Đối với các cơ sở giáo dục đại học có truyền thống và thế mạnh trong phát triển khoa học và công nghệ, mối quan hệ hợp tác với doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước đã được hình thành từ sớm, đặc biệt trong các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Việc ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW đã tạo bước chuyển quan trọng về tư duy và nhận thức trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó mô hình hợp tác "3 Nhà" được xác định là cơ chế then chốt.

Trong đào tạo nguồn nhân lực, nhiều cơ sở giáo dục đại học (GDĐH) đã tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập, đào tạo theo đặt hàng và mời chuyên gia doanh nghiệp tham gia giảng dạy. Năm học 2024–2025, nhóm ngành công nghệ – kỹ thuật có hơn 685.800 sinh viên, chiếm trên 33% quy mô đào tạo đại học, cùng 21.600 học viên cao học và 3.500 nghiên cứu sinh, cho thấy xu hướng phát triển mạnh của đào tạo nguồn nhân lực KHCN.

Trong nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo (ĐMST), nhiều cơ sở GDĐH đã triển khai các chương trình hợp tác nghiên cứu với doanh nghiệp và địa phương. Tiêu biểu như Đại học Quốc gia Hà Nội ký 19 thỏa thuận hợp tác với kinh phí chuyển giao 52,8 tỷ đồng; Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh triển khai 330 hoạt động hợp tác doanh nghiệp; Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện nhiều nhiệm vụ nghiên cứu với kinh phí trên 100 tỷ đồng; Đại học Đà Nẵng hợp tác với 115 doanh nghiệp trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, robot, năng lượng xanh và y sinh học.

Bên cạnh đó, Bộ GDĐT đã tổ chức triển khai thưc hiện Đề án phát triển hệ thống trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0 đến năm 2030 (Quyết định 374/QĐ-TTg), Bộ đã thành lập 13 mạng lưới trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về công nghệ 4.0, các mạng lưới này đã ký kết hợp tác với gần 300 đối tác là các cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp trong và ngoài nước và các địa phương; triển khai nhiều nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, năng lượng tái tạo, hydrogen, công nghệ sinh học nông nghiệp, vật liệu tiên tiến và hạ tầng thông minh, góp phần hình thành hệ sinh thái hợp tác đại học – doanh nghiệp ngày càng sâu rộng và hiệu quả.

Nhiều cơ sở giáo dục đại học đã chủ động, tích cực đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp và địa phương trong đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, qua đó thể hiện rõ vai trò trung tâm của nhà trường trong mô hình hợp tác “3 Nhà”.

Trong tháng 3/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã tổ chức làm việc các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc về tình hình triển khai thúc đẩy hợp tác mô hình "3 Nhà" và tổ chức làm việc riêng với 4 cơ sở giáo dục đại học gồm: 2 Đại học Quốc gia Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng theo thông báo Kết luận số 45; làm việc, trao đổi với Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Đại học Bách Khoa Hà Nội để trao đổi mô hình triển khai thí điểm hợp tác "3 Nhà".

Tổng hợp từ báo cáo của các cơ sở GDĐH cho thấy các chương trình hợp tác đã đề xuất nghiên cứu và phát triển hơn 100 sản phẩm công nghệ, trong đó có nhiều sản phẩm thuộc nhóm công nghệ chiến lược. Những kết quả bước đầu này cho thấy mô hình: Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp đang từng bước được triển khai, góp phần hình thành hệ sinh thái KHCN và ĐMST gắn với nhu cầu phát triển của nền kinh tế.