Dồn lực từ chính sách đến thực tiễn

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, đến đầu năm 2026, 100% đoàn viên được tiếp cận đầy đủ thông tin về các chương trình, chính sách phúc lợi; 100% đoàn viên gặp hoàn cảnh khó khăn được thăm hỏi, động viên hoặc hưởng các chính sách hỗ trợ của tổ chức công đoàn; 100% liên đoàn lao động tỉnh, thành phố, công đoàn ngành Trung ương và tương đương đều tổ chức các hoạt động chăm lo như Tết Sum vầy, Tháng Công nhân, Chợ Tết Công đoàn với hình thức phù hợp.

Đây được xem là kết quả nổi bật trong bối cảnh tổ chức công đoàn vừa phải thực hiện nhiệm vụ chăm lo, vừa phải thích ứng với quá trình sắp xếp lại bộ máy, thay đổi mô hình hoạt động và áp lực suy giảm nguồn lực tài chính.

Một trong những dấu ấn lớn nhất sau gần hai năm triển khai Nghị quyết 07 là vai trò chủ động của tổ chức công đoàn trong tham gia xây dựng thể chế, chính sách liên quan trực tiếp đến quyền lợi đoàn viên, người lao động.

Theo báo cáo, Tổng Liên đoàn đã tham gia đóng góp ý kiến vào gần 50 dự thảo luật, nghị quyết, nghị định, thông tư liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; đồng thời phát huy vai trò thành viên Hội đồng Tiền lương Quốc gia trong đề xuất điều chỉnh lương tối thiểu vùng. Trong hơn hai năm qua, lương tối thiểu vùng đã được điều chỉnh tăng hai lần, góp phần cải thiện thu nhập và bảo đảm mức sống tối thiểu cho người lao động.

Ở lĩnh vực an cư, chương trình “Mái ấm Công đoàn” tiếp tục được mở rộng. Trong hơn hai năm, các cấp công đoàn đã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 4.894 mái ấm với tổng kinh phí hơn 211,5 tỷ đồng. Riêng dịp Tết Bính Ngọ 2026, đã có thêm 237 mái ấm được hỗ trợ xây dựng, sửa chữa.

Cùng với đó, các dự án nhà ở xã hội công đoàn đang được đẩy nhanh tiến độ. Hiện 244 căn hộ tại khu công nghiệp Đồng Văn II đã được lấp đầy 100%; trong năm 2025, ba dự án mới với quy mô 1.539 căn hộ đã được khởi công, và năm 2026 dự kiến tiếp tục khởi công tám dự án với khoảng 5.525 căn hộ.

Các chương trình chăm lo trực tiếp tiếp tục được tổ chức quy mô lớn, tạo sức lan tỏa rộng khắp. Trong hai năm, hơn 27.000 chương trình Tết Sum vầy đã được tổ chức, thu hút gần 5 triệu lượt đoàn viên, người lao động tham gia với tổng kinh phí hơn 1.924 tỷ đồng. Riêng chương trình “Chợ Tết Công đoàn - Xuân 2026” đã phục vụ hơn 1,1 triệu lượt mua sắm trực tiếp và trực tuyến.

Các chương trình “Chuyến bay Công đoàn”, “Chuyến tàu Công đoàn”, “Chuyến xe Công đoàn”, “Tấm vé nghĩa tình” đã đưa hơn 324.000 đoàn viên về quê đón Tết với tổng kinh phí gần 164 tỷ đồng.

Đặc biệt, mô hình “Bữa cơm Công đoàn” trở thành điểm nhấn mới trong công tác phúc lợi. Chỉ trong hai năm, các cấp công đoàn đã tổ chức 20.724 bữa cơm cho hơn 5,5 triệu lượt đoàn viên, người lao động với tổng kinh phí gần 316,5 tỷ đồng. Hoạt động không chỉ nâng cao chất lượng bữa ăn mà còn góp phần gắn kết người lao động, công đoàn và doanh nghiệp.

Song song đó, hơn 12.000 chương trình chăm sóc sức khỏe đã được tổ chức trong năm 2024, thu hút hơn 1 triệu lượt người tham gia; hơn 80.000 hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí được tổ chức, phục vụ hơn 12 triệu lượt đoàn viên, người lao động.

