Theo truyền thông Anh, ông Vance mô tả bản ghi nhớ (MOU) giữa Mỹ và Iran chỉ dài khoảng một trang rưỡi và mang tính định hướng, các nội dung được trình bày ở mức rất khái quát.

Trong khi đó, các quan chức cấp cao Mỹ cũng bắt đầu tiết lộ một số chi tiết của thỏa thuận. Theo các nguồn tin này, eo biển Hormuz sẽ được mở lại vào ngày 19/6 – thời điểm văn kiện chính thức được ký tại Geneva (Thụy Sĩ).

Thông tin trên được đưa ra khi Tổng thống Trump đang tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại Pháp. Ngày 16/6, hội nghị dự kiến tổ chức một phiên họp đặc biệt về Iran với sự tham dự của lãnh đạo Ai Cập, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Trước đó, trong cuộc gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 15/6, ông Trump tuyên bố: “Tôi rất vui được thông báo rằng thỏa thuận đã được ký, mọi việc đã hoàn tất”, ám chỉ văn kiện sơ bộ giữa Mỹ và Iran.

Các quan chức Mỹ cho biết thỏa thuận đã được ký điện tử bởi Tổng thống Trump, Phó Tổng thống Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf.

Theo giới chức Mỹ, các cuộc đàm phán kỹ thuật liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran sẽ bắt đầu trong tuần này. Việc nới lỏng các lệnh trừng phạt hoặc giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran sẽ phụ thuộc vào mức độ thực hiện các cam kết của Tehran theo thỏa thuận.

Trả lời truyền thông Mỹ, ông Vance khẳng định các thanh sát viên hạt nhân sẽ chắc chắn được phép trở lại Iran theo khuôn khổ thỏa thuận mới.

Ông cho biết một trong những nội dung quan trọng nhất của văn kiện là Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và Mỹ sẽ hỗ trợ Iran xử lý lượng urani được làm giàu ở cấp độ cao hiện đang lưu trữ và điều này được nêu rõ trong thỏa thuận.

Trước đó, Tổng thống Trump cho biết chi tiết thỏa thuận có thể được công bố khá sớm sau lễ ký chính thức ngày 19/6. Tuy nhiên, ông Vance nói với Fox News rằng nhà lãnh đạo Mỹ cũng có thể quyết định công khai văn kiện này sớm hơn.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh CNN, Phó Tổng thống Mỹ nhấn mạnh bản ghi nhớ hiện nay mới chỉ là văn kiện khung, trong khi nhiều nội dung cụ thể sẽ tiếp tục được bàn thảo trong các vòng đàm phán tiếp theo.

Ông cho rằng văn kiện này tạo ra khuôn khổ để Iran có thể hưởng các lợi ích từ thỏa thuận nếu thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ đã cam kết.

Theo ông Vance, ngay trong phần đầu của văn kiện, Iran cam kết thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực, bao gồm việc chấm dứt hỗ trợ tài chính cho các tổ chức mà Mỹ coi là khủng bố.

“Quan trọng nhất là Iran sẽ đưa ra cam kết có thể kiểm chứng được rằng nước này sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân”, ông nói.

Các đồng minh trong G7 sẽ dành sự quan tâm đặc biệt tới vấn đề Iran trong các cuộc trao đổi với Tổng thống Trump, trong bối cảnh Anh và Pháp từng thúc đẩy kế hoạch triển khai lực lượng bảo vệ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Ông Trump cho rằng Mỹ không cần quá nhiều sự hỗ trợ để bảo đảm tự do hàng hải tại khu vực này, song cũng nhận định việc các quốc gia khác điều động một hoặc hai tàu đến hiện diện tại tuyến đường thủy chiến lược này là điều hợp lý.

Theo kế hoạch, thỏa thuận sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, tạo khoảng thời gian để các bên tiếp tục đàm phán hướng tới một thoả thuận toàn diện.

Thông báo về bước đột phá ngoại giao ngày 15/6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải - cho biết thỏa thuận bao gồm việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Liban.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho biết dù Liban nằm trong khuôn khổ ngừng bắn, việc Israel rút quân khỏi lãnh thổ Liban không phải là điều kiện của thỏa thuận. Israel vẫn duy trì quyền tự vệ theo quan điểm của Washington.

Phát biểu tối ngày 15/6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định lực lượng nước này sẽ tiếp tục hiện diện tại các khu vực an ninh ở Liban, Syria và Dải Gaza chừng nào còn cần thiết, đồng thời duy trì quyền hành động nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công.

Ông Netanyahu cũng nhấn mạnh Iran sẽ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, bất kể có hay không có thỏa thuận.

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi truyền thông Liban đưa tin về một cuộc không kích của Israel nhằm vào một chiếc xe ở miền Nam nước này khiến nhiều người thiệt mạng. Đây được cho là vụ tấn công đầu tiên kể từ khi thông tin về thỏa thuận hòa bình được công bố.

Phong trào Hezbollah cho biết đã đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào lực lượng Israel. Sau đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận bốn người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích mà họ cho là nhằm vào các phần tử khủng bố.

Ngày 14/6, Tổng thống Trump cho biết ông đã chỉ đạo dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran, đồng thời khẳng định eo biển Hormuz sẽ được mở lại sau khi thỏa thuận sơ bộ được ký kết.

Trên mạng xã hội, ông Trump tuyên bố các tàu thuyền đang bắt đầu lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz, trong đó có nhiều tàu chở dầu.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cũng xác nhận việc chấm dứt các hoạt động quân sự trong cuộc trao đổi trên truyền hình nhà nước Iran. Truyền thông Iran mô tả thỏa thuận khung là một thắng lợi của Tehran.

Ông Gharibabadi cho biết các nhà trung gian Qatar đã tiến hành gần 15 giờ đàm phán liên tục tại Tehran để đạt được thỏa thuận ban đầu.

Trong khi đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran tuyên bố người dân Iran, cùng lực lượng vũ trang, các đồng minh và lực lượng liên kết của Tehran trong khu vực, đã buộc Mỹ và Israel phải chấp nhận thất bại.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này vẫn thiếu tin tưởng sâu sắc đối với Mỹ và cho rằng thỏa thuận hiện nay mới chỉ là một bước đi nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Tổng thống Liban Joseph Aoun hoan nghênh thông báo mới, đồng thời bày tỏ hy vọng những hiểu biết đạt được giữa các bên sẽ sớm được chuyển hóa thành các hành động cụ thể, qua đó chấm dứt vòng xoáy bạo lực kéo dài trong khu vực.

Trong các cuộc đàm phán trước đây, những bất đồng lớn thường xoay quanh chương trình làm giàu urani của Iran, yêu cầu của phương Tây rằng Tehran không được sở hữu vũ khí hạt nhân, cũng như mong muốn của Iran về việc được dỡ bỏ toàn diện các lệnh trừng phạt và tiếp cận hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ đang bị đóng băng.