Theo tờ The Guardian, kết quả thử nghiệm giai đoạn đầu cho thấy loại thuốc mang tên GRWD5769 có thể làm giảm kích thước khối u ít nhất 30% ở bệnh nhân mắc 6 loại ung thư khác nhau, gồm ung thư cổ tử cung, bàng quang, gan, đại trực tràng, phổi và ung thư đầu cổ.

Trong nhiều năm qua, liệu pháp miễn dịch đã trở thành bước tiến lớn trong điều trị ung thư khi tận dụng hệ miễn dịch của cơ thể để tấn công tế bào bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này không phải lúc nào cũng hiệu quả, do nhiều khối u có khả năng “ẩn mình” khỏi hệ miễn dịch, khiến thuốc mất tác dụng hoặc bệnh tiếp tục tiến triển.

Để giải quyết vấn đề này, các nhà khoa học tại Oxford (Anh) đã phát triển GRWD5769 - loại thuốc được thiết kế nhằm ngăn tế bào ung thư che giấu bản thân trước hệ miễn dịch, từ đó giúp các liệu pháp miễn dịch nhận diện và tiêu diệt khối u hiệu quả hơn.

Trong thử nghiệm được tiến hành tại Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Australia, 83 bệnh nhân mắc các dạng ung thư khó điều trị đã được sử dụng GRWD5769 kết hợp với thuốc miễn dịch cemiplimab.

Các nhà nghiên cứu do Quỹ tín thác NHS Christie tại Manchester dẫn đầu cho biết khối u đã thu nhỏ ở 26 bệnh nhân. Trong số này, 15 người ghi nhận mức giảm kích thước khối u ít nhất 30%.

Đáng chú ý, toàn bộ bệnh nhân tham gia đều từng không đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó, trong khi đa số gần như không còn lựa chọn điều trị nào khác khi bước vào thử nghiệm.

Theo cơ chế hoạt động, GRWD5769 tác động lên enzyme ERAP1 - một “công cụ” mà tế bào ung thư sử dụng để né tránh sự phát hiện của tế bào T trong hệ miễn dịch. Khi enzyme này bị ức chế, lớp “áo tàng hình” của ung thư bị loại bỏ, giúp hệ miễn dịch dễ dàng nhận diện và tấn công khối u hơn.

Kết quả nghiên cứu được công bố tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago, hội nghị ung thư lớn nhất thế giới.

Theo dữ liệu thử nghiệm, thuốc cho thấy hiệu quả ở cả 6 loại ung thư tham gia nghiên cứu. Bệnh được kiểm soát ít nhất 6 tháng ở 18% bệnh nhân ung thư cổ tử cung, 32% bệnh nhân ung thư gan, 36% bệnh nhân ung thư bàng quang và 38% bệnh nhân ung thư đầu cổ. Tỷ lệ này ở ung thư đại trực tràng và ung thư phổi lần lượt đạt 51% và 55%.

Giáo sư Fiona Thistlethwaite, chuyên gia ung thư học và là trưởng nhóm nghiên cứu, nhận định kết quả ban đầu đặc biệt ấn tượng đối với một loại thuốc dạng viên uống.

Trao đổi với báo chí, bà cho biết: “Đây là giai đoạn đầu và vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu, nhưng cơ chế hoàn toàn mới của loại thuốc này rõ ràng đang giúp liệu pháp miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn”.

Theo bà, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở tín hiệu hiệu quả trên nhiều loại ung thư khó điều trị, mà còn ở việc thuốc gây ra rất ít tác dụng phụ, điều khá hiếm ở giai đoạn thử nghiệm ban đầu.

GRWD5769 do công ty Greywolf Therapeutics có trụ sở tại Oxford phát triển. Thuốc ở dạng viên uống nên bệnh nhân có thể sử dụng tại nhà, thay vì phải truyền tĩnh mạch tại bệnh viện như nhiều liệu pháp điều trị khác.

Các nhà khoa học cho biết liệu pháp miễn dịch hiện chỉ phát huy tác dụng ở khoảng một phần ba số bệnh nhân ung thư, chủ yếu do nhiều khối u có khả năng “đánh lừa” hệ miễn dịch. Vì vậy, việc tìm ra cách giúp hệ miễn dịch nhìn thấy tế bào ung thư được xem là hướng đi đầy tiềm năng.

Giáo sư Stefan Symeonides tại Trung tâm Ung thư Edinburgh đánh giá kết quả ban đầu là rất khả quan, khi nhiều bệnh nhân đã bắt đầu hưởng lợi từ phương pháp điều trị mới này.

Trong khi đó, Tiến sĩ Samuel Godfrey tại tổ chức Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh cho rằng đây là kết quả đáng khích lệ, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân đã không còn đáp ứng với điều trị trước đó. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần có thêm các thử nghiệm quy mô lớn để xác định liệu hiệu quả của thuốc có thể duy trì lâu dài hay không.

Các nhà nghiên cứu hiện vẫn tiếp tục theo dõi thử nghiệm và chuẩn bị triển khai các nghiên cứu lớn hơn trong thời gian tới, với kỳ vọng mở ra hướng điều trị mới cho những bệnh nhân ung thư khó chữa.