Cùng với đó, ngày 31/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói đã góp phần tháo gỡ các “nút thắt” pháp lý, mang lại sự phấn khởi cho người trồng sầu riêng và vơi bớt nỗi lo về đầu ra cho mùa vụ năm nay.

Phấn khởi với quy định mới

Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP điều chỉnh, bổ sung một số quy định về nguyên tắc, hồ sơ, trình tự, thẩm quyền cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026 của Chính phủ quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP có hiệu lực ngay sau ngày ban hành, tức ngày 1/8/2026 cho thấy sự cấp thiết, quan trọng của văn bản này đối với việc tháo gỡ những vướng mắc về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Một trong những quy định mới khiến nông dân, hợp tác xã phấn khởi là Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP đã bỏ quy định “diện tích tối thiểu của một vùng trồng là 10 ha”. Đồng thời, Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP đã thông thoáng đối với việc cấp mã số cho cây trồng xen canh và cho phép duy trì, bảo đảm tính liên tục đối với các mã số đã được cấp trước đây.

Ông Trần Văn Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk cho biết, thành viên hợp tác xã và các hộ dân liên kết sản xuất rất phấn khởi vì tiếng nói của người nông dân được lắng nghe, khó khăn được tháo gỡ. Hơn 3 năm qua, vùng trồng của hợp tác xã với hơn 120 ha đã sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, song chưa được cấp mã số vùng trồng do nhiều diện tích sầu riêng trồng xen canh. Việc ban hành và áp dụng Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP với tinh thần khẩn trương sẽ tháo gỡ khó khăn cho nông dân và hợp tác xã, giúp nhiều vùng trồng sớm được cấp mã số, đủ điều kiện tham gia xuất khẩu chính ngạch ngay trong mùa vụ năm nay.

Ngoài ra, các quy định khác tại Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP cũng được các hợp tác xã, nông dân Đắk Lắk đánh giá cao như: việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện toàn trình trên môi trường mạng; tổ chức, cá nhân tự kê khai, tự chịu trách nhiệm; chỉ thực hiện tiền kiểm đối với trường hợp nước nhập khẩu có yêu cầu; việc phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính cho cấp xã. Cùng với đó, việc cắt giảm 50% thành phần hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính sẽ khuyến khích các tổ chức, cá nhân, hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết sản xuất hình thành vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn để cấp mã số vùng trồng.

Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk Lê Anh Trung cho rằng, Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP là bước cải cách đột phá. Việc rút ngắn thời gian xử lý thủ tục còn 3 ngày làm việc đối với sản phẩm không đăng ký xuất khẩu (giảm 11 ngày), 10 ngày làm việc đối với sản phẩm xuất khẩu (giảm 4 ngày) sẽ hạn chế tình trạng ùn tắc trong quá trình giải quyết hồ sơ, giảm thời gian chờ đợi, nâng cao tính công khai, minh bạch khi toàn bộ hồ sơ được theo dõi trên hệ thống điện tử. Bên cạnh đó, quy định mới chuyển mạnh phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm sẽ là nền tảng để Đắk Lắk xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Đồng bộ giải pháp, siết chặt kỷ cương

Để tháo gỡ các khó khăn của ngành hàng sầu riêng, các cấp, ngành của tỉnh Đắk Lắk đang vào cuộc quyết liệt, chú trọng lắng nghe tiếng nói của nông dân và doanh nghiệp để triển khai các giải pháp hữu hiệu. Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng nhằm chủ động điều tiết thị trường tiêu thụ, giảm áp lực ùn ứ cục bộ trong mùa vụ thu hoạch cao điểm.

Tỉnh ủy Đắk Lắk đã chỉ đạo lập Quy chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Công an, Hải quan, Thuế và chính quyền các địa phương nhằm siết chặt kỷ cương toàn chuỗi ngành hàng. Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cùng các doanh nghiệp xuất khẩu lớn đã tổ chức đoàn khảo sát, làm việc tại Thâm Quyến và Quảng Châu (Trung Quốc) để mở rộng kết nối thị trường, quảng bá thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk; đồng thời phối hợp đón tiếp đoàn doanh nghiệp Trung Quốc đến tham quan vùng trồng, thúc đẩy hợp tác đầu tư.

