Thành phố Izu là nơi xe đạp không chỉ là phương tiện di chuyển hay môn thể thao, mà còn trở thành một phần trong quy hoạch đô thị, giáo dục cộng đồng và phát triển du lịch.
Hàng trăm xe đạp địa hình tại Trung tâm Thể thao Xe đạp Nhật Bản, nơi còn có các lớp dạy xe đạp người dân.
Nằm ở khu vực trung tâm của bán đảo Izu (tỉnh Shizuoka), thành phố Izu từ lâu được biết đến với khí hậu ôn hòa, cảnh quan thiên nhiên phong phú, suối nước nóng và nhiều di tích lịch sử. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, địa phương này còn đang tạo dựng một hình ảnh mới: một thành phố thân thiện với xe đạp, nơi xe đạp không chỉ là phương tiện di chuyển hay môn thể thao, mà còn trở thành một phần trong quy hoạch đô thị, giáo dục cộng đồng và phát triển du lịch.
Từ năm 2016, thành phố Izu đã bắt đầu triển khai các sáng kiến quy hoạch đô thị nhằm khuyến khích người dân sử dụng xe đạp. Chính quyền thành phố không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi người dân đạp xe nhiều hơn, mà còn xây dựng những điều kiện cụ thể để việc sử dụng xe đạp trở nên an toàn và thuận tiện hơn.
Các lớp học về an toàn giao thông, kỹ năng đi xe đạp và những chương trình trải nghiệm được tổ chức cho nhiều nhóm tuổi khác nhau, từ trẻ em chưa đi học, học sinh tiểu học, trung học cơ sở cho đến người cao tuổi. Mục tiêu mà thành phố đặt ra là nâng tỷ lệ người dân biết đi xe đạp lên mức cao nhất có thể, qua đó biến xe đạp thành một phương tiện gần gũi trong đời sống hằng ngày.
Một trong những điểm đáng chú ý trong chính sách của Izu là cách thành phố kết hợp giữa cơ sở hạ tầng, giáo dục và du lịch. Tính đến tháng 3/2026, Izu đã có 85 “cycle pits” - các điểm dừng dành cho người đi xe đạp - nơi họ có thể nghỉ ngơi hoặc thực hiện những thao tác bảo dưỡng đơn giản trong hành trình.
Trên nhiều tuyến đường, thành phố cũng bố trí các ký hiệu chỉ hướng dành cho xe đạp, gọi là “fletching”, nhằm giúp người đi xe dễ dàng nhận biết hướng di chuyển và cảm thấy an toàn hơn khi lưu thông. Đây là những chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn, vì đô thị cần được thiết kế sao cho người đi xe đạp cảm thấy mình thực sự được chào đón.
Nơi cho thuê mũ bảo hiểm tại Trung tâm Thể thao Xe đạp Nhật Bản.
Một đường đua địa hình tại Trung tâm Thể thao Xe đạp Nhật Bản.
Các đường đua địa hình tại Trung tâm Thể thao Xe đạp Nhật Bản.
Nhà hàng Italia The Crank rộng rãi là nơi gặp gỡ giữa người dân địa phương và các tay đua xe đạp hàng đầu.
Nhà hàng The Crank nổi tiếng trong giới đạp xe như một “điểm đến lý tưởng”.
Trung tâm Thể thao Xe đạp Nhật Bản là công viên chủ đề xe đạp lớn nhất Nhật Bản, với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của môn thể thao xe đạp.
Izu cũng có một lợi thế đặc biệt. Đó là các cơ sở thể thao xe đạp tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Trung tâm Thể thao Xe đạp Nhật Bản, mở cửa từ năm 1965, là một trong những cơ sở lớn nhất Nhật Bản về xe đạp, với diện tích khoảng 1,68 triệu mét vuông và hơn 20 đường đua, khu vui chơi liên quan đến xe đạp.
Năm 2009, trung tâm được chỉ định là Cơ sở Trung tâm Huấn luyện Quốc gia về xe đạp. Izu Velodrome, đường đua xe đạp trong nhà bằng gỗ dài 250 mét đầu tiên tại Nhật Bản, cùng với đường đua xe đạp địa hình Izu MTB Course, từng là địa điểm tổ chức các nội dung xe đạp lòng chảo và xe đạp địa hình tại Olympic Tokyo 2020 và Paralympic. Sự kiện này đã giúp Izu được biết đến rộng rãi hơn trên bản đồ thể thao thế giới.
