Mặc dù Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc thúc đẩy các khung thể chế về bình đẳng giới, các bà mẹ đơn thân và các nhóm phụ nữ dễ bị tổn thương khác tại các đô thị như Đà Nẵng, vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản mang tính hệ thống đã tồn tại từ lâu.
Tỷ lệ ly hôn ngày càng tăng, làn sóng di cư nội địa tới các thành phố đang phát triển, cùng với sự suy giảm của các mạng lưới hỗ trợ gia đình truyền thống, khiến nhiều bà mẹ đơn thân phải gánh vác trách nhiệm kiếm tiền, chăm sóc con cái toàn thời gian và không có mạng lưới hỗ trợ nào trong xã hội.
Dự án “Không gian dành cho phụ nữ” (Her Space) trong khuôn khổ chương trình eYAA có ý nghĩa quan trọng đối với các bà mẹ đơn thân.
Áp lực này càng gia tăng khi định kiến xã hội vẫn tồn tại và cơ hội tìm kiếm việc làm thỏa đáng còn hạn chế. Nhiều bà mẹ đơn thân vẫn bị mắc kẹt trong các công việc phi chính thức với thu nhập thấp, điều này làm hạn chế khả năng cải thiện kinh tế và ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tinh thần cũng như cảm xúc của họ. Để giúp họ thoát khỏi vòng luẩn quẩn đó không chỉ đòi hỏi những hỗ trợ ở cấp chính sách, mà còn cần xây dựng các chương trình dựa vào cộng đồng, có trọng tâm, kết hợp giữa đào tạo kỹ năng thực tiễn, hỗ trợ tâm lý dài hạn và tăng cường kết nối xã hội.
Để giải quyết những thách thức này, Catalyst for Change Việt Nam (C4C) đã triển khai Dự án “Không gian dành cho phụ nữ” trong khuôn khổ chương trình Trao quyền cho thanh niên khu vực ASEAN (eYAA): Khóa 6 do Maybank và Quỹ ASEAN phối hợp thực hiện. Hội thảo Tăng cường năng lực khu vực kéo dài từ ngày 2 – 6/7 tại Đại học Chulalongkorn, Bangkok, quy tụ 110 thanh niên tình nguyện cùng đại diện các tổ chức xã hội và doanh nghiệp xã hội trên khắp khu vực ASEAN.
Thúc đẩy cơ hội thích ứng cho bà mẹ đơn thân tại Đà Nẵng.
Khóa năm nay của chương trình đánh dấu hai cột mốc quan trọng. Lần đầu tiên, Lào tham gia với tư cách quốc gia triển khai chương trình; đồng thời, việc Timor-Leste gia nhập ASEAN với tư cách quốc gia thành viên thứ 11 đã nâng số lượng thanh niên tình nguyện từ 100 lên 110 người.
Khóa năm nay đặc biệt có ý nghĩa khi Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã tuyên bố năm 2026 là Năm quốc tế của tình nguyện viên vì Phát triển bền vững (IVY 2026). Sự ghi nhận ở quy mô toàn cầu này khẳng định vai trò quan trọng của hoạt động tình nguyện trong việc thúc đẩy các Mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng các cộng đồng có khả năng thích ứng và tăng cường hòa nhập xã hội. Trong năm mang ý nghĩa đặc biệt này, eYAA là minh chứng rõ nét cho thấy, các chương trình thanh niên tình nguyện xuyên biên giới được thiết kế bài bản có thể tạo ra những tác động thiết thực ở cấp cơ sở trên khắp Đông Nam Á.
Hội thảo eYAA đóng vai trò là nền tảng để các đội tình nguyện hoàn thiện 10 dự án cộng đồng sẽ được triển khai tại tám quốc gia ASEAN gồm: Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Phát biểu tại lễ khai mạc, TS. Piti Srisangnam, Giám đốc điều hành Quỹ ASEAN cho biết: “Khóa 6 phản ánh đúng ASEAN của ngày hôm nay với 11 quốc gia thành viên, 8 quốc gia triển khai và một thế hệ thanh niên tích cực tham gia thiết kế các giải pháp cùng cộng đồng địa phương thay vì chỉ đơn thuần là thực thi. Điều làm nên sự khác biệt của eYAA là mỗi dự án đều bắt đầu từ một tổ chức địa phương thấu hiểu sâu sắc cộng đồng của mình, và mỗi tình nguyện viên đều tham gia với tư cách là đối tác chứ không phải một vị khách qua đường. Từ Việt Nam ở Khóa 5 cho đến Lào ở Khóa 6, quá trình mở rộng của chúng tôi được thực hiện một cách có chủ đích và mỗi bước đi đều hướng tới sự bền vững”.
Là đối tác lâu năm của Quỹ ASEAN từ năm 2018, Maybank Foundation tiếp tục hỗ trợ chương trình với mức tài trợ lên tới 25.000 USD cho mỗi nhóm dự án.
Tại sự kiện, Datuk Shahril Azuar Jimin, Giám đốc Phát triển bền vững Tập đoàn Maybank chia sẻ: “Kể từ khi eYAA được thành lập, chúng tôi đã chứng kiến nhiều nhà kiến tạo trẻ không chỉ dừng lại ở việc tình nguyện mà còn trở thành những tác nhân thúc đẩy chuyển đổi có ý nghĩa trong cộng đồng trên khắp ASEAN. Chính khả năng kết nối với cộng đồng địa phương, thấu hiểu khó khăn thực tế và chủ động tìm ra giải pháp của họ là minh chứng rõ nét cho tinh thần kiến tạo những giá trị tích cực cho xã hội.
