Một thẩm phán liên bang Mỹ vừa cho phép chính quyền Tổng thống Donald Trump tiến hành chấm dứt Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) đối với công dân Somalia, mở đường để Bộ An ninh Nội địa (DHS) hủy biện pháp bảo vệ khỏi bị trục xuất đối với gần 1.100 người Somalia đang được hưởng quy chế này tại Mỹ.
Quang cảnh bên ngoài Toà án Tối cao Mỹ ở Washington DC. Ảnh: AFP/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Thẩm phán Allison Burroughs tại Boston ngày 14/8 (theo giờ địa phương) đã hủy lệnh tạm hoãn trước đó từng ngăn DHS thực hiện quyết định chấm dứt TPS đối với Somalia. Bà cho rằng các nguyên đơn đã đưa ra lập luận đáng kể về nguy cơ bị tổn hại không thể khắc phục, nhưng không chứng minh được khả năng thắng kiện đủ lớn, đồng thời bị ràng buộc bởi phán quyết mới của Tòa án Tối cao Mỹ.
Phán quyết liên quan trực tiếp đến vụ kiện Mullin v. Doe hồi tháng 6, trong đó Tòa án Tối cao với tỷ lệ 6-3 đã xác định luật TPS nhìn chung ngăn các tòa án xem xét những quyết định của DHS về chấm dứt quy chế này, trừ các vấn đề mang tính hiến pháp.
Chính quyền Trump thông báo chấm dứt TPS đối với Somalia từ tháng 1/2026, với lập luận tình hình tại nước này đã cải thiện đủ để người Somalia có thể trở về. Trong khi đó, các nguyên đơn gồm một số người Somalia đang hưởng TPS và tổ chức African Communities Together cáo buộc quyết định của chính quyền bị thúc đẩy bởi tư tưởng phân biệt chủng tộc và nguồn gốc quốc gia, đồng thời viện dẫn những phát biểu trước đây của Tổng thống Trump về người Somalia.
Somalia là một trong những quốc gia cuối cùng còn tranh chấp về TPS sau khi chính quyền Tổng thống Trump đẩy nhanh việc chấm dứt các chương trình bảo vệ tương tự đối với công dân Haiti, Syria, Yemen, Myanmar và Nam Sudan. Ethiopia hiện vẫn còn được một lệnh tư pháp bảo vệ.
Quyết định mới cho phép DHS tiếp tục triển khai việc chấm dứt TPS. Những người Somalia bị ảnh hưởng nếu không có một căn cứ pháp lý khác để cư trú tại Mỹ có thể mất quyền được bảo vệ khỏi trục xuất và đối mặt với thủ tục di trú tương ứng.
Vụ việc được xem là một phép thử quan trọng đối với phạm vi phán quyết Mullin v. Doe, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang đẩy mạnh việc thu hẹp chương trình TPS và tăng cường thực thi luật di trú.