Tăng thêm thời gian cho khách chọn lựa

Những ngày đầu tháng Chạp, dọc tuyến Phạm Văn Đồng (TP Hồ Chí Minh) đã hình thành “con đường mai” quen thuộc. Những chậu mai lớn nhỏ từ các vườn Thủ Đức và Bình Lợi được đưa ra trưng bày sớm hơn mọi năm. Từ mai bonsai, mai ghép đến mai cổ thụ, từng dãy cây được xếp ngay ngắn, tạo nên bức tranh rực rỡ sắc vàng giữa dòng xe tấp nập. Không khí Tết vì thế đến sớm hơn, nhưng khách ghé xem vẫn chủ yếu là dạo quanh, hỏi giá, ngắm dáng cây và thăm dò khả năng nở hoa đúng dịp, thay vì chốt mua hay đặt thuê ngay.

Anh Lê Tiến Hảo, ngụ phường Bình Thạnh cho biết, tranh thủ sau giờ làm việc, anh rủ bạn cùng ghé đến tuyến Phạm Văn Đồng để ngắm mai, vừa thư giãn vừa “canh” cây đẹp cho gia đình. Theo anh Hảo, năm nay mai ra sớm, dáng cây phong phú nhưng giá thuê có nhích lên nên anh còn cân nhắc. “Tôi thích những chậu mai tán tròn, gốc chắc, nụ đều để trưng phòng khách. Đi xem sớm để so sánh giá, đến cận Tết nếu thấy hợp túi tiền thì mới quyết định thuê, còn không sẽ chọn mua chậu nhỏ cho tiết kiệm”, anh Hảo cho biết thêm.

Tại vườn mai Hai Trận, phường Linh Đông, một nhân viên đang bán mai Tết tại đây cho biết, việc mang mai ra phố sớm giúp khách có thêm thời gian lựa chọn, còn nhà vườn thuận tiện theo dõi, xử lý kỹ thuật trong bối cảnh nắng mưa đan xen. “Năm nay thời tiết khó lường, nếu không chủ động, mai dễ nở sớm hoặc nở muộn. Bày bán sớm để vừa giữ khách, vừa canh hoa. Theo đó, những chậu đã có nụ đều sẽ được chăm sóc riêng, điều chỉnh nước và ánh sáng để hoa nở đúng thời điểm từ 29 đến mùng 2 Tết”, nhân viên này cho biết thêm.

Ghi nhận của phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, giá thuê mai Tết năm nay nhìn chung có xu hướng tăng nhẹ ở phân khúc trung và cao do chi phí vận chuyển, nhân công và bảo hành hoa tăng. Loại chậu vừa phổ biến ở mức 5 - 6 triệu đồng/chậu cho thời gian thuê từ 20 tháng Chạp đến mùng 10 Tết. Những cặp mai lớn, dáng đẹp, gốc cổ thụ được chào giá 20 - 22 triệu đồng/cặp, đã bao gồm vận chuyển nội thành; quãng đường xa hơn sẽ tính thêm phí theo thỏa thuận. Với khách mua đứt, mai bonsai nhỏ có giá từ 1,2 - 2,5 triệu đồng/cây, trong khi mai ghép tán rộng, gốc già dao động 7 - 15 triệu đồng/cây tùy dáng và tuổi cây.

Anh Nguyễn Quốc Dũng, chủ cửa hàng bán mai Tết trên đường Phạm Văn Đồng cho biết, năm nay anh đã nhận đơn đặt thuê mai từ khá sớm, chủ yếu từ các doanh nghiệp và khách quen. Tuy nhiên, lượng khách đặt giảm so với cùng kỳ năm ngoái, tính đến nay mới đạt khoảng 30% kế hoạch. “Khách còn chờ sát Tết mới quyết vì muốn xem mai nở thế nào và cân đối chi tiêu. Dự kiến từ tuần sau, khi không khí mua sắm mai Tết sẽ sôi động hơn, lượng khách sẽ tăng rõ rệt hơn", anh Dũng cho biết thêm.

Trong khi đó xã Bình Lợi, thủ phủ mai vàng lớn nhất TP Hồ Chí Minh, ông Trần Văn Phúc, Phó Giám đốc HTX Hoa mai vàng Bình Lợi, cho biết nguồn cung năm nay đang vượt xa cầu, tạo áp lực lớn lên giá bán và sức tiêu thụ của nhà vườn. Theo đó, diện tích trồng mai vàng toàn xã đã tăng lên hơn 600 ha, trong khi thương lái từ miền Trung và phía Bắc đặt cọc chậm hơn mọi năm.

“Mọi năm, đến thời điểm này đã có khoảng 30% sản lượng được chốt. Năm nay lượng khách đặt mua rất ít, nên nhiều vườn phải hạ giá để kích cầu. đa số người mua kiên nhẫn chờ thời điểm “chín” để quyết định xuống tiền. Ngoài ra, giá mai trồng đất loại 3 năm tuổi hiện dao động 250.000 - 300.000 đồng/cây, loại 4 - 5 năm tuổi 500.000 - 650.000 đồng/cây. Mai đã đưa lên chậu loại nhỏ phổ biến ở mức 500.000 - 700.000 đồng/chậu, giảm nhẹ so với đầu vụ. Những cây dáng đẹp, tán rộng, gốc già vẫn giữ giá tốt, nhưng số lượng giao dịch không nhiều như các năm trước", ông Phúc nói.

