Tại đây, các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp đã cùng phân tích những nút thắt trong hệ thống logistics, đề xuất những giải pháp chiến lược nhằm tái cấu trúc ngành vận tải, hướng tới đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa trọng điểm của khu vực.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã đưa ra những con số thống kê ấn tượng. Trong năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta đã chạm mốc gần 930 tỷ USD, sản lượng vận tải hàng hóa cũng đạt mức tăng trưởng hơn 14% so với cùng kỳ. Những kết quả này đóng góp quan trọng vào mức tăng trưởng GDP 8,02%, con số cao nhất trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, đằng sau những con số ấn tượng đó, hệ thống vận tải của Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với những thách thức rất lớn từ biến động địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá nhiên liệu và cước vận tải quốc tế tăng cao.

Báo cáo tại hội nghị chỉ rõ một nghịch lý đang tồn tại trong hệ thống vận tải nội địa. Dù Việt Nam sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông có tổng giá trị lên tới 5 triệu tỷ đồng, nhưng việc khai thác vẫn chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng do sự mất cân đối nghiêm trọng về thị phần. Vận tải đường bộ hiện đang phải gánh vác tới hơn 75% khối lượng hàng hóa, tạo áp lực cực lớn lên hệ thống đường xá và làm tăng chi phí logistics. Trong khi đó, các phương thức vận tải khối lượng lớn, chi phí thấp như đường sắt lại chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm tốn chưa tới 0,2%.

Sự thiếu hụt kết nối giữa các phương thức vận tải chính là rào cản lớn nhất. Hiện nay, việc liên kết giữa vận tải đường sắt với cảng biển, cảng cạn (ICD), trung tâm đầu mối hàng hóa lớn gần như chưa có sự đồng bộ. Vận tải đường thủy vận chuyển khối lượng lớn, chi phí thấp chưa phát triển do hạn chế bởi luồng lạch, tĩnh không cầu. Những bất cập này không chỉ làm chậm nhịp dòng chảy hàng hóa mà còn trực tiếp làm giảm năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Báo cáo tại hội nghị, ông Đỗ Công Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, bổ sung thêm, trong khi tại các nước phát triển, tỷ trọng vận tải đa phương thức thường đạt từ 25% - 40%, thì tại Việt Nam con số này vẫn chưa chạm ngưỡng 10%. Vấn đề không chỉ nằm ở việc xây dựng thêm hạ tầng, mà quan trọng hơn là năng lực tổ chức, kết nối và tối ưu hóa hệ thống hiện hữu. 

Để tháo gỡ những rào cản này, Bộ Xây dựng đã giao các cơ quan chuyên môn tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại hội nghị để nghiên cứu đưa vào Đề án Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, tầm nhìn đến 2050 và quy hoạch 5 chuyên ngành lĩnh vực giao thông vận tải. Đáng chú ý, việc xác định và phát triển các hành lang vận tải đa phương thức ưu tiên sau sáp nhập địa giới hành chính cần được đặc biệt chú trọng.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế để triển khai đồng bộ, có hiệu quả các định hướng lớn. Các doanh nghiệp vận tải tiếp tục đổi mới quản trị, liên kết các phương thức vận tải, hợp tác với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, đổi mới, sáng tạo, đoàn kết, hợp tác để vượt qua khó khăn, vươn ra khu vực và thế giới.