Chiều 25/6, tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, đại diện Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh đã thông tin về công tác xử lý các cơ sở nhà, đất công dôi dư trên địa bàn thành phố, bao gồm cả khu vực thuộc tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.

Theo Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, thực hiện yêu cầu của Bộ Tài chính về việc không để tài sản công dôi dư bị hư hỏng, xuống cấp, gây lãng phí và phải hoàn thành xử lý trong quý II/2026, Thành phố đang khẩn trương hoàn thiện các phương án để trình UBND TP Hồ Chí Minh xem xét, phê duyệt trước ngày 30/6/2026; đồng thời toàn bộ hồ sơ pháp lý liên quan sẽ được hoàn chỉnh trước ngày 31/12/2026. 

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Thành phố đã tiến hành phân loại cụ thể quỹ nhà, đất công để có phương án sử dụng phù hợp.

Thực hiện Quyết định số 118/QĐ-UBND ngày 6/1/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh, các cơ quan chức năng đã rà soát, thu hồi những cơ sở nhà, đất bỏ trống hoặc sử dụng chưa hiệu quả để giao cho các đơn vị chuyên trách quản lý. Trong đó, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng thuộc Sở Xây dựng được giao tiếp nhận 151 cơ sở nhà, đất. Bên cạnh đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất được giao tiếp nhận 13 khu đất để quản lý, khai thác theo quy định.

Đối với các trụ sở, tài sản dôi dư do các bộ, ngành và đơn vị Trung ương đóng trên địa bàn chuyển giao về địa phương quản lý, hiện có tổng cộng 95 cơ sở. Đến nay, Sở Tài chính đã hoàn tất việc tiếp nhận, bàn giao và đề xuất phương án xử lý đối với 67 cơ sở. Các cơ sở còn lại đang được lấy ý kiến từ UBND các phường, xã nhằm bố trí sử dụng phù hợp với tiêu chuẩn, định mức hiện hành.

Đại diện Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cũng cho biết, công tác sắp xếp, bố trí trụ sở được triển khai trên cơ sở kế thừa những phương án đã được xây dựng từ trước thời điểm sáp nhập. Cụ thể, trước mốc ngày 1/7/2025 - thời điểm chính thức sáp nhập tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu vào TP Hồ Chí Minh, Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với Sở Tài chính hai địa phương này tham mưu UBND ba tỉnh, thành phố xây dựng và phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý trụ sở làm việc. Quá trình này được thực hiện theo nguyên tắc tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng hiện có, đồng thời bảo đảm thuận lợi nhất cho người dân trong tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công.

Về định hướng sử dụng quỹ tài sản dôi dư, Sở Tài chính khẳng định Thành phố ưu tiên chuyển đổi công năng các trụ sở sang phục vụ các mục tiêu an sinh xã hội như giáo dục, y tế và văn hóa.

Thực tế bước đầu cho thấy chủ trương này đã phát huy hiệu quả. Theo Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, trụ sở UBND Quận 12 cũ và UBND quận Tân Phú cũ đã được chuyển đổi công năng thành trường học, góp phần đáp ứng nhu cầu học tập của người dân trên địa bàn. Đối với những cơ sở không còn nhu cầu sử dụng cho mục đích công cộng, Thành phố sẽ giao cho đơn vị chuyên trách kinh doanh nhà đất tổ chức khai thác theo đúng quy định của pháp luật nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách.

Đại diện Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết, việc rà soát tổng thể cũng như xây dựng phương án khai thác đối với từng địa chỉ cụ thể cơ bản đã hoàn thành và sẽ được công bố công khai ngay sau khi được cấp có thẩm quyền thông qua. Tuy nhiên, quá trình xử lý nhà, đất dôi dư vẫn còn gặp không ít khó khăn, vướng mắc. Theo đó, khối lượng tài sản cần rà soát rất lớn, trong khi nhiều cơ sở có nguồn gốc lịch sử phức tạp, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ hoặc phát sinh tranh chấp ranh giới, tình trạng lấn chiếm đất đai.

Ngoài ra, một số đơn vị cũ vẫn có nhu cầu tiếp tục sử dụng trụ sở để phục vụ hoạt động của các ban quản lý dự án hoặc trung tâm dịch vụ mới được thành lập tại cấp xã, phường. Trong khi đó, các phường, xã mới sau sáp nhập lại chịu áp lực lớn về diện tích làm việc do phải tiếp nhận thêm nhân sự và nhiệm vụ từ cấp huyện chuyển xuống.

Để tháo gỡ những khó khăn này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026, trong đó quy định nhiều cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương. Đây được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để TP Hồ Chí Minh sớm đưa các tài sản công dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và tránh tình trạng lãng phí tài sản công.