo tháng. Trong đó, có 7/10 loại vaccine đạt tiến độ theo kế hoạch; 3 loại chưa đạt gồm vaccine viêm gan B sơ sinh, bại liệt uống (bOPV3) và uốn ván cho phụ nữ có thai. Bên cạnh đó, 100% đối tượng kiểm dịch y tế biên giới được giám sát, kiểm tra và xử lý theo đúng quy định.