Phát biểu tại cuộc họp báo ở Berlin ngày 28/1, ông Merz nhấn mạnh việc Ukraine trở thành thành viên EU vào ngày 1/1/2027 là “không thể”, bởi Kiev trước hết phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí Copenhagen - bộ điều kiện bắt buộc đối với mọi quốc gia ứng viên.

“Việc Ukraine gia nhập EU vào ngày 1/1/2027 là điều không thể. Tất cả các ứng viên, bao gồm Ukraine, đều phải đáp ứng các tiêu chí Copenhagen”, Thủ tướng Đức khẳng định.

Theo quy định của EU, các tiêu chí Copenhagen bao gồm việc xây dựng các thể chế dân chủ ổn định, một nền kinh tế thị trường hoạt động hiệu quả, cùng khả năng áp dụng và thực thi toàn bộ hệ thống pháp luật của EU.

Ông Merz cho biết Đức thừa nhận triển vọng gia nhập EU của Ukraine, song nhấn mạnh tiến trình này là một quá trình lâu dài. Theo ông, ưu tiên trước mắt nên là các cuộc đàm phán hòa bình đang được Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi, thay vì đặt ra các mốc thời gian gia nhập mang tính chính trị.

Trước đó, Tổng thống Zelensky đã đẩy mạnh vận động cho một lộ trình gia nhập nhanh, coi tư cách thành viên EU là bảo đảm an ninh then chốt đối với Ukraine. Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp Thủ tướng Áo Christian Stocker, ông Zelensky kêu gọi EU đưa ra “một thời hạn cụ thể, là năm 2027”.

Lập trường của Thủ tướng Đức phản ánh quan điểm thận trọng của nhiều nhà lãnh đạo EU. Thủ tướng Áo Stocker gần đây cũng tuyên bố không ủng hộ con đường gia nhập nhanh, nhấn mạnh rằng “các tiêu chí phải được áp dụng như nhau đối với tất cả các quốc gia ứng viên”.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban thậm chí tỏ ra cứng rắn hơn, khẳng định sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực gia nhập EU theo lộ trình rút ngắn, với lý do Brussels không nên “nhập khẩu chiến tranh và tham nhũng”.

Những lo ngại này gia tăng sau khi các công tố viên Ukraine tiết lộ 41 nghị sĩ đương nhiệm đang bị điều tra vì liên quan đến một đường dây gian lận bầu cử bất hợp pháp. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Ukraine vừa trải qua một bê bối tham nhũng lớn liên quan đến Timur Mindich, cộng sự thân cận của Tổng thống Zelensky, dẫn đến hàng loạt vụ từ chức ở cấp cao.

Theo các nguồn tin, việc thúc đẩy tư cách thành viên EU cho Ukraine là một phần của kế hoạch tái thiết trị giá khoảng 800 tỷ USD do Mỹ hậu thuẫn. Tài liệu liên quan đã được Ủy ban châu Âu lưu hành kín tới các quốc gia thành viên EU trong tuần qua.

Theo tạp chí Politico, điều khiến nhiều nhà lãnh đạo EU do dự không chỉ là quy mô tài chính khổng lồ, mà còn là việc gắn trực tiếp tiến trình gia nhập EU của Ukraine với kế hoạch tái thiết đất nước.