Trước tình trạng không phận Trung Đông bị phong tỏa và mạng lưới hàng không tê liệt do xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran, ngày càng có nhiều quốc gia khẩn trương đưa ra những phản ứng khác nhau nhằm bảo hộ và sơ tán hàng chục nghìn công dân đang bị mắc kẹt tại khu vực này.
Sân bay quốc tế Ben Gurion ở phía Đông Nam thành phố Tel Aviv, Israel. Ảnh: IRNA/TTXVN
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, Bộ Nội vụ Pháp đã đặt lực lượng an ninh trong tình trạng cảnh báo cao, tăng cường bảo vệ các cơ quan ngoại giao, địa điểm chiến lược, lợi ích của Mỹ và Israel, cũng như các tổ chức cộng đồng Do Thái. Chính quyền yêu cầu các địa phương theo dõi sát mọi dấu hiệu gây rối trật tự công cộng hoặc hoạt động có liên quan đến Iran.
Kế hoạch an ninh Vigipirate tiếp tục được duy trì ở mức “khẩn cấp”. Theo các nguồn an ninh, mối đe dọa hiện nay không chỉ dừng ở nguy cơ hành động cực đoan đơn lẻ mà còn bao gồm hoạt động gây ảnh hưởng, sử dụng mạng lưới tội phạm hoặc khả năng can dự trực tiếp của các cơ quan Iran. Giới chức Pháp cũng cảnh báo nguy cơ tự cực đoan hóa trên mạng xã hội trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.
Những năm gần đây, cơ quan tư pháp Pháp đã xử lý nhiều vụ việc nghi liên quan đến mạng lưới gây ảnh hưởng hoặc âm mưu tấn công nhắm vào lợi ích Israel và các mục tiêu Do Thái. Giới chuyên gia nhận định nguy cơ các hoạt động trả đũa ở nước ngoài trong bối cảnh xung đột hiện nay là yếu tố không thể loại trừ.
Song song với thách thức an ninh, việc đóng cửa nhiều không phận tại Trung Đông khiến một số công dân Pháp không thể trở về nước đúng kế hoạch, trong đó có nhiều người đang nghỉ phép cá nhân.
Theo các chuyên gia luật lao động, trường hợp bị mắc kẹt do chiến sự có thể được coi là tình huống “bất khả kháng” nếu đáp ứng các điều kiện như không thể lường trước và không thể khắc phục. Khi đó, sự vắng mặt không bị xem là lỗi của người lao động nếu có đầy đủ bằng chứng như xác nhận hủy chuyến bay hoặc đóng cửa không phận.
Tuy nhiên, trong thời gian hợp đồng lao động bị tạm ngừng vì bất khả kháng, người sử dụng lao động không nhất thiết phải tiếp tục trả lương, trừ khi có quy định khác trong hợp đồng hoặc thỏa ước tập thể. Các chuyên gia khuyến nghị hai bên nên ưu tiên giải pháp thỏa thuận, như sử dụng ngày nghỉ phép, nghỉ bù hoặc làm việc từ xa nếu điều kiện cho phép.
Đối với trường hợp đi công tác theo yêu cầu của doanh nghiệp, người sử dụng lao động có nghĩa vụ bảo đảm an toàn và tổ chức hồi hương cho nhân viên.
Theo phóng viên TTXVN tại Praha, Thủ tướng CH Séc Andrej Babiš thông báo triển khai 3 chuyến bay hồi hương bằng máy bay chuyên dụng Airbus và máy bay quân sự Casa để đón khoảng 6.700 công dân từ Ai Cập và Jordan về nước. Bên cạnh đó, hãng hàng không Smartwings cũng điều động thêm 8 chuyến bay tới Oman để hỗ trợ hành khách đang mắc kẹt.
Song song với việc sơ tán, Chính phủ Séc còn chủ trương áp dụng các biện pháp an ninh đặc biệt và tăng cường cảnh sát tuần tra tại những địa điểm công cộng để đảm bảo an ninh nội địa.
Theo phóng viên TTXVN tại Pretoria, Chính phủ Nam Phi bày tỏ quan ngại sâu sắc khi nhiều công dân bị mắc kẹt tại các nhà ga ở Dubai và Iran trong tình trạng chi phí phát sinh và an ninh bất ổn.
Bộ Quan hệ quốc tế và Hợp tác Nam Phi (DIRCO) đã yêu cầu công dân khẩn trương đăng ký vị trí với các đại sứ quán. Tuy nhiên, giới chức nước này thừa nhận việc sơ tán hiện cực kỳ khó khăn do không phận bị đóng cửa hoàn toàn.
Trong khi đó, Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min Seok cho biết Chính phủ nước này đang ứng phó toàn diện trước cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, với ưu tiên hàng đầu là sự an toàn của người dân.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, Thủ tướng Kim Min Seok đã chỉ thị Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan nhanh chóng chia sẻ thông tin minh bạch, chính xác về cuộc khủng hoảng để người dân nắm bắt rõ ràng. Ông cũng kêu gọi người dân tin tưởng vào phản ứng của chính phủ và duy trì cuộc sống thường nhật.
Trong khi đó, phóng viên TTXVN tại châu Âu dẫn truyền thông địa phương cho biết tại Dubai và Abu Dhabi thuộc Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) - những cửa ngõ hàng không vốn sầm uất bậc nhất thế giới, tình trạng khan hiếm đường bay đã đẩy hành khách vào những tình huống chưa từng có. Do các sân bay lớn tại Dubai, Abu Dhabi và Qatar tiếp tục đóng cửa trong ngày 2/3, hàng nghìn người đã phải lái xe xuyên đêm hơn 10 giờ sang các quốc gia láng giềng như Oman hay Saudi Arabia với hy vọng tìm được suất trên các chuyến bay hiếm hoi còn hoạt động.
Dữ liệu từ Cirium cho thấy hơn 50% số chuyến bay đến khu vực đã bị hủy, khiến các hãng hàng không lớn như Emirates, Qatar Airways và Etihad đồng loạt hoãn chuyến. Nhu cầu rời đi quá lớn đã khiến thị trường thuê chuyên cơ riêng bùng nổ. Nhiều người sẵn sàng trả giá gấp đôi nhưng vẫn không thể tìm được máy bay do các suất hạ cánh tại các điểm đến thay thế như Muscat (Oman) đang trở nên cực kỳ khan hiếm.
Cuộc khủng hoảng trên không chỉ gây khó khăn cho người nước ngoài tại Trung Đông mà còn tác động đáng kể đến kinh tế toàn cầu. Trong phiên giao dịch ngày 2/3, cổ phiếu của các tập đoàn hàng không lớn như Air France-KLM, Lufthansa và IAG (chủ sở hữu British Airways) đã lao dốc từ 5% đến 8,5%.
Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu khuyến cáo máy bay dân dụng tránh toàn bộ khu vực xung đột. Tại các thành phố vốn được coi là an toàn như Dubai hay Abu Dhabi, cảm giác lo ngại về rủi ro địa chính trị đang lan rộng, buộc nhiều gia đình và doanh nghiệp phải tái đánh giá kế hoạch định cư và đầu tư dài hạn tại khu vực Vùng Vịnh.