Một báo cáo tình báo mật đang được lưu hành trong Lầu Năm Góc kết luận rằng Trung Quốc đang tận dụng một cách có hệ thống cuộc chiến tại Iran để mở rộng lợi thế trước Mỹ trên các mặt trận quân sự, kinh tế và ngoại giao.
Trụ sở Lầu Năm Góc tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN
Tờ The Washington Post dẫn lời hai quan chức Mỹ đã đọc một báo cáo tình báo mật đang được lưu hành trong Lầu Năm Góc cho biết báo cáo này nhận định rằng Trung Quốc đang tận dụng một cách có hệ thống cuộc chiến tại Iran để mở rộng lợi thế trước Mỹ trên các mặt trận quân sự, kinh tế và ngoại giao.
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 14/5 dẫn thông tin trên tờ The Washington Post nhấn mạnh đánh giá này được đưa ra đúng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu các cuộc đàm phán quan trọng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Bản đánh giá, được cơ quan tình báo thuộc Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ soạn thảo trong tuần này cho Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã làm dấy lên lo ngại trong nội bộ Lầu Năm Góc về những chi phí địa chính trị ngày càng gia tăng từ cuộc đối đầu giữa Washington và Tehran.
Báo cáo xuất hiện vào một thời điểm nhạy cảm: ông Trump hiện đang gặp ông Tập trong bối cảnh cuộc xung đột với Iran kéo dài lâu hơn rất nhiều so với dự tính ban đầu của chính quyền Mỹ.
Kho dự trữ đạn dược và thị trường vũ khí thay đổi
Trên phương diện quân sự, báo cáo nhận định cuộc chiến đã làm suy giảm kho dự trữ đạn dược của cả Mỹ và các đồng minh Arab.
Theo tài liệu này, một số đồng minh đã chuyển sang tìm kiếm nguồn bổ sung vũ khí từ Bắc Kinh kể từ khi giao tranh bắt đầu - một diễn biến được xem là thắng lợi cụ thể cho ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc trong thời điểm Washington đang bị căng kéo trên nhiều mặt trận.
Báo cáo sử dụng khuôn khổ mà các nhà phân tích gọi là “DIME”, đánh giá phản ứng của Trung Quốc đối với cuộc xung đột Iran thông qua bốn công cụ quyền lực quốc gia: ngoại giao, thông tin, quân sự và kinh tế.
Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN
Đòn bẩy năng lượng mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc
Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã tạo thêm cơ hội cho Bắc Kinh.
Theo báo cáo, Trung Quốc đã hành động để hỗ trợ các quốc gia trên thế giới đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu năng lượng sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Sự gián đoạn nguồn cung năng lượng đã cho phép Bắc Kinh định vị mình như một đối tác và nhà cung cấp đáng tin cậy trong thời điểm uy tín của Mỹ với tư cách một lực lượng duy trì ổn định toàn cầu đang bị đặt dấu hỏi.
Báo cáo cũng mô tả một chiến dịch thông tin có chủ đích của Trung Quốc dựa trên sự phản đối rộng rãi đối với cuộc chiến.
Theo tài liệu này, Bắc Kinh đã đưa những chỉ trích phổ biến về cuộc xung đột vào các thông điệp công khai của mình, mô tả cuộc chiến là “phi pháp” và sử dụng cách diễn giải đó để làm xói mòn hình ảnh của Mỹ như một quốc gia bảo vệ có trách nhiệm đối với trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Lầu Năm Góc phản bác các kết luận
Lầu Năm Góc đã tìm cách giữ khoảng cách với những hàm ý trong báo cáo.
Phát ngôn viên trưởng của Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố rằng “những khẳng định cho rằng cán cân quyền lực toàn cầu đã nghiêng về bất kỳ quốc gia nào khác ngoài Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là hoàn toàn sai sự thật”.
Phản ứng này được đưa ra trong bối cảnh chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump, vốn ban đầu dự kiến diễn ra sớm hơn vào mùa xuân nhưng bị trì hoãn vì chiến tranh Iran, đang diễn ra giữa bầu không khí bất ổn địa chính trị nghiêm trọng.
Tổng thống Mỹ được cho là sẽ gây sức ép với Chủ tịch Trung Quốc về việc mở lại eo biển Hormuz cũng như tìm kiếm một giải pháp khả thi nhằm chấm dứt cuộc xung đột, ngay cả khi chính đánh giá của cộng đồng tình báo Mỹ cho thấy Trung Quốc có rất ít động lực để thúc đẩy nhanh bất kỳ kết quả nào trong số đó.