Ngày 20/3, Báo Tiền Phong phối hợp cùng UBND TP Hà Nội tổ chức tọa đàm với chủ đề Luật Thủ đô sửa đổi: Hà Nội trước cơ hội lịch sử. Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thiết - Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội cho biết, việc sửa đổi Luật Thủ đô diễn ra trong bối cảnh đặc biệt quan trọng, khi Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 02 về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết đã xác lập tầm nhìn phát triển toàn diện, dài hạn, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ thể chế phát triển Thủ đô theo hướng đột phá, vượt trội, phù hợp với vị trí, vai trò đặc biệt của Hà Nội. Nghị quyết xác định rõ yêu cầu phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định theo không gian phát triển mở, mô hình đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, gắn với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Thực tiễn phát triển của Hà Nội thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ đô đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, như hạ tầng, giao thông, môi trường, quy hoạch và chất lượng sống ngày càng gia tăng, trong khi một số cơ chế, chính sách hiện hành chưa thực sự theo kịp yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt.

Để giải quyết căn cơ các vấn đề này, đồng thời khai mở các không gian phát triển mới, Hà Nội đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án lớn. Trong đó, sửa đổi Luật Thủ đô được xác định là nhiệm vụ có tính nền tảng, nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Trao cơ chế để Hà Nội tái thiết đô thị

Phát biểu tại tọa đàm, ông Luyện Văn Phương, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội chia sẻ Luật Thủ đô sửa đổi lần này đã trao cơ hội cho Hà Nội được chủ động xây dựng các chính sách riêng để đáp ứng tốc độ phát triển nhanh chóng.

Thực trạng đô thị và nhà ở tại Hà Nội hiện nay đối mặt với nhiều bất cập lớn như cải tạo chung cư cũ - tiến độ triển khai rất chậm, nhà ở xã hội, nguồn cung cực kỳ hạn chế trong khi nhu cầu của người dân rất cao. Nguyên nhân chính nằm ở sự bất cập của các chính sách hiện hành. Do đó, việc trao quyền chủ động cho Hà Nội là vô cùng quan trọng.

Lãnh đạo Sở Xây dựng cho hay trong Luật Thủ đô lần này, có nhiều chính sách đột phá cho lĩnh vực nhà ở. Trong đó, phát triển đô thị đa mục tiêu, là nội dung đột phá cho phép chuyển đổi linh hoạt chức năng giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư.

Theo ông Luyện Văn Phương, Hà Nội phấn đấu đạt 120.000 căn hộ trong giai đoạn 2026-2030 (cao hơn mục tiêu 100.000 căn của Chính phủ giao). "Nếu các cơ chế chính sách được tháo gỡ, con số này hoàn toàn có thể vượt mức mong đợi ", Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội nhận định.

Hay với cải tạo chung cư cũ, ông Phương nhấn mạnh Hà Nội hiện có khoảng 2.160 chung cư cũ. Mục tiêu đến năm 2035 là cải tạo toàn bộ hệ thống này. Điều này chỉ khả thi nếu có các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô để xử lý các điểm nghẽn phát sinh trong thực tiễn.

Có cơ chế, thẩm quyền mới triển khai được ý tưởng

Trao đổi tại tọa đàm, Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, nên gọi Luật Thủ đô (sửa đổi) là phiên bản 4.0, bởi gắn liền với việc coi khoa học công nghệ là động lực tăng trưởng, nâng cao chất lượng, hiệu quả tăng trưởng.

Theo đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, nội dung chính của Luật Thủ đô là cơ chế. Ví dụ, giao cho Thủ đô làm quy hoạch Thủ đô là phạm vi điều chỉnh của Luật Thủ đô. Còn nội dung cách tiếp cận quy hoạch như thế nào là nội dung của các chính sách sau khi Luật Thủ đô trao quyền. “Nếu thực sự trao cơ chế và thẩm quyền cho Hà Nội thì mới có thể triển khai được ý tưởng”, ông Hiếu nêu rõ.

Ông Phan Đức Hiếu cũng phân tích Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này có dấu ấn rất đậm nét là xây dựng chính sách riêng cho Hà Nội. “Riêng đối với Hà Nội, không cần dùng câu "đặc thù" hay "vượt trội" vì bản thân những nhà đầu tư và cơ hội kinh doanh ở Hà Nội đã là vượt trội rồi. Vấn đề là Hà Nội cần một cơ chế tốt chứ không phải là ưu đãi. Nên trao cho Hà Nội năng lực xây dựng chính sách hơn các chính quyền khác vì Hà Nội có điều kiện để làm việc đó”, ông Hiếu nói.

Trao đổi về một số nội dung cụ thể quy định trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), ông Hiếu nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Ủy ban Kinh tế là “hãy cho Hà Nội cơ chế để làm cho miếng bánh to ra, phần chia vẫn như các tỉnh nhưng tự khắc phần nhận được sẽ nhiều hơn”.

“Phải trao cho Hà Nội cơ chế để huy động năng lực xây dựng chính sách”, ông Hiếu nói, đồng thời kỳ vọng, khi được thông qua, Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ là nền móng cho những quyết sách mang tính lịch sử, thực sự thay đổi mang tính lịch sử.