Tại Maybank, điều này hoàn toàn phù hợp với các cam kết ROAR30 của chúng tôi nhằm tạo ra tác động tích cực cho xã hội và mang lại giá trị vượt ra ngoài lĩnh vực ngân hàng. Cùng với Quỹ ASEAN, chúng tôi tiếp tục xây dựng một nền tảng giúp thanh niên biến đam mê thành hành động, biến ý tưởng thành kết quả cụ thể và tạo ra những thay đổi thực chất cho cộng đồng”.
Khóa 6 cũng đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc gắn kết mạng lưới cựu tình nguyện viên thông qua chương trình Cựu tình nguyện viên đồng hành với vai trò cố vấn hiện có và chương trình Thúc đẩy cựu tình nguyện viên mới được triển khai. Thông qua chương trình Cựu tình nguyện viên đồng hành với vai trò cố vấn, các cựu tình nguyện viên được lựa chọn từ các khóa trước sẽ hỗ trợ tình nguyện viên năm nay về định hướng văn hóa, chia sẻ hiểu biết địa phương và hỗ trợ đồng đẳng. Trong khi đó, chương trình Thúc đẩy cựu tình nguyện viên cung cấp các khoản tài trợ lên tới 2.500 USD cho các nhóm dự án do cựu tình nguyện viên dẫn dắt, giúp họ xây dựng và triển khai các sáng kiến cộng đồng tạo ra tác động tích cực tại địa phương.
Kể từ khi thành lập, eYAA đã trao quyền cho 482 thanh niên tình nguyện, triển khai 50 dự án cộng đồng, mang lại lợi ích trực tiếp cho hơn 114.000 người trên khắp ASEAN. Chương trình tiếp tục phát triển thông qua cách tiếp cận có trọng tâm, lộ trình rõ ràng, chỉ bổ sung các quốc gia mới khi có mối quan hệ đối tác địa phương vững chắc và cơ sở hạ tầng cộng đồng phù hợp.
Mười dự án thuộc Khóa 6 tập trung vào xây dựng cộng đồng, nghệ thuật và văn hóa, đa dạng môi trường và giáo dục. Dự án “Không gian dành cho phụ nữ” tập trung vào việc trao quyền cho cộng đồng thông qua xây dựng một không gian an toàn dành riêng cho các bà mẹ đơn thân và phụ nữ yếu thế ở Đà Nẵng.
Trong khuôn khổ dự án, các thanh niên tình nguyện ASEAN sẽ trực tiếp phối hợp với Catalyst for Change Việt Nam (C4C) triển khai một chương trình toàn diện kết hợp giữa hoạt động đào tạo kỹ năng sinh kế thiết thực, các hội thảo tăng cường sự tự tin và khả năng thích ứng về mặt tinh thần, và các buổi kể chuyện sử dụng công cụ số. Sáng kiến này nhằm giúp người tham gia phát triển các hoạt động tạo thu nhập bền vững, đồng thời giải quyết những tác động về tâm lý và cảm xúc do định kiến và cô lập xã hội gây ra. Thông qua việc xây dựng mạng lưới hỗ trợ đồng đẳng và lan tỏa tiếng nói của phụ nữ bằng hình thức kể chuyện, dự án hướng tới mục tiêu giảm định kiến xã hội và thúc đẩy sự thấu hiểu, tôn trọng từ cộng đồng.
Dự án hỗ trợ trực tiếp nhóm đối tượng trọng tâm là các bà mẹ đơn thân và phụ nữ yếu thế khác tại Đà Nẵng, cung cấp cho họ các công cụ để nâng cao khả năng thích ứng về mặt kinh tế và hòa nhập xã hội. Dự án dự kiến sẽ mang lại lợi ích cho hàng trăm phụ nữ và gia đình của họ thông qua các hoạt động đào tạo, cố vấn và hỗ trợ liên tục trong cộng đồng.
“Chúng tôi mong muốn xây dựng các biện pháp hỗ trợ bền vững bằng cách nâng cao sự tự tin của phụ nữ, mở rộng các cơ hội sinh kế phù hợp với địa phương và lan tỏa tiếng nói của họ để giảm bớt định kiến xã hội,” theo chia sẻ từ một đại diện của Catalyst for Change Việt Nam (C4C). “Thay vì chỉ cung cấp hỗ trợ tạm thời, mục tiêu lâu dài của chúng tôi là nâng cao khả năng thích ứng về mặt kinh tế một cách bền vững và thúc đẩy hòa nhập xã hội thực chất trong các cộng đồng đô thị dễ bị tổn thương nhất tại Đà Nẵng”.
Thông qua kết hợp đào tạo kỹ năng thực tiễn, hỗ trợ tinh thần và hoạt động kể chuyện cộng đồng, Dự án “Không gian dành cho phụ nữ” mang đến một mô hình toàn diện và có khả năng nhân rộng nhằm trao quyền cho các bà mẹ đơn thân và phụ nữ yếu thế tại Việt Nam, giúp họ giảm mức độ dễ bị tổn thương và nâng cao khả năng thích ứng bền vững, chuyển đổi những định kiến thành thái độ tôn trọng phẩm giá của phụ nữ, trong bối cảnh Năm quốc tế của tình nguyện viên vì Phát triển bền vững.