Theo Euronews ngày 17/3, Ukraine đã đồng ý để EU tiến hành kiểm tra độc lập đối với đường ống dẫn dầu Druzhba bị hư hại, trong một động thái có thể giúp tháo gỡ quyền phủ quyết của Hungary đối với khoản vay 90 tỷ euro dành cho Kiev.

Thông tin được Chủ tịch Ủy ban châu Âu bà Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu ông Antonio Costa công bố ngày 17/3, chỉ hai ngày trước hội nghị thượng đỉnh EU, nơi các lãnh đạo kỳ vọng đạt được đồng thuận về gói hỗ trợ tài chính lớn cho Ukraine.

Theo Brussels, EU đã đề xuất hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho việc kiểm tra cũng như sửa chữa đường ống và phía Ukraine đã chấp nhận đề nghị này. Các chuyên gia châu Âu có thể được triển khai ngay trong những ngày tới.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, người trước đó chỉ vài ngày còn chỉ trích áp lực mở lại đường ống là mang tính ép buộc. Tuy nhiên, ông sau đó thừa nhận đây là quan điểm cá nhân, không phản ánh lập trường chung.

Căng thẳng giữa Kiev và Budapest đã leo thang trong thời gian qua, khiến khoản vay 90 tỷ euro bị đình trệ dù đã được 27 quốc gia thành viên EU thông qua từ tháng 12/2025. Thủ tướng Hungary Viktor Orban cáo buộc Ukraine cố tình giữ đường ống đóng cửa vì mục đích chính trị, nhằm tác động đến cuộc bầu cử tại Hungary dự kiến diễn ra vào ngày 12/4/2026.

Phản hồi cáo buộc này, ông Zelensky cho rằng các tuyên bố từ phía Hungary là không có cơ sở. Trong thư gửi lãnh đạo EU, ông nhấn mạnh việc gián đoạn nguồn cung là do các cuộc tấn công của Nga vào hạ tầng năng lượng, đặc biệt là trạm bơm Brody ở miền đông Ukraine, khiến việc vận chuyển dầu trở nên không an toàn.

Theo Kiev, thiệt hại nghiêm trọng tại trạm bơm này khiến việc khôi phục dòng chảy dầu là không thể trong ngắn hạn. Quá trình sửa chữa có thể mất khoảng một tháng rưỡi, với điều kiện không có thêm các cuộc tấn công mới từ phía Nga.

Trong khi đó, Brussels cho rằng việc khôi phục hoạt động của Druzhba trở nên cấp thiết hơn trong bối cảnh giá dầu toàn cầu tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông. EU cũng đã đề xuất tài trợ cho công tác sửa chữa nhằm đảm bảo ổn định nguồn cung năng lượng trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, lãnh đạo EU khẳng định việc hỗ trợ khôi phục đường ống không làm thay đổi mục tiêu dài hạn của khối là chấm dứt phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch từ Nga trước năm 2027. Ukraine cũng nhấn mạnh đây là bước đi nhằm tăng cường an ninh năng lượng và giảm thiểu rủi ro từ việc Nga sử dụng năng lượng như một công cụ gây sức ép.

Dù vậy, phía Hungary vẫn bác bỏ đề xuất này. Ngoại trưởng Hungary ông Peter Szijjarto cho rằng đây là một động thái mang tính chính trị và kêu gọi khôi phục ngay lập tức nguồn cung dầu qua đường ống Druzhba.

Bế tắc hiện nay cho thấy những chia rẽ trong EU về cách cân bằng giữa hỗ trợ Ukraine và đảm bảo lợi ích năng lượng nội khối, trong bối cảnh thị trường toàn cầu tiếp tục biến động mạnh.