Điều đáng chú ý là thành phố Izu không chỉ nhìn xe đạp từ góc độ sự kiện lớn. Theo Phó Thị trưởng Shohei Ando, chỉ riêng thành phố Izu sẽ khó có thể phát triển mạnh du lịch xe đạp nếu hoạt động một cách độc lập. Vì vậy, Izu đang phối hợp với các địa phương lân cận trên toàn bán đảo để tổ chức các sự kiện, chương trình trải nghiệm và hoạt động quảng bá văn hóa xe đạp. Cách tiếp cận này cho thấy Izu không xem xe đạp là một dự án ngắn hạn sau Olympic, mà là một hướng phát triển khu vực lâu dài, gắn với du lịch bền vững và bản sắc địa phương.
Ở cấp độ cộng đồng, các lớp học xe đạp đóng vai trò quan trọng. Trẻ em được tiếp cận với xe thăng bằng từ nhỏ, học sinh có cơ hội học kỹ năng cùng vận động viên chuyên nghiệp, còn người cao tuổi được tham gia các lớp an toàn xe đạp phù hợp với lứa tuổi.
Trong bối cảnh các quy định giao thông liên quan đến xe đạp tại Nhật Bản ngày càng chặt chẽ hơn, thành phố Izu xem đây không phải là rào cản, mà là cơ hội để người dân suy nghĩ lại về cách đi xe an toàn. Việc giảng dạy quy tắc giao thông trong trường học cũng được coi là một biện pháp nhằm bảo vệ tính mạng, chứ không đơn thuần là phản ứng trước các quy định xử phạt mới.
Bên cạnh chính quyền và các cơ sở thể thao, văn hóa xe đạp ở Izu còn được nuôi dưỡng bởi những không gian địa phương thân thiện với người đi xe. Một ví dụ tiêu biểu là nhà hàng Italy The Crank, nằm gần ga Shuzenji trên tuyến Izuhakone. Nhà hàng được đầu bếp Shigeo Iwata, một người yêu xe đạp, mở vào tháng 3/2019.
Với không gian rộng rãi, có giá để xe đạp bên trong, cùng những chiếc xe đạp lâu năm và áo đấu có chữ ký được trưng bày, The Crank không chỉ là nơi ăn uống, mà còn là điểm dừng chân quen thuộc của người đạp xe.
Ông Iwata cho biết lý do ông chọn mở nhà hàng tại Shuzenji là vì Izu có văn hóa xe đạp phát triển, phong cảnh đẹp và nguồn nguyên liệu địa phương phong phú từ núi, biển và sông. Đối với ông, ẩm thực Italy và xe đạp có thể kết hợp để tạo nên một trải nghiệm du lịch mới: du khách vừa đạp xe khám phá bán đảo Izu, vừa thưởng thức sản vật đặc trưng của từng khu vực. Hiện ông đã mở thêm một quán cà phê bánh ngọt trước ga Shuzenji và mong muốn trong tương lai có thể phát triển các cửa hàng tương tự tại Đông Izu, Nam Izu và Tây Izu.
The Crank cũng là nơi kết nối người dân địa phương với các vận động viên xe đạp. Thực khách của nhà hàng bao gồm người dân từng làm việc tại Viện Keirin Nhật Bản, các vận động viên Keirin đang thi đấu trong và ngoài nước, thậm chí cả những vận động viên từng tham gia các giải đấu quốc tế và Olympic. Nhờ đó, nhà hàng trở thành một không gian giao lưu đặc biệt, nơi văn hóa thể thao chuyên nghiệp gặp gỡ đời sống thường ngày của cộng đồng địa phương.
Nhìn từ câu chuyện của Izu, có thể thấy việc xây dựng một thành phố thân thiện với xe đạp không chỉ là chuyện kẻ thêm làn đường hay tổ chức vài sự kiện thể thao. Đó là một quá trình kết hợp giữa quy hoạch đô thị, giáo dục an toàn, phát triển du lịch, hợp tác vùng và sự tham gia của cộng đồng địa phương. Izu đang cho thấy rằng xe đạp có thể trở thành cầu nối giữa người dân, du khách, vận động viên và doanh nghiệp nhỏ.
Trong bối cảnh nhiều địa phương Nhật Bản đang tìm kiếm mô hình phát triển bền vững sau Olympic và sau đại dịch, hướng đi của Izu là một ví dụ đáng chú ý: bắt đầu từ những vòng bánh xe nhỏ, nhưng mở ra một tầm nhìn rộng hơn về một đô thị sống chậm, xanh hơn và gắn bó hơn với con người.