Lần đầu tiên trong lịch sử, tiêm kích Rafale của Không quân Ấn Độ được máy bay tiếp dầu KC-30A của Không quân Hoàng gia Australia tiếp nhiên liệu trên không trong khuôn khổ cuộc tập trận Pitch Black 2026, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác quốc phòng giữa hai nước.
Australia hỗ trợ loạt tiêm kích
Máy bay Dassault Rafale tham gia trình diễn tại Triển lãm hàng không quốc tế Paris ở sân bay Le Bourget, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN
Không quân Ấn Độ (IAF) lần đầu tiên triển khai tiêm kích Dassault Rafale tham gia cuộc tập trận đa quốc gia Pitch Black 2026 tại Australia. Trong tuần thứ hai của cuộc diễn tập, một chiếc Rafale EH một chỗ ngồi và một chiếc Rafale DH hai chỗ ngồi đã được máy bay tiếp dầu Airbus KC-30A Multi-Role Tanker Transport (MRTT) của Không quân Hoàng gia Australia (RAAF) tiếp nhiên liệu ngay trên không.
Theo Bộ Quốc phòng Australia, chiếc KC-30A xuất phát từ căn cứ không quân Darwin đã thực hiện nhiệm vụ kéo dài khoảng 5 giờ trên vùng lãnh thổ phía Bắc nước này, tiếp dầu cho tổng cộng 14 máy bay chiến đấu của các quốc gia tham gia tập trận. Ngoài Rafale của Ấn Độ, nhiệm vụ còn hỗ trợ các tiêm kích F/A-18F Super Hornet của Australia, F-15K của Hàn Quốc và Eurofighter Typhoon của Đức.
Chỉ huy phi vụ, Đại úy Không quân Sara Whitehead, cho biết hai chiếc Rafale của Ấn Độ là những máy bay đầu tiên tiếp cận hệ thống tiếp dầu trên không, hoàn tất quá trình tiếp nhiên liệu thông qua vòi tiếp dầu gắn ở hai cánh trước khi quay trở lại thực hiện nhiệm vụ.
Đây không phải lần đầu máy bay quân sự Ấn Độ được KC-30A của Australia tiếp dầu. Trước đó, trong cuộc tập trận Pitch Black 2018, các máy bay Su-30MKI của IAF cũng từng nhận hỗ trợ tương tự. Tuy nhiên, việc Rafale - dòng tiêm kích hiện đại nhất và được xem là xương sống của sức mạnh không quân Ấn Độ - lần đầu được tiếp dầu bởi Australia mang ý nghĩa đặc biệt hơn.
Theo The EurAsian Times, sự kiện này cũng là minh chứng cụ thể cho thỏa thuận tiếp dầu trên không mà Australia và Ấn Độ ký kết vào tháng 11/2024, cho phép máy bay tiếp dầu KC-30A của Australia hỗ trợ các máy bay thuộc lực lượng vũ trang Ấn Độ.
Mở rộng khả năng tác chiến tầm xa
Trước khi nhận hỗ trợ từ Australia, các tiêm kích Rafale của Ấn Độ từng được máy bay Airbus A330 MRTT của Không quân Pháp tiếp nhiên liệu trong hành trình bàn giao từ Pháp đến Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Sau đó, các máy bay tiếp dầu của UAE cũng hỗ trợ nhiều chuyến bay đưa Rafale từ Pháp về Ấn Độ mà không cần hạ cánh trung gian.
Việc triển khai Rafale tới Australia lần này được đánh giá là phép thử quan trọng đối với năng lực tác chiến tầm xa của Không quân Ấn Độ. Trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương có phạm vi hoạt động rất rộng, khả năng tiếp dầu trên không giúp các máy bay chiến đấu duy trì thời gian hoạt động lâu hơn, mở rộng bán kính tác chiến và tăng tính linh hoạt trong các chiến dịch liên quân.
Pitch Black 2026 diễn ra từ ngày 20/7 đến ngày 7/8 với sự tham gia của nhiều quốc gia. Ấn Độ đã điều động ít nhất bốn tiêm kích Rafale, hai máy bay vận tải chiến lược Boeing C-17 Globemaster III, một máy bay tiếp dầu Il-78 Midas cùng khoảng 120 quân nhân tới căn cứ Darwin. Trong khuôn khổ cuộc diễn tập, Rafale của Ấn Độ cũng được kỳ vọng phối hợp hoạt động cùng các tiêm kích tàng hình F-35 của các nước đồng minh.
Giới quan sát cho rằng việc Rafale lần đầu tham gia Pitch Black và nhận hỗ trợ tiếp dầu từ Australia phản ánh mức độ phối hợp ngày càng cao giữa lực lượng không quân hai nước, đồng thời cho thấy khả năng tác chiến chung trong các chiến dịch đa quốc gia đang được nâng lên đáng kể.
Quan hệ quốc phòng Ấn Độ - Australia
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quan hệ quốc phòng giữa New Delhi và Canberra tiếp tục được mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Đại sứ Australia tại Ấn Độ Philip Green mới đây khẳng định New Delhi đã trở thành một trong những đối tác an ninh hàng đầu của Canberra, đồng thời cho biết chuyến thăm Melbourne gần đây của Thủ tướng Narendra Modi đã tạo thêm động lực cho hợp tác song phương.
Hai nước xây dựng Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện từ năm 2020, sau đó ký Thỏa thuận Hỗ trợ Hậu cần song phương và đến năm 2024 tiếp tục ký thỏa thuận về tiếp dầu trên không. Trong tháng này, Thủ tướng Narendra Modi và người đồng cấp Australia Anthony Albanese cũng ký Tuyên bố chung về Hợp tác Quốc phòng và An ninh tại Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo thường niên lần thứ ba ở Melbourne, nhất trí tăng cường tham vấn chiến lược, mở rộng các cuộc tập trận quy mô lớn, nâng cao khả năng hiệp đồng tác chiến, chia sẻ thông tin tình báo và tăng cường triển khai lực lượng trên lãnh thổ của nhau.
Bên cạnh đó, hai nước cũng thông qua Lộ trình Hợp tác An ninh Hàng hải nhằm thúc đẩy phối hợp tác chiến, chia sẻ thông tin và phát triển năng lực trên biển. Ngoài khuôn khổ song phương, Ấn Độ và Australia còn hợp tác trong nhiều cơ chế đa phương như Bộ tứ QUAD cùng với Mỹ và Nhật Bản.
Hợp tác quân sự giữa hai bên hiện trải rộng trên cả ba quân chủng. Ngoài Pitch Black, hải quân hai nước thường xuyên tham gia các cuộc diễn tập Malabar, AUSINDEX, Milan và Kakadu, trong khi lực lượng lục quân phối hợp thông qua cuộc tập trận AustraHind. Ấn Độ cũng đã tham gia cuộc tập trận Talisman Saber do Australia tổ chức và dự kiến sẽ đảm nhận vai trò lớn hơn trong kỳ diễn tập năm 2027.
Giới chuyên gia nhận định việc Rafale lần đầu xuất hiện tại Pitch Black và được KC-30A của Australia tiếp nhiên liệu không chỉ thể hiện khả năng phối hợp kỹ thuật giữa hai lực lượng không quân mà còn phản ánh sự phát triển nhanh chóng của quan hệ quốc phòng giữa New Delhi và Canberra trong bối cảnh hai nước cùng hướng tới mục tiêu duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở và ổn định.