Tiết kiệm lương thực, thực phẩm và bảo vệ môi trường, thoạt nghe thì tưởng chừng không liên quan đến nhau. Nhưng năm nay, Liên hợp quốc đã chọn vấn đề tiêu thụ thực phẩm làm khẩu hiệu cho ngày Môi trường thế giới. Theo các chuyên gia, tiết kiệm lương thực sẽ góp phần tích cực trong công tác bảo vệ môi trường.

Hành động nhỏ, ý nghĩa lớn

Theo thống kê của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), 30 - 40% thực phẩm trên toàn cầu bị mất mát và lãng phí hàng năm, trong khi đó thế giới còn nhiều người bị đói.

Chủ đề của ngày môi trường năm nay được Liên hợp quốc chọn là “Hãy nghĩ về môi trường trước khi tiêu thụ thực phẩm” nhằm chống lãng phí thực phẩm, khuyến khích giảm thiểu tác động môi trường từ việc sử dụng thực phẩm, bởi thực phẩm mất mát đồng nghĩa với việc lãng phí tài nguyên thiên nhiên cũng như các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất; không những thế còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường như: góp phần làm phát sinh khí nhà kính, làm khí hậu nóng lên, mất cân bằng sinh thái…

Mỗi người đều có thể tham gia vào chiến dịch “Hãy nghĩ về môi trường trước khi tiêu thụ thực phẩm”. Trong đó, UNEP kêu gọi mọi người cùng nỗ lực để nâng cao nhận thức và hành động thực tế ở gia đình, trên trang trại, trong các siêu thị, khách sạn hoặc bất cứ nơi nào mà thực phẩm được tiêu thụ hằng ngày. Sự kiện trọng tâm của Ngày Môi trường thế giới năm nay là chiến dịch “Think – Eat – Save” nghĩa là “Nghĩ - Ăn - Tiết kiệm” đã được khởi động tại Geneva, Thụy Sĩ, kêu gọi người tiêu dùng và các nhà bán lẻ thực hiện các biện pháp đổi mới nhằm giảm lượng lương thực lãng phí ở tất cả các mức độ.

Sôi nổi các hoạt động tại Việt Nam

Tại Việt Nam, mặc dù chưa có con số thống kê về tình trạng lãng phí lương thực, thực phẩm, nhưng đây là một thực tế không thể phủ nhận. Trong quá trình sản xuất lương thực, do Việt Nam chưa có những công nghệ sản xuất hiện đại nên sự thất thoát, lãng phí lương thực vẫn xảy ra ở các khâu thu hoạch, phân phối. Còn trong quá trình tiêu thụ thực phẩm, sự lãng phí còn xảy ra mạnh hơn, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Không khó để nhận thấy một thói quen xấu của người dân các thành phố lớn khi tới nhà hàng, khách sạn… là không ăn hết mà để thừa lại. Một số người không xác định mình ăn bao nhiêu mà cứ gọi thật nhiều đồ ăn, không ăn hết thì bỏ. Một số người khác thì lại quan niệm, ăn xong phải để thừa thức ăn thì mới là... lịch sự.

Có thể, với khả năng tài chính của người dân đô thị, sự “để thừa” như vậy không tác động nhiều đến túi tiền của họ. Song hàng chục triệu người sống ở các đô thị đang lãng phí thức ăn hàng ngày thì lại gây ra một sự lãng phí vô cùng lớn. Lãng phí ở đây không chỉ là lãng phí thức ăn, lãng phí tiền bạc mà còn là lãng phí nguồn tài nguyên thiên nhiên đầu vào để tạo ra những thức ăn đó.

Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO) tính toán, mỗi năm thế giới lãng phí 1,3 tỷ tấn lương thực. Sự lãng phí này tương đương với toàn bộ lượng lương thực được sản xuất ở khu vực cận Sahara, châu Phi. Cũng theo FAO, trên toàn cầu cứ 7 người thì có 1 người bị đói và hơn 20.000 trẻ em dưới 5 tuổi chết đói mỗi ngày.

Ý thức được vấn đề thời sự này, đồng thời để hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới (5/6), từ tuần đầu tháng 6/2013, tại 2 thành phố lớn của cả nước, nhiều hoạt động truyền thông đã được tổ chức. Tại lễ mít tinh ở Thủ đô Hà Nội, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Hồng Khanh kêu gọi cộng đồng, đặc biệt là các doanh nghiệp chú trọng sử dụng công nghệ, sản phẩm thân thiện với môi trường, ít tiêu hao nguyên liệu, năng lượng; hạn chế sử dụng các nguồn nguyên liệu có phát sinh chất thải, gây ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất, vận chuyển và phân phối thực phẩm. Ngoài ra, các hoạt động thiết thực với môi trường cũng được kêu gọi như: đạp xe vì môi trường vào thứ bảy và chủ nhật; ra quân làm vệ sinh môi trường tại các chợ dân sinh; hướng dẫn trồng rau sạch và làm phân hữu cơ từ thức ăn dư thừa tại nhà cho các bà nội trợ…

Còn tại TP Hồ Chí Minh, sáng 2/6, Sở Tài nguyên - Môi trường (TN – MT) đã phối hợp với UBND Q.8 tổ chức lễ hưởng ứng ngày môi trường thế giới. Đại diện 16 phường trên địa bàn quận đã ký vào bản cam kết giao ước thi đua triển khai và nhân rộng “mô hình khu dân cư không rác”. Tại khu hồ Bán Nguyệt, KĐT Phú Mỹ Hưng (Q.7), Bộ TN - MT phối hợp cùng Hội Chữ thập đỏ thành phố tổ chức cuộc đi bộ với chủ đề “Hãy hành động - Vì một tương lai xanh” với sự tham dự của hơn 10.000 người. Tại TP Nha Trang, hơn 1.700 đoàn viên, thanh niên đã ra quân bảo vệ môi trường, dọn dẹp và thu gom rác thải dọc đường bờ biển Nha Trang; tẩy xóa quảng cáo trái quy định trên các trục đường chính…

Hoạt động trung tâm hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới được Bộ TN - MT và Ủy ban TƯ Mặt trận tổ quốc Việt Nam tổ chức hôm qua (5/6) tại cố đô Huế. Lễ mít tinh tổ chức tại Nghinh Lương Đình bên bờ sông Hương thu hút sự quan tâm của rất đông người dân địa phương và du khách. Ngoài ra, Bộ cũng tổ chức trao giải thưởng môi trường Việt Nam 2013, triển lãm tranh ảnh về môi trường, phát động trồng cây tại di tích núi Bân…

Hoàng Dương