Liên minh Châu Phi (AU) đã tuyên bố năm 2026 là "Năm bảo đảm nguồn nước bền vững và hệ thống vệ sinh an toàn để đạt được các mục tiêu của Chương trình nghị sự 2063".
Người dân lấy nước từ vòi nước công cộng ở Yaounde, Cameroon. Ảnh: THX/TTXVN
Qua đó, lục địa này đã đưa vấn đề nước và vệ sinh vượt ra khỏi khuôn khổ dịch vụ cơ bản để trở thành những trọng tâm ưu tiên trong chương trình nghị sự chiến lược gắn liền với Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) số 6 của Liên Hợp Quốc.
Theo phóng viên TTXVN tại Nam Phi, trong bài viết phân tích mới đây, tác giả Shadi Motau nhấn mạnh nguồn nước đóng vai trò là chất xúc tác cho chuyển đổi kinh tế, khả năng chống chịu khí hậu, y tế công cộng và ổn định khu vực. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là vô cùng lớn khi châu Phi chịu tổn thương nặng nề trước biến đổi khí hậu dù lượng phát thải thấp.
Chính vì vậy, Tầm nhìn Nước châu Phi 2063 đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia, bởi dòng nước không chịu sự chi phối của các đường biên giới. Các dòng sông, hệ thống nước ngầm và lưu vực nối liền các lãnh thổ và cộng đồng, khiến sự gắn kết khu vực trở thành yếu tố bắt buộc đối với công tác quản lý nguồn nước bền vững.
Quan hệ đối tác giữa các quốc gia châu Phi có thể củng cố an ninh nguồn nước, hỗ trợ phát triển kinh tế và thúc đẩy hợp tác hòa bình đối với các nguồn tài nguyên được chia sẻ. Tiêu biểu như Dự án Nước vùng cao Lesotho giữa Nam Phi và Lesotho – minh chứng cho việc chia sẻ nguồn nước xuyên biên giới để thúc đẩy hội nhập và cung cấp nguồn nước cho hệ thống sông Vaal phục vụ vùng kinh tế Gauteng.
Đáng chú ý, an ninh nguồn nước gắn liền trực tiếp với bình đẳng giới. Báo cáo nhấn mạnh phụ nữ và trẻ em thường gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của tình trạng thiếu nước. Do đó, việc cải thiện hệ thống cung cấp nước không chỉ giải quyết bài toán an sinh mà còn trực tiếp tạo sinh kế, nâng cao quyền năng cho phụ nữ.
Ở cấp độ quốc gia, Nam Phi đang hiện thực hóa chương trình nghị sự về nước thông qua Kế hoạch Hành động Nước Quốc gia nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng. Để giải quyết các vướng mắc trong quản lý nguồn nước, chính quyền các cấp đang đẩy mạnh hợp tác công - tư, thu hút nguồn lực quốc tế và củng cố năng lực vận hành. Tổng thống Nam Phi tái khẳng định sự ủng hộ của Nam Phi đối với hành động tập thể ở cấp độ châu lục nhằm biến những khát vọng chung của châu Phi thành sự hợp tác, thực thi và những tiến bộ có thể đo lường được.