Theo báo South China Morning Post, việc Bắc Kinh phát hành trái phiếu chính phủ bằng USD với lãi suất tương đương trái phiếu kho bạc Mỹ đã thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường, cho thấy tiềm năng của công cụ tài chính này trong hệ thống đầu tư toàn cầu.

Nhu cầu phòng ngừa rủi ro địa chính trị gia tăng

Theo báo cáo của nhà kinh tế Xu Qiyuan, Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Mỹ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc, trái phiếu chính phủ Trung Quốc phát hành bằng USD có thể giúp nhà đầu tư vượt qua một số hạn chế của đồng nhân dân tệ, vốn chưa hoàn toàn chuyển đổi tự do.

Ông cho rằng loại tài sản này vừa được bảo đảm bởi tín nhiệm quốc gia ở mức cao, vừa có tính thanh khoản tốt, đồng thời giúp giảm thiểu nguy cơ bị trừng phạt tài chính hoặc đóng băng tài sản khi nắm giữ các tài sản nằm trong hệ thống tài chính Mỹ, chẳng hạn như trái phiếu kho bạc Mỹ.

Nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang tranh luận sôi nổi về cách tận dụng sự suy giảm niềm tin của nhà đầu tư vào Mỹ và đồng USD. Vấn đề này được dự báo sẽ trở thành chủ đề nổi bật tại “Lưỡng hội” khai mạc trong tuần này - kỳ họp thường niên của Quốc hội và Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc.

Theo ông Xu, nhu cầu tìm kiếm công cụ phòng ngừa rủi ro địa chính trị đang gia tăng, phù hợp với xu hướng các tổ chức đầu tư quốc gia điều chỉnh danh mục tài sản theo hướng đa dạng hóa. Đồng thời, dù thanh khoản toàn cầu vẫn khá dồi dào, thị trường lại đang thiếu các tài sản có tính thanh khoản cao và chất lượng tín nhiệm tốt.

Một ví dụ điển hình là đợt phát hành 4 tỷ USD trái phiếu chính phủ Trung Quốc bằng USD tại Hong Kong vào tháng 11 năm ngoái. Mức lãi suất của đợt phát hành này lần đầu tiên ngang bằng với chi phí vay của chính phủ Mỹ.

Cụ thể, trái phiếu kỳ hạn ba năm có lãi suất coupon 3,625%, tương đương trái phiếu kho bạc Mỹ cùng kỳ hạn, trong khi trái phiếu kỳ hạn năm năm chỉ cao hơn khoảng 0,02 điểm phần trăm.

Đợt phát hành này ghi nhận nhu cầu rất lớn khi lượng đăng ký mua cao gấp gần 30 lần quy mô chào bán. Theo Bộ Tài chính Trung Quốc, khoảng hai phần ba nhà đầu tư là các tổ chức chủ quyền, ngân hàng và công ty bảo hiểm.

Ông Xu cho rằng sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường là “lá phiếu tín nhiệm” dành cho sự ổn định chính trị lâu dài và triển vọng phát triển kinh tế chất lượng cao của Trung Quốc. Điều này càng đáng chú ý khi vị thế tài sản trú ẩn của trái phiếu kho bạc Mỹ đang chịu sức ép từ khoản nợ quốc gia khoảng 38.000 tỷ USD của Washington cũng như xu hướng “vũ khí hóa” đồng USD trong các biện pháp trừng phạt tài chính.

Những rào cản để trở thành tài sản trú ẩn toàn cầu

Dù vậy, các chuyên gia nhận định con đường để trái phiếu Trung Quốc trở thành lựa chọn thay thế thực sự ở quy mô toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức.

Theo ông Xu, Bắc Kinh cần xây dựng lịch phát hành trái phiếu trong và ngoài nước theo chu kỳ ổn định và dễ dự đoán hơn nhằm tăng thanh khoản thị trường. Ngân hàng trung ương Trung Quốc cũng nên đóng vai trò tích cực hơn bằng cách từng bước tăng cường hoạt động mua bán trái phiếu trên thị trường thứ cấp.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cần đẩy nhanh quá trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, đồng thời cải thiện hệ thống hạ tầng tài chính để bảo đảm khả năng tương thích với các tiêu chuẩn thanh toán và bù trừ quốc tế.

Những cải cách này được cho là yếu tố then chốt nếu Bắc Kinh muốn biến trái phiếu chính phủ của mình thành một lựa chọn tài sản trú ẩn thực sự cạnh tranh với trái phiếu kho bạc Mỹ trong hệ thống tài chính toàn cầu.