Chờ sức bật của thị trường

Không chỉ đối mặt với sức mua còn chậm, nhà vườn trồng mai tại TP Hồ Chí Minh năm nay tiếp tục “nín thở” trước những diễn biến khó lường của thời tiết và áp lực chi phí đầu vào tăng cao. Theo đó, hiện tượng mưa trái mùa, sương muối và biên độ nhiệt thay đổi liên tục khiến nhiều vườn ghi nhận tình trạng lá yếu, nụ bật sớm hoặc phát triển không đồng đều. Việc canh cho hoa nở đúng vào cao điểm từ 29 đến mùng 2 Tết vì thế trở nên vất vả hơn, đòi hỏi người trồng phải theo dõi sát sao từng luống mai, điều chỉnh nước tưới, ánh sáng và dinh dưỡng theo từng ngày để “giữ nhịp” cho cây.

Tại xã Bình Lợi, ông Trần Quốc Dũng, người có nhiều năm gắn bó với nghề trồng mai, cho biết năm nay ông chuẩn bị khoảng 1.000 cây mai 4 năm tuổi để đưa ra thị trường. Những ngày này, ông thường xuyên chặn đọt, tỉa cành và dưỡng nụ nhằm giữ nhịp sinh trưởng ổn định.

“Chỉ cần mưa dầm vài ngày là cây phản ứng ngay, nụ có thể bung sớm. Bà con phải túc trực cả ngày, theo dõi từng gốc mai để kịp xử lý. Ngoài ra, các chi phí thuê đất, nhân công và vật tư nông nghiệp đều tăng, khiến mỗi cây mai “đội” thêm tiền từ khâu chăm sóc đến khâu vận chuyển ra thị trường”, ông Dũng cho biết thêm.

Tương tự, tại vườn mai của Tuấn Khải, ngụ ở xã Bình Lợi cho biết, chi phí chăm sóc năm nay tăng rõ rệt, từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến công lao động, có khoản tăng 3 - 4 lần so với trước. “Mỗi cây mai là cả năm công sức. Mong nhất là hoa nở đúng Tết để bán được giá, bù lại chi phí bỏ ra. Theo đó, nhiều nhà vườn buộc phải cân nhắc kỹ khi điều chỉnh giá bán, bởi nếu tăng quá mạnh sẽ khó giữ khách nhưng nếu giữ giá thấp thì nguy cơ lỗ vốn là rất lớn”, anh Khải cho biết thêm.

Ở góc độ hợp tác xã, ông Trần Văn Phúc cho biết, hiện nay các nhà vườn đều phải chịu áp lực về chi phí đầu vào tăng, giá bán chỉ dám điều chỉnh nhẹ để bù lỗ. Tuy nhiên, từ nay đến Tết Nguyên đán, nếu sức mua không cải thiện vào những ngày cận Tết, nhiều hộ sẽ khó bù đắp được vốn đã bỏ ra suốt cả năm.

Trước xu hướng thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng, theo ông Phúc, hiện nhiều hộ trồng mai tại Bình Lợi và các vùng lân cận đã chuyển hướng sang phân khúc mai chậu bon sai để bàn, với mức giá bình dân 100.000 - 200.000 đồng/chậu. Theo các nhà vườn, dòng sản phẩm này dễ tiếp cận khách lẻ, hộ gia đình và văn phòng nhỏ, giúp xoay vòng vốn nhanh hơn so với những cây lớn, giá cao. Tuy nhiên, lợi nhuận trên mỗi chậu nhỏ không nhiều, nên để bù chi phí, người trồng phải bán được số lượng lớn, điều không dễ khi thị trường còn trầm lắng.

Theo các nhà vườn trồng mai tại TP Hồ Chí Minh, các chi phí vận chuyển và bảo hành hoa cũng là gánh nặng không nhỏ. Hiện nay, các giá xăng dầu, thuê xe tải và nhân công bốc xếp đều tăng, trong khi khách hàng ngày càng đòi hỏi cao về dịch vụ, từ giao cây tận nơi đến cam kết đổi cây nếu hoa nở không đạt. Chỉ cần một đợt mưa bất chợt hay nắng gắt kéo dài, nhà vườn có thể phải đổi hàng loạt chậu cho khách, đồng nghĩa với phát sinh thêm chi phí.

Dù bức tranh thị trường còn nhiều gam màu trầm, sắc vàng của những vườn mai vẫn rực rỡ trong nắng cuối năm. Người trồng mai kiên nhẫn chờ những ngày cận Tết, khi sức mua thường tăng nhanh và quyết định mua sắm được đưa ra dứt khoát hơn. Với họ, khoảnh khắc những bông mai nở đúng thời điểm không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ, mà còn là thước đo cho cả một năm lao động. Nếu sức mua không kịp “bật” trong cao điểm, mùa mai Tết 2026 có nguy cơ trở thành một vụ mùa nhiều nỗi lo, khi giá bán tăng nhẹ vẫn chưa đủ bù cho những chi phí đầu vào ngày càng đè nặng lên vai người nông dân.