Công nghệ thay đổi, công chức không thể đứng ngoài

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang hiện diện ngày càng rõ nét trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất, kinh doanh đến giáo dục, y tế và quản trị công. Với khu vực nhà nước, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp cận công nghệ mới mà còn phải biết khai thác hiệu quả các công cụ AI để phục vụ công việc chuyên môn, nâng cao chất lượng phục vụ người dân trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra ngày càng sâu rộng.

Theo ông Nguyễn Kỳ, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, sau những kết quả tích cực từ bốn lớp bồi dưỡng ứng dụng AI được tổ chức trong năm 2025, thành phố tiếp tục xác định nâng cao năng lực ứng dụng AI cho đội ngũ cán bộ, công chức là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện hiệu quả các mục tiêu chuyển đổi số.

"AI đang từng bước trở thành công cụ hỗ trợ trong công tác tham mưu, quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, việc trang bị kiến thức và kỹ năng khai thác AI cho đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ đáp ứng yêu cầu công việc hiện nay mà còn góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính", ông Nguyễn Kỳ cho biết.

Từ định hướng đó, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Nội vụ tổ chức 8 lớp bồi dưỡng AI cho hơn 1.000 cán bộ, công chức trên địa bàn thành phố. Chương trình được xây dựng theo hướng thực tiễn, lấy người học làm trung tâm, tập trung trang bị kiến thức nền tảng về AI, kỹ năng sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo hiện đại và phương pháp tiếp cận các ứng dụng phù hợp với môi trường hành chính công.

Theo ông Nguyễn Kỳ, điểm mới của chương trình năm nay là tăng cường thời lượng thực hành, thảo luận tình huống và hướng dẫn trực tiếp trên các nền tảng AI phổ biến. Thông qua những bài tập gắn với công việc thực tế tại cơ quan, đơn vị, học viên có cơ hội tiếp cận công nghệ mới một cách trực quan hơn, từng bước hình thành tư duy và kỹ năng làm việc trong môi trường số.

Nếu ở cấp thành phố, việc đào tạo AI được xem là một nhiệm vụ phục vụ chiến lược phát triển chính quyền số thì tại các địa phương, nhu cầu cập nhật kiến thức công nghệ mới lại xuất phát từ chính yêu cầu thực tiễn của công việc hằng ngày.

Theo ông Nguyễn Minh Thiện, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Hưng, địa phương xác định nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ quan trọng, gắn với tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Điều ông Thiện đánh giá cao ở khóa học không chỉ là việc giới thiệu một công nghệ mới mà còn giúp đội ngũ cán bộ cập nhật những thay đổi đang diễn ra từng ngày trong lĩnh vực công nghệ số.

"Mục tiêu của phường Tân Hưng cũng đã được thể hiện trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường vừa qua. Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng. Lớp học giúp anh em ôn lại những kiến thức đã được trang bị trước đây, đồng thời cập nhật thêm những kiến thức mới về ứng dụng AI. Công nghệ thay đổi hàng ngày, nếu cán bộ nghĩ rằng mình đã biết rồi mà không tiếp tục tìm hiểu, không tiếp tục học hỏi thì rất dễ bị tụt lại phía sau", ông Thiện chia sẻ.

Trong bối cảnh các địa phương đang triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chuyển đổi số, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ dừng lại ở việc sử dụng thành thạo các phần mềm hành chính mà còn cần có khả năng tiếp cận và làm chủ những công cụ công nghệ mới. Đó cũng là lý do nhiều địa phương chủ động cử cán bộ tham gia các lớp đào tạo AI ngay từ giai đoạn đầu.

Đào tạo từ nhu cầu thực tế của khu vực công

Một trong những điểm khác biệt của chương trình bồi dưỡng AI năm nay là nội dung được thiết kế riêng cho đội ngũ cán bộ, công chức, thay vì áp dụng mô hình đào tạo phổ thông như nhiều khóa học công nghệ khác trên thị trường.