Đẩy mạnh thương lượng, nâng chất phúc lợi

Một chuyển biến quan trọng khác là nâng chất đối thoại, thương lượng tập thể. Đến đầu năm 2026, đã có 84,9% cuộc đối thoại tại doanh nghiệp có nội dung phúc lợi cao hơn quy định pháp luật; 62,4% thỏa ước lao động tập thể được xếp loại B trở lên, vượt chỉ tiêu đề ra.

Trong giai đoạn 2024–2025, các cấp công đoàn đã ký mới hơn 6.000 bản thỏa ước lao động tập thể, gần 5.400 bản được sửa đổi, bổ sung theo hướng có lợi hơn cho người lao động.

Đây là nền tảng quan trọng để các chế độ như tiền lương, thưởng, bữa ăn ca, thời giờ nghỉ ngơi, đào tạo nghề… ngày càng đi vào thực chất thay vì chỉ dừng ở các quy định khung.

Lần đầu tiên, chuyển đổi số được đưa thành một trụ cột trong công tác phúc lợi. Ngày 17/6/2025, Tổng Liên đoàn phát động phong trào “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, đồng thời triển khai đề án chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn đến năm 2026, tầm nhìn 2030.

Trong hai năm, chương trình Chợ Tết Công đoàn trực tuyến đã phát hành 455.000 phiếu mua hàng trị giá 500.000 đồng/phiếu cho đoàn viên, thu hút hơn 4 triệu lượt truy cập. Toàn hệ thống công đoàn hiện có gần 400.000 trang, nhóm trên các nền tảng số để kết nối và cung cấp phúc lợi cho đoàn viên.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại. Một số thời điểm, việc tham gia xây dựng chính sách pháp luật chưa thật sự chủ động. Việc chăm lo phúc lợi thông qua dân chủ cơ sở, đối thoại, thương lượng ở nhiều nơi còn hình thức; số thỏa ước lao động có nội dung thực chất về tiền lương, tiền thưởng, bữa ăn ca vẫn chưa cao.

Nguồn lực từ thiết chế công đoàn còn hạn chế cả về quy mô và mức độ bao phủ. Đặc biệt, nhân lực chuyên trách cho công tác phúc lợi còn rất mỏng. Theo báo cáo, trong toàn hệ thống hiện mới chỉ có hai đơn vị bố trí cán bộ chuyên trách riêng cho mảng phúc lợi.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp tổ chức bộ máy từ giữa năm 2025 khiến số lượng đoàn viên, cán bộ và nguồn tài chính công đoàn giảm mạnh, tác động trực tiếp đến khả năng triển khai các hoạt động chăm lo.

Một chỉ tiêu cũng chưa đạt là tỷ lệ chi tài chính công đoàn cho công tác phúc lợi mới đạt 54,4%, thấp hơn mục tiêu 55%; tỷ lệ cán bộ được đào tạo chuyên sâu về công tác phúc lợi đạt 98,8%, chưa đạt mức 100% như kế hoạch.

Trước yêu cầu mới, Tổng Liên đoàn xác định tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật liên quan đến lao động, tiền lương, bảo hiểm, nhà ở, nhà trẻ, thiết chế văn hóa; nâng chất đối thoại, thương lượng; tăng cường nguồn lực xã hội hóa cho các quỹ phúc lợi; phát triển hệ sinh thái số phục vụ đoàn viên; đồng thời đẩy mạnh kiểm tra, giám sát chuyên đề trong toàn hệ thống.

Những kết quả bước đầu từ Nghị quyết 07 cho thấy, khi nguồn lực được tập trung đúng hướng, chính sách được cụ thể hóa bằng những mô hình gần gũi, thiết thực, tổ chức công đoàn không chỉ là chỗ dựa của người lao động trong lúc khó khăn mà còn trở thành “bệ đỡ” để hàng triệu đoàn viên yên tâm gắn bó, cống hiến, đồng hành cùng doanh nghiệp và đất nước trong giai đoạn phát triển mới.