Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay cho biết thông báo liên quan được đưa ra ngày 20/5 trong phần hỏi đáp của cuộc họp báo tổ chức tại Seferihisar trong khuôn khổ Ngày Quan sát viên Danh dự của cuộc tập trận EFES-2026, do Văn phòng Báo chí và Quan hệ công chúng thuộc Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức.

Theo Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, dự án được đề xuất nhằm tăng cường an ninh nguồn cung năng lượng cho các thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở sườn phía Đông của liên minh.

Sáng kiến này cũng nhằm giảm sự phụ thuộc vào vận tải nhiên liệu bằng đường biển trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại eo biển Hormuz.

Các quan chức cho biết dự án có thể được triển khai nhanh hơn so với các phương án thay thế khác và sẽ có chi phí hiệu quả hơn khoảng năm lần.

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hai tuyến hàng hải của eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.

Bình thường, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua đây mỗi ngày, chiếm gần một phần tư thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu.

Phần lớn lượng dầu này được tiêu thụ tại châu Á, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc chiếm đa số lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz. Châu Âu cũng phụ thuộc vào tuyến đường này cho một phần đáng kể khí tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu từ Qatar.

Không giống nhiều tuyến hàng hải chiến lược khác, eo biển Hormuz gần như không có phương án thay thế quy mô lớn khả thi: chỉ có Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vận hành các đường ống dẫn dầu, nhưng tổng công suất vẫn thấp hơn nhiều so với lưu lượng qua eo biển.

Kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz vào ngày 2/3, không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công gần đây vào Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này, hoạt động giao thông thương mại gần như biến mất, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình trạng biến động nghiêm trọng.

Sự gián đoạn này được các nhà phân tích đánh giá là cú sốc nghiêm trọng nhất đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu kể từ các cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào thập niên 1970.