Sự đồng lòng của Nhà nước và nhân dân

Đến nay, các phường Gia Định, Bình Thạnh và An Nhơn đã hoàn thành 100% công tác bàn giao mặt bằng. Riêng tại phường Bình Lợi Trung còn 39 trong tổng số 317 trường hợp thuộc khu dân cư thương mại Bình Hòa (gói thầu XL-02) chưa bàn giao, dự kiến hoàn tất trước ngày 30/8/2026.

Sau nhiều năm sống trong cảnh ô nhiễm, nước đen, rác thải và hạ tầng xuống cấp, nhiều hộ dân mong muốn dự án sớm hoàn thành để cải thiện chất lượng cuộc sống. Ông Trần Văn Bình, người dân phường Bình Thạnh, cho biết hầu hết các hộ dân trong khu vực đều ủng hộ chủ trương cải tạo rạch Xuyên Tâm. Gia đình ông cũng bị ảnh hưởng một phần bởi dự án nhưng đồng thuận bàn giao mặt bằng vì cho rằng, chính sách bồi thường của thành phố khá sát với thực tế.

Theo ông Bình, với những trường hợp đủ điều kiện pháp lý, mức bồi thường đất khoảng 86 triệu đồng/m², cộng thêm phần hỗ trợ tài sản trên đất khoảng 15 - 16 triệu đồng/m², tổng giá trị bồi thường đạt trên 100 triệu đồng/m². “Điều người dân mong muốn nhất lúc này là dự án được thi công nhanh để thành phố ngày càng xanh, sạch, đẹp hơn”, ông Bình chia sẻ.

Cùng quan điểm, bà Quỳnh, người dân phường Bình Thạnh, cho biết khu vực rạch Xuyên Tâm trước đây vốn ô nhiễm, nhà cửa san sát, nhiều khu “xóm nhà lá”, điều kiện sống và an ninh đều chưa đảm bảo. “Nhà nước có chủ trương cải tạo dòng rạch thì người dân chúng tôi rất ủng hộ. Chính sách bồi thường lần này cũng tiệm cận giá thị trường. Chúng tôi chỉ mong chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ để sớm có môi trường sống sạch đẹp hơn”, bà Quỳnh nói.

Theo ông Vũ Ngọc Tuất, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bình Thạnh, dự án ảnh hưởng đến 874 hộ dân trên địa bàn. Đến nay, toàn bộ các hộ đã đồng thuận và bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện để dự án triển khai đúng tiến độ.

Về công tác tái định cư, người dân được lựa chọn nhiều phương án phù hợp, gồm nhận nền đất, căn hộ chung cư hoặc nhà ở xã hội. TP Hồ Chí Minh cũng đã thống nhất chủ trương bố trí nhà ở xã hội cho các hộ có nhu cầu.

Hiện trên địa bàn phường đang xây dựng một khu nhà ở xã hội với gần 900 căn hộ, dự kiến phục vụ nhu cầu tái định cư của các hộ dân thuộc dự án. Việc bố trí nơi ở ngay tại địa phương giúp người dân sớm ổn định cuộc sống, đồng thời duy trì các điều kiện sinh hoạt, học tập và làm việc.

Ông Vũ Ngọc Tuất cho biết, để tạo sự đồng thuận, phường đã huy động cả hệ thống chính trị tham gia công tác vận động. Trong đó, các chi bộ khu phố - lực lượng gần dân nhất - phối hợp với chính quyền và các cơ quan chức năng thường xuyên gặp gỡ, đối thoại, lắng nghe và kịp thời giải đáp các kiến nghị của người dân. "Nhờ đó, quá trình triển khai dự án nhận được sự đồng thuận cao, góp phần bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng", ông Tuất nói.

Các gói thầu triển khai quyết liệt

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng chiều dài 8,8 km, gồm tuyến chính dài 6,6 km từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật và ba tuyến nhánh Cầu Sơn, Bình Lợi, Bình Triệu với tổng chiều dài hơn 2,2 km.

Theo ông Phan Nhật Linh, Trưởng ban Quản lý dự án 3, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP Hồ Chí Minh, cả ba gói thầu của dự án đang được triển khai đồng thời. Trong đó, gói thầu XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật dài khoảng 1,3 km, đi qua phường An Nhơn và phường Bình Lợi Trung, hiện đạt khoảng 75% khối lượng thi công.

Các nhà thầu đang tập trung hoàn thiện các hạng mục còn lại. Chủ đầu tư dự kiến thông xe kỹ thuật phía bên trái tuyến trước ngày 2/9 và hoàn thành toàn bộ gói thầu vào tháng 11/2026.

Đối với hai gói thầu XL-01 và XL-02 có tổng chiều dài hơn 7,4 km, đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung, sau khi tiếp nhận mặt bằng vào cuối tháng 6/2026, các đơn vị thi công đã triển khai 13 mũi thi công, đồng thời tiếp tục dọn dẹp chướng ngại vật để mở thêm các mũi mới.

Theo hợp đồng, toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2028. Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã chỉ đạo các đơn vị liên quan phấn đấu đưa công trình về đích vào cuối năm 2027.

Hiện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị cùng các nhà thầu đang rà soát toàn bộ kế hoạch thi công, đánh giá tính khả thi và xây dựng các giải pháp rút ngắn tiến độ để báo cáo UBND thành phố. Mặc dù phần lớn mặt bằng đã được người dân bàn giao, tiến độ thi công vẫn chịu ảnh hưởng bởi việc di dời hệ thống hạ tầng kỹ thuật như điện, nước và viễn thông.

Theo ông Phan Nhật Linh, đây là một trong những nút thắt quan trọng cần được xử lý dứt điểm trong tháng 8/2026 để tạo mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công. Song song đó, các nhà thầu được yêu cầu bổ sung thiết bị, nhân lực và điều chỉnh biện pháp thi công đối với những hạng mục quyết định tiến độ như khoan gia cố nền bằng công nghệ CDM, đóng cọc PC, thi công cừ ván thép SW và hệ thống hố kích ngầm thu gom nước thải.

Một khó khăn khác là nguồn đất tận dụng từ gói thầu XL-01 không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật do lẫn nhiều bùn, rác và tạp chất. Chủ đầu tư cùng các nhà thầu đang rà soát phương án bổ sung nguồn vật liệu thay thế để bảo đảm tiến độ thi công các hạng mục kè.

Bên cạnh đó, ông Linh đề xuất TP Hồ Chí Minh nghiên cứu xây dựng "luồng xanh" dành riêng cho phương tiện vận chuyển vật tư phục vụ dự án. Theo ông, hiện các xe chở cát, đá, xi măng, thép, bê tông và cấu kiện đúc sẵn chủ yếu chỉ được lưu thông từ 22 giờ đến 5 giờ sáng hôm sau, đồng thời chịu nhiều hạn chế về tải trọng và tuyến đường vào công trường, ảnh hưởng đến tiến độ cung ứng vật tư.

"Chúng tôi kiến nghị Sở Xây dựng và Công an TP Hồ Chí Minh xem xét cấp phép cho phương tiện phục vụ dự án được lưu thông trên một số tuyến đường hạn chế, đồng thời mở thêm khung giờ vận chuyển vào ban ngày, ngoài giờ cao điểm, để bảo đảm nguồn cung vật tư được thông suốt, đáp ứng tiến độ thi công", ông Linh nói.