Ngày 22/4, trang tin Axios dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cho Iran một khoảng thời gian “từ ba đến năm ngày” để các phe phái trong nước thống nhất phản hồi trước khi lệnh ngừng bắn gia hạn kết thúc.

Một quan chức Mỹ nói với Axios rằng mức độ chia rẽ nội bộ của Iran chỉ mới trở nên hoàn toàn rõ ràng trong những ngày gần đây.

Quan chức này cho biết:“Chúng tôi nhận thấy có một sự rạn nứt hoàn toàn trong nội bộ Iran giữa các nhà đàm phán và quân đội, khi không bên nào có thể tiếp cận lãnh tụ tối cao, người hiện không phản hồi”.

Sự rạn nứt bắt đầu lộ rõ sau vòng đàm phán đầu tiên tại thủ đô Islamabad của Pakistan, khi Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tướng Ahmad Vahidi, cùng các cấp phó bác bỏ phần lớn những gì chính các nhà đàm phán dân sự của Iran đã thảo luận.

Rạn nứt bùng phát công khai hoàn toàn vào ngày 17/4 khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz sẽ được mở lại, nhưng chưa đầy 24 giờ sau thì IRGC đã đảo ngược quyết định này

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, vào ngày 18/4, IRGC đưa ra tuyên bố nhấn mạnh: “Chừng nào Mỹ chưa chấm dứt việc cản trở hoàn toàn quyền tự do đi lại của các tàu từ Iran tới điểm đến và từ điểm đến quay trở lại Iran, thì tình hình tại eo biển Hormuz sẽ vẫn duy trì dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt và ở trạng thái trước đây”.

Các quan chức Mỹ xác định việc Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Larijani bị Israel ám sát vào tháng Ba là một nguyên nhân mang tính cấu trúc vì nhân vật này có thẩm quyền và trọng lượng chính trị để giữ cho quá trình ra quyết định của Iran thống nhất.

Trong khi đó, ông Mohammad Bagher Zolghadr, người thay thế ông Larijani, làm nhiệm vụ điều phối giữa IRGC, lãnh đạo dân sự và lãnh tụ tối cao, bị một quan chức Mỹ nhận xét là “không hiệu quả”.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 22/4, một quan chức Mỹ cho biết: “Mức độ rạn nứt trở nên rõ ràng trong vài ngày qua, và câu hỏi đặt ra là liệu còn có hợp lý khi đến Islamabad trong tình trạng như vậy không? Vì thế quyết định là cho các nỗ lực ngoại giao thêm một chút thời gian”.

Một nguồn tin Mỹ được thông báo về vấn đề này nói với Axios rằng: “Ông Trump sẵn sàng cho thêm từ ba đến năm ngày ngừng bắn để người Iran ổn định lại tình hình nội bộ. Đây sẽ không phải là một khoảng thời gian vô thời hạn”.

Theo một nguồn tin khu vực am hiểu tiến trình trung gian và một nguồn tin Israel nắm được các cuộc thảo luận, các quan chức Mỹ và các nhà trung gian Pakistan hiện đang chờ Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei phá vỡ im lặng trong một hoặc hai ngày tới và đưa ra chỉ thị rõ ràng cho các nhà đàm phán quay lại bàn đàm phán.

Axios cho biết một số quan chức Mỹ và các cộng sự của Tổng thống Trump đều đi đến cùng một kết luận: ông Trump tin rằng Mỹ đã đạt được mọi thứ có thể về mặt quân sự và muốn rút khỏi một cuộc chiến ngày càng không được ủng hộ.

Trước đó, vào chiều 21/4, Tổng thống Trump đã triệu tập một cuộc họp an ninh quốc gia với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, các Đặc phái viên Witkoff và Kushner, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Tướng Dan Caine và các quan chức cấp cao khác.

Ngay cả một số cố vấn của Tổng thống Trump cũng không biết ông sẽ nghiêng về hướng nào trước cuộc họp: tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran hay dành thêm thời gian cho ngoại giao.

Cuối cùng, nhà lãnh đạo Mỹ chọn phương án thứ hai, không nối lại hành động quân sự cho đến khi tất cả các lựa chọn khác đã cạn kiệt.