Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, ngày 13/4, Tòa án Tư pháp Paris đã ra một phán quyết chưa từng có tiền lệ khi kết án Tập đoàn xi măng Lafarge cùng nhiều cựu lãnh đạo vì tội tài trợ cho khủng bố, liên quan đến các khoản tiền chi trả cho các nhóm thánh chiến tại Syria giai đoạn 2013-2014.
Cựu CEO của Lafarge, Bruno Lafont, đến tòa án Paris vào ngày tuyên án trong phiên tòa xét xử tập đoàn xi măng Pháp Lafarge, ngày 13/4/2026. Ảnh: AFP
Theo phán quyết, Lafarge - doanh nghiệp sản xuất xi măng hàng đầu của Pháp, hiện đã sáp nhập vào Tập đoàn Holcim của Thụy Sĩ - bị tuyên phạt 1,125 triệu euro (tương đương khoảng 1,22 triệu USD), đồng thời phải nộp bổ sung 4,57 triệu euro (khoảng 4,94 triệu USD) tiền phạt hải quan do vi phạm các lệnh trừng phạt tài chính quốc tế.
Đáng chú ý, ông Bruno Lafont, cựu Tổng Giám đốc của Tập đoàn Lafarge và cấp phó Christian Herrault bị tuyên lần lượt 6 năm và 5 năm tù giam, kèm lệnh bắt giữ ngay tại tòa. Hai bị cáo lập tức tuyên bố kháng cáo.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử tư pháp Pháp, một pháp nhân bị kết án về hành vi tài trợ khủng bố. Tòa án nhận định Lafarge đã thiết lập “mối quan hệ hợp tác thực sự” với tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng khi chi tổng cộng gần 5,6 triệu euro (khoảng 6,05 triệu USD) cho các nhóm thánh chiến Hồi giáo, nhằm duy trì hoạt động của một nhà máy xi măng tại Jalabiya, miền Bắc Syria, giữa lúc xung đột tại nước này leo thang.
Các khoản tiền được chuyển tới nhiều tổ chức, trong đó có IS, Mặt trận Al-Nosra và Ahrar al-Cham. Tòa án đánh giá đây là các khoản chi “có mức độ nghiêm trọng đặc biệt”, góp phần tài trợ cho các hoạt động khủng bố tại chỗ cũng như các âm mưu tấn công bên ngoài, đặc biệt là tại châu Âu.
Chủ tọa phiên tòa Isabelle Prévost-Desprez đã chỉ trích mạnh mẽ hành vi của doanh nghiệp trên và các cựu lãnh đạo, cho rằng họ không bị ép buộc mà “đã chủ động tiếp xúc, đàm phán và đề xuất các giải pháp” với các tổ chức khủng bố để duy trì hoạt động sản xuất, ngay cả khi nhà máy bị bao vây.
Phán quyết cũng nhấn mạnh yếu tố trách nhiệm - cả về vật chất, pháp lý và đạo đức - của Lafarge trong bối cảnh hoạt động tại khu vực có xung đột. Tòa bác bỏ lập luận cho rằng tập đoàn này chỉ hành động trong tình thế bất khả kháng hoặc có sự dung túng từ phía nhà nước Pháp.
Ngoài các cựu lãnh đạo cấp cao của Lafarge, nhiều cá nhân liên quan khác cũng bị tuyên án, trong đó một trung gian người Syria bị kết án vắng mặt 7 năm tù với tội danh điều phối các khoản thanh toán cho các nhóm vũ trang.
Trong quá trình xét xử kéo dài, tòa án đã phân tích chi tiết hàng loạt thư điện tử, biên bản họp và giao dịch tài chính, làm rõ cơ chế chi trả của Lafarge thông qua trung gian, bao gồm cả “phí an ninh” để bảo đảm hàng hóa và nhân viên được qua lại các trạm kiểm soát trong khu vực.
Dù đã chi hàng triệu euro, Lafarge cuối cùng buộc phải sơ tán khẩn cấp nhà máy của tập đoàn này vào tháng 9/2014 khi bị IS tấn công và cơ sở này nhanh chóng rơi vào tay lực lượng thánh chiến.
Giới quan sát nhận định phán quyết kể trên mang ý nghĩa bước ngoặt trong việc siết chặt trách nhiệm của các tập đoàn đa quốc gia hoạt động tại các vùng xảy ra xung đột, đồng thời mở ra tiền lệ pháp lý quan trọng trong cuộc chiến chống tài trợ cho khủng bố tại Pháp và châu Âu.