Theo ThS. Huỳnh Viết Thám, giảng viên tham gia giảng dạy, chương trình không nhằm đào tạo chuyên gia công nghệ mà tập trung giúp học viên nắm vững các kỹ năng nền tảng để ứng dụng hiệu quả AI vào công việc chuyên môn trong môi trường hành chính công.

"Các kỹ năng cơ bản mà học viên được tiếp cận gồm kỹ năng prompting, tức là xây dựng câu lệnh để mô hình AI hiểu được nhu cầu của người sử dụng. Bên cạnh đó là các kỹ năng có thể ứng dụng trong thực tế như tóm tắt văn bản, xử lý biên bản, tổng hợp nội dung và nhiều tác vụ khác", ông Thám cho biết.

Theo giảng viên này, toàn bộ nội dung bài học đều được xây dựng từ những tình huống gần gũi với công việc của cán bộ, công chức nhằm giúp học viên dễ dàng tiếp cận và có thể áp dụng ngay sau khóa học.

"Lớp học được xây dựng dành riêng cho cán bộ, công chức. Các nội dung chủ yếu xoay quanh việc làm sao để mọi người có thể tiếp cận AI theo hướng phù hợp với công việc hành chính công", ông Thám nói.

Để nâng cao hiệu quả đào tạo, chương trình được thiết kế theo tỷ lệ khoảng 70% thực hành và 30% lý thuyết. Thay vì dành phần lớn thời gian cho các khái niệm công nghệ, học viên được trực tiếp trải nghiệm các công cụ AI thông qua những tình huống mô phỏng sát với công việc thực tế.

"Trong phần thực hành, các anh chị sẽ được tiếp xúc với các tình huống cụ thể và trực tiếp thao tác trên các nền tảng AI. Cách tiếp cận này giúp học viên làm quen với công cụ nhanh hơn và dễ hình dung khả năng ứng dụng trong công việc", ông Thám cho biết thêm.

Đối với nhiều học viên, điều giá trị nhất sau khóa học không phải là được tiếp cận thêm một công cụ công nghệ mới mà là hiểu rõ hơn cách thức khai thác công cụ đó một cách bài bản.

Ông Huỳnh Minh Thắng, công tác tại Văn phòng HĐND phường Tân Mỹ, cho biết trước khi tham gia lớp học, bản thân đã chủ động tìm hiểu và sử dụng một số công cụ như ChatGPT, Gemini hay Canva phục vụ công việc.

"Tôi từng sử dụng các công cụ AI trước đây, nhưng qua phần hướng dẫn của giảng viên, tôi được tiếp cận chuyên sâu hơn về cách xây dựng câu lệnh. Điều đó giúp khai thác công cụ hiệu quả hơn và hiểu rõ hơn cách làm việc với AI", ông Thắng chia sẻ.

Cùng quan điểm, ông Lưu Văn Tài, công tác tại Trạm Y tế xã Thạnh An, cho biết sau khóa học bản thân hiểu rõ hơn cách xây dựng câu lệnh để khai thác AI hiệu quả. Theo ông, việc sử dụng AI trong cơ quan nhà nước cần đi đôi với ý thức bảo vệ dữ liệu và thông tin của người dân.

Việc TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình bồi dưỡng AI cho đội ngũ cán bộ, công chức cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của hạ tầng công nghệ hay các nền tảng dữ liệu, mà trước hết là câu chuyện của con người. 

Trong tiến trình xây dựng chính quyền số, công nghệ có thể được đầu tư trong thời gian ngắn nhưng nguồn nhân lực số cần được chuẩn bị bằng một quá trình lâu dài. Những lớp bồi dưỡng AI cho cán bộ, công chức vì thế không chỉ giúp bổ sung kỹ năng mới mà còn góp phần hình thành tư duy làm việc trong môi trường số, tạo nền tảng để bộ máy hành chính thích ứng với những thay đổi ngày càng nhanh của công nghệ.