Một gen vốn dĩ chỉ hoạt động ở các tế bào sinh sản có thể là chìa khóa mở ra phương pháp điều trị mới cho ung thư vú bộ ba âm tính - một trong những thể ung thư hung hãn và khó chữa nhất.
Khám phá đột phá này vừa được các nhà khoa học từ Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR) và Đại học King's College London (Vương quốc Anh) công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications.
Ung thư vú bộ ba âm tính chiếm khoảng 15% tổng số ca mắc ung thư vú toàn cầu. So với các dạng bệnh khác, thể ung thư này phát triển nhanh hơn, dễ tái phát và khó điều trị hơn. Bệnh cũng xuất hiện phổ biến hơn ở những phụ nữ mang đột biến gen BRCA di truyền, phụ nữ dưới 40 tuổi và phụ nữ da đen.
Trọng tâm của nghiên cứu mới nằm ở gen HORMAD1. Thông thường, gen này chỉ được "bật" ở buồng trứng và tinh hoàn với nhiệm vụ đảm bảo thông tin di truyền được phân chia chuẩn xác vào trứng và tinh trùng. Ở tất cả các bộ phận khác trên cơ thể, HORMAD1 hoàn toàn bất hoạt. Tuy nhiên, các nhà khoa học phát hiện ra rằng ở khoảng 60% các ca ung thư vú bộ ba âm tính, gen HORMAD1 lại bất ngờ hoạt động sai chỗ.
Khi thức giấc bên trong khối u, HORMAD1 phá vỡ một cơ chế an toàn quan trọng của tế bào, dẫn đến những sai sót về DNA được truyền sang các tế bào ung thư mới. Mặc dù những đột biến này giúp khối u phát triển và kháng lại các phương pháp điều trị hiện tại, chúng cũng đồng thời tạo ra một điểm yếu chí mạng mà các nhà khoa học có thể nhắm tới.
Qua các thí nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận thấy việc ngăn chặn các protein liên quan đến quá trình này - bao gồm Aurora B, MPS1 và BUB1 - sẽ làm ngừng sự phát triển của các tế bào ung thư mang gen HORMAD1 hoạt động. Khi thử nghiệm trên chuột mang khối u ung thư vú bộ ba âm tính của người, hai loại thuốc ức chế protein Aurora B (hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên) đã làm giảm thành công sự phát triển của khối u, qua đó xác thực tính hiệu quả của phương pháp này.
Giáo sư Andrew Tutt, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Toby Robins tại ICR và là tác giả liên hệ của nghiên cứu, chia sẻ: "Mặc dù nghiên cứu này vẫn đang ở giai đoạn đầu, nó mang lại một bước tiến quan trọng trong việc hiểu về ung thư vú bộ ba âm tính và mở ra cánh cửa cho việc phát triển các phương pháp điều trị mới".
Giáo sư Tutt cho biết thêm: "Nó cũng nhấn mạnh rằng việc xét nghiệm hoạt động của gen HORMAD1 trong ung thư vú bộ ba âm tính có thể định hướng cho các quyết định điều trị trong tương lai. Cùng với nhau, những hiểu biết này đưa chúng ta đến gần hơn với việc phát triển các liệu pháp chính xác hơn cho những người mắc ung thư vú bộ ba âm tính".
Tiến sĩ Simon Vincent, Giám đốc khoa học tại tổ chức từ thiện Breast Cancer Now, nhấn mạnh sự cấp thiết của khám phá này: "Mỗi năm, có khoảng 8.000 phụ nữ ở Vương quốc Anh được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú bộ ba âm tính và căn bệnh này có khả năng tái phát hoặc lây lan cao hơn hầu hết các loại ung thư vú khác trong những năm đầu sau khi điều trị. Hiện cũng có ít phương pháp điều trị nhắm mục tiêu hơn, vì vậy điều sống còn là chúng ta phải tìm ra những cách mới và hiệu quả để giải quyết căn bệnh tàn khốc này".
Tiến sĩ Vincent kết luận: "Những phát hiện này mở ra cánh cửa cho giai đoạn nghiên cứu quan trọng tiếp theo, nơi nhóm nghiên cứu có thể xác định và thử nghiệm các loại thuốc hoặc sự kết hợp thuốc hiệu quả nhất chống lại ung thư vú bộ ba âm tính có gen HORMAD1 hoạt động, và đưa các lựa chọn an toàn và đầy hứa hẹn nhất tiến tới thử nghiệm lâm sàng". Dựa trên những kết quả tích cực ban đầu, các nhà khoa học sẽ tiếp tục đánh giá khả năng phát triển các loại thuốc nhắm vào Aurora B, MPS1 và BUB1 không chỉ cho bệnh nhân ung thư vú mà còn có tiềm năng ứng dụng trên các loại ung thư khác trong tương lai.