Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 23/2 cho biết trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X cùng ngày, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt tiết lộ:“Mỹ đã cung cấp hỗ trợ tình báo cho chính phủ Mexico nhằm hỗ trợ một chiến dịch tại Talpalpa, bang Jalisco, Mexico, trong đó Nemesio ‘El Mencho’ Oseguera Cervantes, một trùm ma túy khét tiếng và là lãnh đạo của băng đảng CJNG, đã bị loại bỏ”.

“‘El Mencho’ là mục tiêu hàng đầu của cả chính phủ Mexico và Mỹ vì là một trong những kẻ buôn lậu fentanyl lớn nhất vào lãnh thổ chúng ta”, bà Leavitt cho biết thêm.

‘El Mencho’ - mục tiêu fentanyl then chốt của Mỹ và Mexico

Người phát ngôn Nhà Trắng cho biết “El Mencho” là “mục tiêu hàng đầu” của cả Mexico và Mỹ vì là một trong những đầu mối chính đưa fentanyl vào Mỹ và lưu ý rằng hồi tháng 1/2025, Tổng thống Donald Trump đã xếp CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài.

Bà Leavitt nói: “Trong chiến dịch này, ba thành viên băng đảng khác đã bị tiêu diệt, ba người bị thương và hai người bị bắt”, đồng thời ca ngợi quân đội Mexico vì sự phối hợp và việc thực thi chiến dịch thành công.

Theo tuyên bố của quân đội Mexico, trùm băng đảng 59 tuổi, từng bị Mỹ treo thưởng 15 triệu USD này bị thương trong một cuộc đụng độ với binh sĩ tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco, và tử vong trong lúc được đưa bằng đường không tới Mexico City.

Bộ Quốc phòng Mexico cho biết Lực lượng Đặc nhiệm đã tiến hành chiến dịch tại Tapalpa - một cứ địa nổi tiếng của CJNG - với mục tiêu bắt giữ “El Mencho”.

Theo Bộ Quốc phòng Mexico, “trong quá trình chiến dịch, binh sĩ Mexico đã bị tấn công và để bảo vệ an toàn tính mạng, họ đã đánh trả. Điều này khiến bốn thành viên của nhóm tội phạm ‘CJNG’ tử vong tại chỗ và ba người khác bị thương nặng, sau đó đã tử vong trong quá trình không vận tới Mexico City”.

Trong tuyên bố đưa ra, Bộ Quốc phòng Mexico còn cho biết: “Trong số những người sau có Ruben ‘N’ (bí danh Mencho), tuy nhiên, các cơ quan chức năng liên quan sẽ tiến hành giám định pháp y để xác nhận danh tính”.

Theo Bộ Quốc phòng Mexico, tổng cộng sáu tay súng băng đảng, không kể “El Mencho”, bị tiêu diệt. Ngoài ra còn có hai thành viên băng đảng bị bắt; nhiều phương tiện bọc thép và vũ khí bị thu giữ, trong đó có các bệ phóng rocket có khả năng bắn hạ máy bay.

Về phía quân đội Mexico, có ba binh sĩ bị thương.

Bạo lực trả đũa bùng phát trên khắp Mexico

Cái chết của “El Mencho” đã kích hoạt làn sóng bạo lực trả đũa ngay lập tức và trên diện rộng, với các vụ phong tỏa đường, đốt xe và đụng độ vũ trang được ghi nhận tại nhiều bang nơi CJNG hoạt động, bao gồm Jalisco, Tamaulipas, Michoacan và Nayarit.

Các tay súng trả đũa đã phong tỏa hơn 20 tuyến đường ở Tây Jalisco, đốt ô tô và xe tải.

Khi bạo lực lan rộng, ít nhất tám bang đã đình chỉ việc học trực tiếp và ngành tư pháp cho phép thẩm phán đóng cửa tòa án khi cần thiết.

