Nguyên tắc phân bổ ngân sách trung ương

Quyết định nêu rõ, ngân sách trung ương phân bổ cho các bộ, cơ quan trung ương và hỗ trợ có mục tiêu cho địa phương để thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của Chương trình; bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả và tuân thủ quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và văn bản pháp luật có liên quan.

Việc phân bổ ngân sách trung ương thực hiện Chương trình bảo đảm quản lý thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách, tiêu chí và định mức phân bổ; không trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác, chương trình, dự án khác và các hoạt động thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước đã được bố trí kinh phí chi thường xuyên hằng năm; khuyến khích, huy động sự tham gia, đóng góp hợp pháp của tổ chức, gia đình, cá nhân trong công tác chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Căn cứ dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 đã được Quốc hội quyết định, ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2026 - 2030 theo nguyên tắc sau:

Ngân sách trung ương hỗ trợ các địa phương nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương và địa phương có tỷ lệ điều tiết các khoản thu phân chia phần ngân sách địa phương hưởng 100% nhưng không nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương. Ưu tiên vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo cần tăng cường năng lực y tế cơ sở, y tế dự phòng, dân số và phát triển.

Các địa phương tự cân đối ngân sách có trách nhiệm bố trí ngân sách địa phương để thực hiện Chương trình. Ngân sách trung ương chỉ hỗ trợ các địa phương này thực hiện một số nhiệm vụ ưu tiên về phòng, chống chủ động dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm theo tiêu chí, hệ số quy định tại khoản 2 Điều 4 Quyết định này.

Quyết định cũng nêu rõ, phân bổ ngân sách trung ương cho các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện Chương trình hằng năm căn cứ mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của Chương trình; kế hoạch hằng năm; tình hình thực tế; khả năng cân đối ngân sách nhà nước; kết quả thực hiện nhiệm vụ, sử dụng và giải ngân ngân sách trung ương thực hiện Chương trình của từng Bộ, cơ quan trung ương, địa phương.

Trường hợp nhu cầu của các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương thấp hơn mức ngân sách trung ương hỗ trợ tính theo tiêu chí, hệ số phân bổ tại Quyết định này, bố trí ngân sách trung ương hỗ trợ cho các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương bằng nhu cầu. Phần chênh lệch còn dư được phân bổ tiếp cho các địa phương khác trên cơ sở mục tiêu, nhiệm vụ, nhu cầu thực tế, khả năng hấp thụ vốn và kết quả thực hiện, giải ngân, ưu tiên cho các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo.

Trường hợp nhu cầu của các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương cao hơn mức hỗ trợ ngân sách trung ương tính theo tiêu chí, hệ số phân bổ tại Quyết định này, bố trí ngân sách trung ương bằng mức tính theo tiêu chí, hệ số của Quyết định này. Các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương chịu trách nhiệm tự cân đối, huy động nguồn lực khác để thực hiện, bảo đảm hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình, không để xảy ra nợ đọng xây dựng cơ bản.

Trường hợp có chia tách, sáp nhập đơn vị hành chính, cơ quan, đơn vị các cấp hằng năm trong giai đoạn, việc phân bổ ngân sách trung ương cho các đơn vị hành chính hoặc cơ quan hoặc đơn vị mới các cấp thực hiện theo nguyên tắc:

Đối với các đơn vị mới được sáp nhập từ hai đơn vị hành chính hoặc cơ quan hoặc đơn vị trở lên, phân bổ ngân sách trung ương bằng tổng mức đã phân bổ cho từng đơn vị hành chính, cơ quan, đơn vị trước khi sáp nhập bảo đảm việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, hoạt động, dự án của Chương trình liên tục, có tính kế thừa, không gián đoạn.