Về phía ngành chuyên môn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk chủ động kiểm soát chất lượng trước vụ thu hoạch, triển khai lấy 120 mẫu sầu riêng tại các vùng trồng để kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, cadimi và 60 mẫu tại các cơ sở đóng gói nhằm kiểm soát chất cấm Vàng O (Auramine O).

Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, dự kiến ngày 7/8, tỉnh sẽ ra mắt Bản đồ số nông sản OCOP và triển khai chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” hỗ trợ cấp mã số vùng trồng, số hóa và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng. Tỉnh cũng kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ thí điểm số hóa, tích hợp dữ liệu và kết nối đồng bộ hạ tầng Bản đồ số nông sản của tỉnh với Hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thành lập các tổ công tác đặc biệt trực tiếp bám sát các địa phương trọng điểm để hướng dẫn, hỗ trợ giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong cấp mã số vùng trồng. Đồng thời, Bộ đánh giá cao và sẽ đồng hành hỗ trợ tỉnh Đắk Lắk trong triển khai chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” hỗ trợ cấp mã số vùng trồng, số hóa và kết nối dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng. Bộ cũng sẽ làm việc với GACC nhằm đẩy nhanh tiến độ phê duyệt mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

“Điều thị trường nhập khẩu cần nhất hiện nay là niềm tin. Muốn giữ được niềm tin đó, chắc chắn phải sản xuất có trách nhiệm, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các hành vi sai phạm. Khi sản xuất có trách nhiệm sẽ tạo ra sản phẩm an toàn, sạch và kiểm dịch thực vật tốt, góp phần xây dựng và củng cố thương hiệu quốc gia. Lúc ấy thì niềm tin của các nước nhập khẩu và niềm tin của người tiêu dùng trong nước ngày càng tốt hơn. Kỳ vọng với những nỗ lực về chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng, Đắk Lắk sẽ trở thành hình mẫu đầu tiên của cả nước trong xây dựng “tỉnh luồng xanh” đối với nông sản xuất khẩu”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Bên cạnh bài toán mã số, công tác nâng cao chất lượng sản phẩm cũng được chính quyền và doanh nghiệp đặt lên hàng đầu.

Theo bà Ngô Tường Vy, Tổng giám đốc Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, chất lượng sầu riêng của các tỉnh Đông Nam Bộ, Tây Nguyên trong 2 năm gần đây bị sụt giảm nghiêm trọng. Mẫu mã đẹp, tuy nhiên chất lượng sụt giảm cũng ảnh hưởng đến giá thu mua sầu riêng và hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, ngành nông nghiệp cần sớm ban hành quy trình canh tác chuẩn, trong đó hướng dẫn cụ thể độ tuổi thu hoạch, tiêu chuẩn phân loại A - B - C… Đồng thời, ngành nông nghiệp cần tìm hiểu, phân tích nguyên nhân chất lượng sầu riêng sụt giảm để có giải pháp tháo gỡ phù hợp.

Ông Đỗ Hữu Huy, Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk khẳng định, tỉnh đang triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu sầu riêng và quyết tâm không để người dân chịu thiệt hại trong mùa vụ thu hoạch. UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát toàn bộ mã số vùng trồng đã được cấp, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu; đồng thời đẩy mạnh tiêu thụ nội địa.

Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh đối thoại để lắng nghe, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp; đồng thời kêu gọi, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mở rộng quy mô hoạt động, đồng hành cùng địa phương trong phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững, trong đó chú trọng nâng cao chất lượng, giá trị ngành hàng. Đặc biệt, từ ngày 15/8 - 2/9/2026, Đắk Lắk lần đầu tiên tổ chức Lễ hội Sầu riêng cấp tỉnh nhằm tạo tiếng vang, quảng bá thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk, kết nối giao thương, đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng tỷ đô này.

Những nỗ lực tháo gỡ “nút thắt” từ chính sách của Trung ương đến chuỗi hành động quyết liệt tại địa phương được kỳ vọng sẽ bảo vệ trọn vẹn thành quả lao động của người nông dân trong mùa vụ sầu riêng 2026. Tin vui nối tiếp khi sầu riêng tươi Việt Nam vừa chính thức được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Ấn Độ. Đây sẽ là động lực quan trọng để nông dân và doanh nghiệp Đắk Lắk đẩy mạnh sản xuất có trách nhiệm, chuẩn hóa quy trình, tạo nền tảng vững chắc đưa ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững và ngày càng vươn xa.