Thống đốc bang Jalisco Pablo Lemus Navarro ban bố cảnh báo đỏ và hủy các lớp học trực tiếp trong ngày 23/2

Bang Jalisco, dự kiến đăng cai bốn trận World Cup vào mùa hè này, đã hủy mọi sự kiện có tập trung đông người.

Đường phố thủ phủ bang Guadalajara gần như vắng tanh khi các cửa hàng, hiệu thuốc và trạm xăng đóng cửa.

Bà Maria Medina, nhân viên một trạm xăng bị đốt, cho biết những người mang súng xuất hiện và yêu cầu mọi người rời đi. 

Trong phát biểu với hãng tin AFP của Pháp, bà Medina cho biết: “Tôi tưởng họ sẽ bắt cóc chúng tôi. Tôi chạy tới một quầy bán thuốc lá để trú ẩn cùng những người ở đó”.

Bạo lực cũng lan sang bang láng giềng Michoacan, nơi băng đảng của “El Mencho” hiện diện, và thành phố nghỉ dưỡng Puerto Vallarta.

Tổng thống Mexico kêu gọi bình tĩnh

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi người dân giữ bình tĩnh sau chiến dịch.

Bà Sheinbaum viết trên X rằng: “Có sự phối hợp tuyệt đối với chính quyền tất cả các bang; chúng ta cần cập nhật thông tin và giữ bình tĩnh”, đồng thời cho biết: “Các hoạt động đang diễn ra bình thường ở hầu hết các khu vực của đất nước. Chúng tôi làm việc mỗi ngày vì hòa bình, an ninh, công lý và phúc lợi của Mexico”.

Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi công dân Mỹ tại nhiều khu vực của Mexico “ở yên trong nơi trú ẩn cho đến khi có thông báo mới”.

Trong một tuyên bố đăng trên X, bộ phận Lãnh sự của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Do các chiến dịch an ninh đang diễn ra trên diện rộng và các vụ phong tỏa đường cùng hoạt động tội phạm liên quan tại nhiều khu vực ở Mexico, công dân Mỹ nên ở yên trong nơi trú ẩn cho đến khi có thông báo mới” 

“Tình trạng phong tỏa đường đã ảnh hưởng tới hoạt động hàng không, với việc một số chuyến bay nội địa và quốc tế bị hủy tại cả Guadalajara và Puerto Vallarta”, tuyên bố nêu rõ.

Canada cũng ban hành cảnh báo du lịch, khuyến cáo công dân Canada tại Mexico “giữ thái độ kín đáo và làm theo hướng dẫn của chính quyền địa phương”. 

Nước này kêu gọi công dân tại các bang Michoacan, Guerrero và Jalisco ở yên trong nơi trú ẩn, viện dẫn “các vụ đấu súng với lực lượng an ninh và các vụ nổ”.

Ý nghĩa của chiến dịch tiêu diệt ‘El Mencho’ và tác động khu vực

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau, cựu Đại sứ tại Mexico, hoan nghênh chiến dịch trấn áp tội phạm ma tuý tại Mexico và gọi “El Mencho” là “một trong những trùm ma túy khát máu và tàn bạo nhất”.

“Đây là một bước tiến lớn cho Mexico, Mỹ, Mỹ Latinh và thế giới”, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ nói.

“El Mencho” là một trong những trùm ma túy Mexico lớn nhất bị hạ gục kể từ khi các nhà sáng lập băng đảng Sinaloa-Joaquin “El Chapo” Guzman và Ismael Zambada bị bắt. Cả hai hiện đang thụ án tại Mỹ.

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, băng đảng của “El Mencho” được thành lập năm 2009 và đã trở thành một trong những tổ chức buôn bán ma túy bạo lực nhất Mexico.

Mỹ đã xếp CJNG là tổ chức khủng bố và cáo buộc nhóm này tuồn cocaine, heroin, methamphetamine và fentanyl vào Mỹ.