Đối với các đơn vị mới được chia tách, phân bổ ngân sách trung ương tương ứng theo các nhiệm vụ, nội dung, hoạt động, dự án được phân chia từ đơn vị hành chính hoặc cơ quan hoặc đơn vị trước chia tách cho đơn vị mới theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Tiêu chí phân bổ ngân sách trung ương cho các Bộ, cơ quan trung ương

Theo Quyết định, Ngân sách trung ương bố trí cho các Bộ, cơ quan trung ương để thực hiện Chương trình được xác định căn cứ các tiêu chí sau:

a) Nhiệm vụ của các Bộ, cơ quan trung ương được giao chủ trì thực hiện tại quyết định phê duyệt Chương trình của cấp có thẩm quyền. Nhiệm vụ, dự án đầu tư thực hiện Chương trình phải bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật ngân sách nhà nước, đầu tư công.

b) Khối lượng nhiệm vụ, tiến độ thực hiện và nhu cầu vốn để thực hiện nhiệm vụ của Chương trình theo kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm và dự toán ngân sách trung ương hằng năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc bổ sung, điều chỉnh theo quy định của pháp luật.

c) Nội dung, tính chất và phạm vi nhiệm vụ của từng Bộ, cơ quan trung ương phải phù hợp với chức năng nhiệm vụ, không trùng lặp về nội dung chi và đối tượng thụ hưởng với nhiệm vụ đã phân cấp cho địa phương, nhiệm vụ thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án khác hoặc nhiệm vụ chi khác đã được bố trí kinh phí trong dự toán ngân sách nhà nước hằng năm của từng Bộ, cơ quan trung ương.

d) Kết quả thực hiện nhiệm vụ và kết quả giải ngân vốn của các Bộ, cơ quan trung ương năm trước liền kề và 6 tháng đầu năm thực hiện.

Trên cơ sở các tiêu chí trên, Bộ Y tế chủ trì tổng hợp, đề xuất phương án phân bổ cụ thể kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương trung hạn, hằng năm và dự toán chi ngân sách trung ương hằng năm cho các Bộ, cơ quan trung ương để thực hiện Chương trình bảo đảm không vượt quá 10% tổng ngân sách bố trí thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 và hằng năm trong giai đoạn.

Định mức phân bổ ngân sách trung ương

Định mức phân bổ ngân sách trung ương cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương

Căn cứ tổng mức ngân sách trung ương của Chương trình được cấp có thẩm quyền giao và các nguyên tắc, tiêu chí phân bổ được quy định tại Quyết định này, ngân sách trung ương được phân bổ cho các Bộ, cơ quan trung ương và hỗ trợ có mục tiêu cho các địa phương để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình trong từng giai đoạn và hằng năm.

Định mức phân bổ ngân sách trung ương tại các Bộ, cơ quan trung ương

Căn cứ tổng dự toán, kế hoạch vốn ngân sách trung ương thực hiện Chương trình được Thủ tướng Chính phủ giao, các Bộ, cơ quan trung ương phân bổ cho các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ mang tính chất nền tảng, chuyển đổi số y tế và các mô hình thí điểm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, các hoạt động mang tính chất liên vùng, liên ngành, xây dựng thể chế, hướng dẫn chuyên môn và các nhiệm vụ đặc thù của y tế chuyên sâu, dân số và phát triển; bảo đảm không trùng lặp nội dung chi, đối tượng thực hiện với các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án và các nhiệm vụ chi khác.

Định mức phân bổ ngân sách trung ương tại các địa phương

Căn cứ tổng dự toán ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương thực hiện Chương trình được cấp có thẩm quyền giao, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước của Chương trình tại địa phương và điều kiện thực tế của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng phương án phân bổ ngân sách trung ương của Chương trình, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định theo quy định.

Trường hợp cần phân cấp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định việc phân cấp cho Hội đồng nhân dân cấp xã quyết định phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm vốn ngân sách trung ương chi tiết theo dự án thành phần, danh mục và mức vốn bố trí thực hiện dự án, nhiệm vụ đầu tư công của Chương trình theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công và cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia.

Việc phân bổ ngân sách trung ương tại địa phương phải bảo đảm không trùng lặp nội dung, đối tượng với các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình, dự án khác thực hiện trên cùng địa bàn và ưu tiên vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo./.