Chính phủ Tây Ban Nha đang đối mặt sức ép lớn sau khi số lượng lớn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong một ngày, khiến hàng chục người thiệt mạng và làm dấy lên tranh cãi về chính sách nhập cư cũng như an ninh biên giới của Liên minh châu Âu (EU).

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã khẩn cấp tới Ceuta - vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển Bắc Phi - nhằm xử lý cuộc khủng hoảng di cư nghiêm trọng sau khi khoảng 60.000 người từ Maroc tràn qua biên giới.

Theo chính quyền địa phương, dòng người vượt biên bằng cả đường bộ lẫn đường biển đã khiến lực lượng kiểm soát biên giới rơi vào tình trạng quá tải. Ít nhất 34 người được xác nhận thiệt mạng, phần lớn do đuối nước trong quá trình tìm cách vào lãnh thổ Tây Ban Nha.

Chính quyền Madrid tuyên bố sẽ nhanh chóng trục xuất những người nhập cảnh trái phép. Tuy nhiên, kế hoạch này đang đối mặt với những rào cản pháp lý sau khi tòa án đưa ra phán quyết siết chặt việc áp dụng cơ chế "từ chối tại biên giới" - quy định từng cho phép lực lượng chức năng lập tức đưa người vượt biên trở lại Maroc.

Theo truyền thông phương Tây, Thủ tướng Sánchez cho rằng làn sóng người di cư lần này có liên quan đến phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha, trong đó xác định những người di cư đến bằng đường biển không thể bị đưa trở lại Maroc ngay lập tức.

Phát biểu sau khi đặt chân tới Ceuta hôm 31/7, ông Sánchez mô tả cuộc vượt biên quy mô lớn là sự xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha.

Ông cũng khẳng định chính phủ sẽ huy động mọi nguồn lực của nhà nước để bảo đảm an toàn cho người dân tại Ceuta và kiểm soát tình hình.

Đến nay, giới chức Tây Ban Nha cho biết đã cơ bản ngăn chặn được làn sóng người di cư mới. Tuy nhiên, chính phủ theo đường lối cởi mở về nhập cư của Thủ tướng Sánchez đang phải đối mặt với áp lực chính trị ngày càng gia tăng.

Diễn biến tại Ceuta cũng nhanh chóng làm dấy lên phản ứng từ nhiều lãnh đạo châu Âu.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni kêu gọi xem xét đình chỉ tư cách tham gia Khu vực Schengen của Tây Ban Nha - cơ chế cho phép tự do đi lại giữa các quốc gia thành viên EU - nhằm bảo vệ an ninh biên giới chung.

Bà khẳng định chính phủ Italy sẵn sàng sử dụng những biện pháp đặc biệt để bảo vệ biên giới và an toàn của công dân, đồng thời nhấn mạnh lập trường cứng rắn trong cuộc chiến chống nhập cư trái phép, triệt phá các đường dây đưa người và bảo đảm việc hồi hương diễn ra hiệu quả.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez cho biết đã chỉ đạo tăng cường kiểm tra tại khu vực biên giới với Tây Ban Nha nhằm ngăn nguy cơ làn sóng di cư lan rộng.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng tuyên bố Liên minh châu Âu không thể chấp nhận việc bất kỳ ai đặt chân vào lãnh thổ của khối mà không tuân thủ các quy định hiện hành, nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ biên giới bên ngoài của EU.