Hoàn thiện thể chế, củng cố niềm tin nhà đầu tư

Tại sự kiện ra mắt VIFC-HCMC giữa tháng 2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gia tăng và dòng vốn dịch chuyển mạnh, Việt Nam cần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu rộng, thực chất và hiệu quả.

Theo Thủ tướng, việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế là lựa chọn chiến lược nhằm thu hút và định hướng dòng vốn vào hạ tầng chiến lược, công nghiệp nền tảng, logistics, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Đồng thời, trung tâm sẽ cung cấp công cụ tài chính hiện đại để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước nâng vị thế quốc gia từ tiếp nhận vốn sang đồng kiến tạo thị trường tài chính khu vực và quốc tế.

Tại sự kiện, các cấu phần của VIFC-HCMC cũng được ra mắt đồng bộ, gồm Cơ quan điều hành, Tòa án chuyên biệt và Trung tâm Trọng tài quốc tế. Việc thiết lập các định chế này nhằm bảo đảm hoạt động tài chính và các tranh chấp phát sinh được xử lý theo chuẩn mực quốc tế, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Mô hình tổ chức của VIFC-HCMC được công bố với các cấu phần gồm cơ quan điều hành, cơ chế giải quyết tranh chấp và bộ phận hỗ trợ nhà đầu tư. Việc xác lập cấu trúc vận hành cho thấy, quá trình chuyển từ định hướng chiến lược sang giai đoạn triển khai thực tế, đặt nền móng cho hoạt động của một trung tâm tài chính theo chuẩn mực quốc tế.

Trọng tâm được nhấn mạnh là xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Theo mô hình giới thiệu, cơ chế giải quyết tranh chấp được thiết kế thông qua tòa án chuyên biệt và trung tâm trọng tài quốc tế, hướng tới xử lý các vấn đề tài chính theo thông lệ toàn cầu.

TS. Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó Chủ tịch Thường trực HDBank, Chủ tịch HĐQT Vietjet chia sẻ kinh nghiệm từ các trung tâm tài chính lớn trên thế giới, cho rằng yếu tố cốt lõi không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở niềm tin vào thể chế ổn định, môi trường pháp lý rõ ràng và hạ tầng công nghệ hiện đại. Nhận định này phản ánh yêu cầu đặt ra đối với quá trình xây dựng trung tâm tài chính tại TP Hồ Chí Minh, đó là ưu tiên nền tảng quản trị minh bạch và ổn định dài hạn, thay vì chỉ dựa vào chính sách ưu đãi.

Việc trao chứng nhận thành viên sáng lập cho 11 tổ chức trong và ngoài nước hoạt động trong lĩnh vực tài chính, đầu tư, ngân hàng, công nghệ trong sự kiện ra mắt cũng góp phần hình thành hệ sinh thái đối tác ban đầu cho VIFC-HCMC, trong đó có Nasdaq cùng một số doanh nghiệp, tập đoàn tài chính trong nước.

Có thể thấy, sự tham gia của các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp Việt Nam đã mở ra kỳ vọng kết nối thị trường vốn trong nước với thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới chuyên gia, hiệu quả thực chất sẽ phụ thuộc vào tiến độ triển khai, cơ chế phối hợp và mức độ hoàn thiện khung pháp lý trong thời gian tới.

Hạ tầng số và định hướng phát triển chuyên sâu

Song song với hoàn thiện thể chế, TP Hồ Chí Minh xác định hạ tầng số là trụ cột chiến lược trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế. Theo định hướng đến năm 2030, thành phố tập trung phát triển hệ thống điều hành thông minh dựa trên dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và nền tảng tích hợp dữ liệu dùng chung.

Phát biểu tại một hội nghị gần đây, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó hạ tầng số được xác định là hạ tầng chiến lược, có vai trò quan trọng tương đương với hạ tầng giao thông và năng lượng.

Theo ông Thắng, việc phát triển các trung tâm dữ liệu quy mô lớn (Hyperscale Data Center), trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây không chỉ thúc đẩy chuyển đổi số mà còn là điều kiện then chốt để xây dựng đô thị thông minh và Trung tâm Tài chính Quốc tế. “Chúng tôi cam kết hoàn thiện các cơ chế chính sách đặc thù để nâng cao vị thế công nghệ của TP Hồ Chí Minh trong khu vực”, ông Thắng khẳng định.

Trong bối cảnh các giao dịch tài chính ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, yêu cầu về kết nối tốc độ cao, bảo mật dữ liệu và khả năng xử lý giao dịch theo thời gian thực trở thành điều kiện quan trọng. Việc phát triển hạ tầng công nghệ hiện đại được xem là nền tảng để bảo đảm tính minh bạch, an toàn và khả năng liên thông quốc tế của thị trường tài chính.

Bên cạnh nền tảng số, định hướng phát triển các lĩnh vực tài chính chuyên biệt có giá trị gia tăng cao cũng được đặt ra. Trong đó, tài chính hàng không được xác định là lĩnh vực tiềm năng, gắn với nhu cầu huy động vốn cho đội tàu bay, hạ tầng và dịch vụ kỹ thuật của ngành hàng không Việt Nam.

Trong đó, Trung tâm Tài chính Hàng không châu Á - Thái Bình Dương tại TP Hồ Chí Minh là một cấu phần trong định hướng này. Việc hình thành mô hình tài chính chuyên sâu được kỳ vọng tạo cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với các nhà sản xuất, tổ chức tài chính và quỹ đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn cần tiếp tục hoàn thiện về khung pháp lý, tiêu chuẩn quản trị và cơ chế giám sát để bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong chiến lược dài hạn, TP Hồ Chí Minh cũng định hướng gắn kết trung tâm tài chính với mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, bao gồm thúc đẩy các sản phẩm tài chính xanh và huy động nguồn lực cho hạ tầng thân thiện môi trường. Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và tiêu chí phát triển bền vững được xem là xu hướng tất yếu trong bối cảnh chuyển dịch mô hình tăng trưởng.

Việc chính thức đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh vào vận hành là bước khởi đầu quan trọng trong lộ trình dài hạn. Để đạt được mục tiêu trở thành trung tâm tài chính hiện đại theo chuẩn mực quốc tế, Thành phố cần tiếp tục đồng bộ giữa thể chế, hạ tầng số, nguồn nhân lực chất lượng cao và môi trường đầu tư minh bạch.

Với nền tảng kinh tế năng động và định hướng chuyển đổi số mạnh mẽ, TP Hồ Chí Minh đang từng bước định hình vai trò trung tâm tài chính mới của khu vực, đóng góp vào mục tiêu nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.