OpenAI đang vấp phải sự chỉ trích sau khi tuyên bố mô hình AI của công ty này đã giải được một trong những bài toán học lừng danh nhất.
Biểu tượng của công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI trên màn hình điện thoại, máy tính. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Bên thứ ban không được phép chia sẻ, khai thác)
Các nhà nghiên cứu đang đặt câu hỏi về cách công ty đạt được bước đột phá này, trong khi những người khác cáo buộc công ty thổi phồng thành tựu nhằm nâng cao định giá trước đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tiềm năng.
Ngày 8/9, OpenAI thông báo một hệ thống AI nội bộ đã giải được bài toán Navier-Stokes, một trong những bài toán thuộc Giải thưởng Thiên niên kỷ (Millennium Prize) của ngành toán học. Bài toán này liên quan đến các phương trình mô tả sự chuyển động của chất lỏng và chất khí, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu các mô hình toán học này có thể đột ngột mất tính ổn định trong những điều kiện nhất định hay không. Một lời giải chính xác sẽ mang lại giải thưởng trị giá 1 triệu USD từ Viện Toán học Clay.
OpenAI cho biết khoảng 10.000 tác nhân AI đã cùng xử lý bài toán trong khoảng 88 giờ, trao đổi hàng triệu thông điệp và tạo ra khoảng 130 tỷ token đầu ra trước khi đưa ra lời giải đã được máy tính kiểm chứng.
Công ty khẳng định kết quả này đáp ứng các yêu cầu chính thức của bài toán thuộc Giải thưởng Thiên niên kỷ, mặc dù không có ý định nhận khoản tiền thưởng. Công ty cũng coi thành tựu này là minh chứng cho tốc độ phát triển nhanh chóng của các hệ thống AI nội bộ.
Thành tựu này đã vấp phải những phản ứng trái chiều. Một số người gọi đây là "ngày đầy hứng khởi đối với toán học", trong khi những người khác lại đặt nghi vấn về hành vi sao chép cũng như hoài nghi về ý nghĩa thực sự của thành tựu này.
Nhà toán học Tristan Buckmaster thuộc Đại học New York (NYU) cáo buộc OpenAI dồn nguồn lực khổng lồ vào bài toán này chỉ sau khi biết tin ông cùng nhà nghiên cứu Levent Alpöge của Anthropic đang đạt được tiến triển với một phương pháp tiếp cận tương tự.
Giới toán học cũng cảnh báo không nên vội kết luận bài toán đã được giải quyết khi chưa có sự thẩm định độc lập đối với lời giải. Diego Cordoba - người có công đặt nền móng cho phương pháp mà AI này sử dụng - nhận định rằng việc kết luận đây là một lời giải hợp lệ sẽ "gây bất ngờ lớn".
Những người khác lại đưa ra những chỉ trích gay gắt hơn nhiều. Mehdi, một bình luận viên công nghệ nổi tiếng với lượng người theo dõi đông đảo trên nền tảng X, đã mở đầu bài công kích dài hơi nhằm vào thông báo của OpenAI bằng cách cáo buộc công ty này đang tìm cách "tư nhân hóa chính cơ chế hình thành tri thức nhân loại".
Mehdi lập luận rằng OpenAI thực chất chỉ giải quyết một phiên bản đơn giản hơn của bài toán và sử dụng sức mạnh tính toán “vét cạn” (brute-force) thay vì khả năng suy luận thực sự của máy móc hay trực giác khoa học.
Ông cho rằng bước đột phá được công bố thực chất chỉ là kết quả của việc hàng nghìn tác nhân AI rà soát lại những lĩnh vực toán học mà các nhà nghiên cứu con người đã từng khám phá. Mục đích là tạo ra một "khoảnh khắc đột phá" nhân tạo nhằm khuấy động sự hào hứng đối với công nghệ của hãng và thổi phồng định giá công ty trước thềm niêm yết trên thị trường chứng khoán.
OpenAI thừa nhận dự án này được khởi động sau khi nghe tin đồn về việc các nhà toán học bên ngoài đã đạt được tiến bộ trong các bài toán liên quan, nhưng phủ nhận việc tiếp cận các công trình chưa được công bố của họ. Tuy nhiên, công ty cũng cho biết không thể loại trừ khả năng dữ liệu ẩn danh thu thập từ quá trình các nhà nghiên cứu này sử dụng sản phẩm của OpenAI đã góp phần cải thiện các mô hình của hãng.