Năm 2026 đánh dấu 50 năm Sài Gòn chính thức mang tên TP Hồ Chí Minh và 40 năm đất nước thực hiện công cuộc đổi mới. Không chỉ là địa phương điển hình về phát triển kinh tế, TP Hồ Chí Minh còn là điểm sáng trong sáng tác văn học nghệ thuật, trong đó có thi ca thời kỳ đổi mới.

Sau khi mở rộng địa giới hành chính trên cơ sở sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh trở thành một siêu đô thị năng động, đa trung tâm, giàu tiềm năng sáng tạo. Theo nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh, chủ đề “Tiếng gọi đô thị mới” phản ánh diện mạo, nhịp sống và khát vọng phát triển của một đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ. Thi ca thành phố cũng cất lên tiếng nói mới, đồng hành và bồi đắp đời sống tinh thần của người dân.

Chuỗi hoạt động Ngày thơ Việt Nam 2026 mở đầu bằng tọa đàm “Đô thị thi ca” lúc 9 giờ ngày 27/2. Tọa đàm tập trung trao đổi về đặc trưng thơ TP Hồ Chí Minh trong dòng chảy thi ca đương đại, đồng thời kiến nghị các giải pháp đưa thơ đến gần công chúng và đẩy mạnh chuyển ngữ quốc tế, trong bối cảnh Chính phủ ban hành Nghị định 350 khuyến khích phát triển văn học. Chương trình quy tụ nhiều nhà thơ, nhà nghiên cứu thuộc các thế hệ.

Ngày 28/2, triển lãm thơ dịch “Cây tâm hồn” khai mạc, giới thiệu các tác phẩm được chuyển ngữ sang tiếng Anh, Pháp, Trung, Hàn, Nhật… cùng hoạt động giao lưu với các dịch giả. Đây được xem là nỗ lực mở rộng không gian tiếp nhận thơ Việt ra thế giới, đồng thời làm phong phú thêm đời sống văn học thành phố.

Hội trại thơ diễn ra từ chiều 28/2 đến hết ngày 1/3, quy tụ 36 trại thơ của các câu lạc bộ trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, trong đó có các câu lạc bộ đến từ Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Hoạt động gồm giao lưu, trình diễn và trao giải cho các trại thơ, tiết mục ấn tượng.

Điểm nhấn của sự kiện là “Đường thơ” với 12 poster giới thiệu 12 tác giả tiêu biểu qua 40 năm đổi mới đất nước như Chế Lan Viên, Chim Trắng, Nguyễn Thái Sơn, Lê Xuân Đố, Triệu Từ Truyền, Nguyễn Vũ Tiềm, Nguyễn Thị Ánh Huỳnh, Thanh Nguyên, Lê Huy Mậu… Qua đó, công chúng có dịp nhìn lại hành trình sáng tạo thi ca gắn với sự chuyển mình của đất nước và thành phố.

Chương trình thơ nhạc “Tiếng gọi đô thị mới” diễn ra sáng 1/3, trình diễn các tác phẩm thơ và ca khúc phổ thơ của Trầm Hương, Hoàng Quý, Cát Du, Trần Đức Tín, Trần Mai Hường… Chương trình do Nhà hát Kịch TP Hồ Chí Minh phối hợp dàn dựng, với sự tham gia của các ca sĩ Thanh Ngọc, Quốc Đại, Phạm Khánh Ngọc, Lam Tuyền và nhóm Lạc Việt.

Dịp này, ban tổ chức cũng phát động cuộc thi thơ “Tiếng gọi đô thị mới” dành cho công dân Việt Nam trong và ngoài nước, tổng giá trị giải thưởng 100 triệu đồng. Tác phẩm dự thi là thơ chưa công bố, nhận bài đến hết ngày 31/12/2026. Nội dung khuyến khích phản ánh đời sống tinh thần của con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đề cao giá trị văn hóa truyền thống và bản sắc dân tộc, đặc biệt là sức sống năng động, nghĩa tình của siêu đô thị TP Hồ Chí Minh sau hợp nhất.

Với chủ đề gắn với bước chuyển của một đô thị đặc biệt, Ngày thơ Việt Nam 2026 tại TP Hồ Chí Minh không chỉ là sự kiện văn học thường niên mà còn là diễn đàn để thi ca hòa nhịp cùng chiến lược phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.