Ngày 12/2, một thẩm phán liên bang tại bang Illinois đã ngăn chặn kế hoạch của chính quyền Trump nhằm thu hồi 600 triệu USD quỹ y tế công cộng từ bốn tiểu bang do đảng Dân chủ lãnh đạo.
Nhà Trắng tại Washington, D.C. Ảnh: TXH/TTXVN
Thẩm phán Manish S. Shah thuộc Tòa án Quận liên bang Bắc Illinois nhận định rằng các tiểu bang nguyên đơn, bao gồm California, Colorado, Illinois và Minnesota, đã cung cấp đủ bằng chứng cho thấy việc cắt giảm này dựa trên các lý do "tùy tiện, thất thường hoặc vi phạm hiến pháp".
Lệnh của Thẩm phán Shah, một người được bổ nhiệm bởi cựu Tổng thống Barack Obama, không chỉ đích danh các khoản trợ cấp 600 triệu USD cụ thể mà áp dụng rộng rãi hơn để ngăn chặn việc chấm dứt các khoản tài trợ y tế công cộng dựa trên "các ưu tiên không được tiết lộ của cơ quan". Khoản ngân sách bị đe dọa bao gồm các khoản tài trợ cho các cơ quan y tế tiểu bang và địa phương cũng như một số tổ chức phi chính phủ, trong đó gần hai phần ba số tiền là ngân sách chưa chi tiêu dành cho California. Khoảng hai chục khoản trợ cấp trong số đó nhằm mục đích hạn chế HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Ngoài ra, một phần của số tiền 600 triệu USD này được dự định để hỗ trợ các cộng đồng cụ thể, thường là các cộng đồng da màu hoặc đồng tính. Chính quyền Trump đã thực hiện một chiến dịch rộng rãi nhằm loại bỏ tài trợ liên bang cho những công việc mà họ cho là "thức tỉnh" - một thuật ngữ mơ hồ thường được dùng để nhắm vào các chương trình hỗ trợ các nhóm chủng tộc và kinh tế xã hội cụ thể.
Quyết định này là phán quyết mới nhất của tòa án nhằm trì hoãn các đợt cắt giảm sâu của liên bang đối với các bang do đảng Dân chủ lãnh đạo. Tuần trước, một thẩm phán khác đã gia hạn lệnh chặn chính quyền Trump giữ lại một khoản quỹ lớn hơn lên tới 10 tỷ USD dành cho chăm sóc trẻ em và các dịch vụ xã hội tại bốn tiểu bang trên cùng với New York. Trước đó, tòa án cũng đã chặn kế hoạch đình chỉ tài trợ tem phiếu thực phẩm và các chương trình cứu trợ nạn đói khác tại Minnesota của chính quyền Trump.
Các động thái cắt giảm ngân sách y tế diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump chỉ trích một vụ bê bối gian lận phúc lợi lớn tại Minnesota và cáo buộc các kế hoạch gian lận tương tự đang diễn ra ở các bang khác của đảng Dân chủ.
Ông Trump tuyên bố việc loại bỏ lãng phí ở các bang này sẽ giúp cân bằng ngân sách quốc gia, nhưng các số liệu cho thấy thâm hụt ngân sách hàng năm của Mỹ đã tăng đáng kể trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của ông. Chính phủ liên bang hiện được dự báo sẽ thâm hụt ngân sách 23,1 nghìn tỷ USD trong 9 năm tới, tăng 1,4 nghìn tỷ USD kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng.