Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quân đội nước này đã tiến hành một cuộc không kích lớn nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran, đồng thời cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại đây có thể trở thành mục tiêu tiếp theo nếu Tehran cản trở hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Hình ảnh đảo Kharg ở Iran. Ảnh: X
Theo hãng tin AP, ngày 13/3 ông Trump đưa ra tuyên bố trên mạng xã hội khi chuẩn bị lên chuyên cơ Air Force One để tới bang Florida nghỉ cuối tuần.
“Cách đây ít phút, theo chỉ đạo của tôi, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã thực hiện một trong những cuộc oanh kích mạnh mẽ nhất trong lịch sử Trung Đông và hoàn toàn xóa sổ mọi mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - viên ngọc quý của Iran”, ông Trump viết.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington đã không tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo vì lý do nhân đạo. Ông đồng thời đưa ra cảnh báo rằng quyết định này có thể thay đổi nếu Iran hoặc bất kỳ lực lượng nào tìm cách cản trở hoạt động đi lại an toàn của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Đảo chiến lược trong chuỗi xuất khẩu dầu của Iran
Đảo Kharg nằm ở Vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, gần tỉnh Bushehr, chiều dài chỉ khoảng 6 km. Tuy nhiên, vai trò của hòn đảo này đối với nền kinh tế Iran lại vô cùng lớn.
Từ những năm 1960, khi ngành dầu mỏ Iran bùng nổ, đảo Kharg đã được phát triển thành một trong những cảng xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới. Hệ thống bến cảng và kho chứa tại đây có thể xử lý tối đa khoảng 7 triệu thùng dầu mỗi ngày, dù sản lượng xuất khẩu thực tế thường thấp hơn.
Phần lớn dầu thô xuất khẩu từ Kharg được bán cho Trung Quốc, quốc gia vẫn tiếp tục mua dầu Iran bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ. Do nền kinh tế Iran phụ thuộc nặng vào xuất khẩu năng lượng, nhiều chuyên gia coi Kharg là “điểm yếu chiến lược” của Tehran.
Việc phá hủy hoặc làm tê liệt cơ sở hạ tầng tại Kharg có thể giáng một đòn nặng nề vào nền kinh tế Iran, bởi gần như toàn bộ nguồn thu từ dầu mỏ của nước này đều phụ thuộc vào tuyến xuất khẩu qua hòn đảo nhỏ này.
Iran đã cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào cơ sở năng lượng của nước này sẽ kéo theo phản ứng mạnh mẽ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố họ có đủ năng lực tình báo và quân sự để nhắm vào các cơ sở năng lượng của đối thủ trong khu vực nếu bị tấn công.
Iran cảnh báo đáp trả nếu cơ sở dầu mỏ bị tấn công
Theo trang Al Jazeera, đến nay giới lãnh đạo Iran vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về tuyên bố của Tổng thống Trump.
Các nhà phân tích cho rằng đảo Kharg là mục tiêu có ý nghĩa chiến lược đặc biệt, bởi hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua đảo này. Việc tấn công hoặc vô hiệu hóa cơ sở tại đây có thể gây ảnh hưởng lớn đến nguồn thu năng lượng của Tehran.
Iran thường không phản ứng ngay lập tức trước các thông tin về những cuộc tấn công do Mỹ hoặc Israel công bố. Trong nhiều trường hợp, phải mất một hoặc hai ngày mới xuất hiện phản hồi chính thức, và đôi khi chi tiết về các vụ việc cũng không được công bố.
Trong khi Tehran chưa có tuyên bố chính thức về cuộc không kích, một phát ngôn viên của Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran đã đưa ra cảnh báo liên quan đến khả năng Mỹ tấn công cơ sở dầu mỏ.
Theo thông tin được truyền thông Iran dẫn lại, người phát ngôn này nói rằng nếu cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran bị tấn công, tất cả các cơ sở năng lượng và dầu mỏ trong khu vực thuộc các công ty có cổ phần của Mỹ hoặc hợp tác với Mỹ sẽ bị phá hủy và biến thành đống tro tàn.
Tuyên bố này được xem là phản ứng gián tiếp trước cảnh báo của ông Trump rằng hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.
Tổng thống Trump né tránh câu hỏi về khả năng kiểm soát đảo Kharg
Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News Radio, được ghi âm tối hôm trước và phát sóng vào sáng hôm sau, ông Trump cũng được hỏi liệu Mỹ có cân nhắc kiểm soát đảo Kharg hay không.
Theo AP, tổng thống Mỹ cho biết khả năng này “không phải ưu tiên cao”, nhưng cũng nói thêm rằng ông có thể “thay đổi quyết định chỉ trong vài giây”.
Câu hỏi dường như khiến ông Trump khó chịu. “Ai lại hỏi câu hỏi như vậy, và kẻ ngốc nào lại trả lời?”, ông nói. “Giả sử tôi định làm điều đó hoặc không định làm, tại sao tôi phải nói với bạn?”.
Những diễn biến mới nhất liên quan đến đảo Kharg được giới quan sát nhận định có thể làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Vịnh Ba Tư, đặc biệt khi tuyến vận tải dầu qua eo biển Hormuz vẫn được xem là một trong những tuyến hàng hải năng lượng quan trọng nhất thế giới.