Bài 1: Khơi thông nguồn lực để giữ vững đà tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP cao nhất trong 5 năm, hàng trăm dự án tồn đọng được tháo gỡ, dòng vốn đầu tư tiếp tục đổ vào nền kinh tế là những tín hiệu cho thấy TP Hồ Chí Minh đang từng bước vượt qua các điểm nghẽn kéo dài. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu hai con số, Thành phố cần tiếp tục biến nguồn lực được giải phóng thành các dự án và động lực phát triển mới.

Vẫn còn nhiều thách thức

Những tháng đầu năm 2026, bức tranh kinh tế TP Hồ Chí Minh tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu lạc quan. Trong quý I, GRDP của Thành phố tăng 8,27%, mức cao nhất so với cùng kỳ trong vòng 5 năm trở lại đây. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,8%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%; xuất khẩu tăng 5,3%; thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt hơn 3,8 tỷ USD, tăng 20,3%; thu ngân sách nhà nước đạt hơn 401.000 tỷ đồng, tăng 24,3%...

Bên cạnh đó, gần 24.800 doanh nghiệp được thành lập mới, tăng hơn 29% so với cùng kỳ. Đây được xem là những chỉ dấu cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang dần phục hồi sau giai đoạn nhiều biến động của nền kinh tế thế giới.

Đáng chú ý, TP Hồ Chí Minh đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng xử lý đối với 838/838 dự án tồn đọng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhiều dự án từng bị đình trệ trong thời gian dài nay có điều kiện tái khởi động, góp phần giải phóng nguồn lực đất đai, vốn đầu tư và tài sản xã hội phục vụ cho tăng trưởng.

Theo Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, nhiều năm qua, nguồn lực xã hội của Thành phố chưa được khai thác hiệu quả do những vướng mắc về pháp lý, thủ tục hành chính và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan. Việc xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng cho thấy TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ giai đoạn “gỡ nút thắt” sang giai đoạn “kích hoạt nguồn lực”.

“Đây là tiền đề rất quan trọng để Thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới. Tuy nhiên, việc tháo gỡ khó khăn mới chỉ là bước đầu, quan trọng hơn là phải nhanh chóng đưa các nguồn lực được giải phóng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh”, Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền cho biết.

Ông Nguyễn Khắc Hoàng, Cục trưởng Cục Thống kê TP Hồ Chí Minh cho rằng, các chỉ số kinh tế trong 5 tháng đầu năm cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế Thành phố đang được cải thiện. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian dài, TP Hồ Chí Minh cần tiếp tục nâng cao năng suất lao động, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển các ngành kinh tế mới.

“Các động lực tăng trưởng truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng nhưng sẽ không đủ để tạo ra bước đột phá. Thành phố cần khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực về đất đai, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, ông Hoàng cho biết thêm.

Ở góc độ chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Cấn Văn Lực cho biết, TP Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để duy trì vị trí đầu tàu kinh tế cả nước, nhưng mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ không dễ dàng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Các yếu tố như chi phí logistics còn cao, hạ tầng giao thông quá tải, tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đồng đều và sức ép cạnh tranh trong thu hút đầu tư đang đặt ra nhiều thách thức.

Theo Tiến sĩ Cấn Văn Lực, tăng trưởng cao phải dựa trên nền tảng cải cách thể chế, đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Nếu những điểm nghẽn này được tháo gỡ đồng bộ, TP Hồ Chí Minh hoàn toàn có cơ sở để bứt phá trong giai đoạn tới.

Biến nguồn lực thành động lực phát triển

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu việc tháo gỡ các dự án tồn đọng được xem là bước mở đường, thì nhiệm vụ tiếp theo của TP Hồ Chí Minh là biến những nguồn lực vừa được giải phóng thành các động lực tăng trưởng mới.

Trong nhiều cuộc làm việc với các sở, ngành và địa phương, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy hiệu quả giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Theo đó, Thành phố sẽ tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong giải quyết công việc.

Một trong những giải pháp quan trọng được lãnh đạo Thành phố xác định là tăng tốc đầu tư công và hoàn thiện hệ thống hạ tầng chiến lược. Hiện nay, TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư gần 520.000 tỷ đồng, bao gồm hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cao tốc liên vùng, trung tâm logistics, cảng biển và các dự án phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Theo Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, hạ tầng phải đi trước một bước để tạo không gian phát triển mới, thu hút đầu tư và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Thành phố cũng sẽ tập trung phát triển các động lực tăng trưởng mới như Trung tâm Tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, kinh tế số, kinh tế xanh, công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển, Trường Đại học Sài Gòn cho biết, một trong những giải pháp mang tính nền tảng hiện nay là sớm xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt dành cho TP Hồ Chí Minh. Đây sẽ là “đột phá của đột phá”, tạo cơ sở pháp lý để Thành phố thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn, đồng thời chủ động huy động các nguồn lực xã hội phục vụ phát triển. Luật cũng góp phần tạo niềm tin cho nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia vào những dự án quy mô lớn của Thành phố.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Trung Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH Ewater Engineering cho rằng, TP Hồ Chí Minh cần mạnh dạn đặt hàng các doanh nghiệp khoa học - công nghệ trong nước tham gia giải quyết những bài toán thực tiễn của đô thị. “Thành phố hoàn toàn có thể trở thành nơi thử nghiệm các giải pháp mới về môi trường, giao thông, năng lượng, quản trị đô thị và chuyển đổi số. Khi sản phẩm chứng minh được hiệu quả, cần có cơ chế khuyến khích sử dụng công nghệ trong nước để tạo thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển”, ông Hiếu đề xuất.

Bên cạnh các giải pháp về hạ tầng và thể chế, TP Hồ Chí Minh cũng xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường liên kết vùng với Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long nhằm mở rộng không gian phát triển.

Những kết quả đạt được trong những tháng đầu năm cho thấy TP Hồ Chí Minh đang đi đúng hướng trong quá trình khơi thông nguồn lực và tạo lập động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, thành phố cần tiếp tục duy trì quyết tâm cải cách, đẩy nhanh tiến độ các công trình động lực và nâng cao hiệu quả quản trị. Khi các nguồn lực được giải phóng thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh và đầu tư, TP Hồ Chí Minh sẽ có thêm nền tảng để bứt phá, tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.

Bài 2: Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo