Theo bình luận của báo The Wall Street Journal (WSJ) ngày 11/4, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ cận kề, Tổng thống Donald Trump đang đối mặt với một "eo biển nguy hiểm" về cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Những quyết định quân sự tại Iran không chỉ ảnh hưởng đến an ninh toàn cầu mà còn trực tiếp tác động đến vị thế chính trị của Đảng Cộng hòa.

Áp lực bủa vây từ nội bộ và kinh tế

WSJ lưu ý, các thành viên đảng Cộng hòa đang gây sức ép mạnh mẽ buộc Tổng thống Trump phải chấm dứt chiến tranh. Lý do được đưa ra là giới hạn chịu đựng của người dân Mỹ khi xung đột kéo dài. Cuộc phong tỏa eo biển Hormuz không chỉ làm tăng giá dầu mà còn kéo theo sự leo thang chi phí xăng, dầu diesel, nhiên liệu máy bay, sưởi ấm và phân bón.

Sự bất bình của công chúng về kinh tế là rủi ro lớn. Các chuyên gia cảnh báo rằng chiến sự kéo dài thêm một ngày là một ngày ông Trump bỏ lỡ cơ hội quảng bá các thành tựu ở trong nước về năng lượng, bãi bỏ quy định và cắt giảm thuế. Các cuộc thăm dò cho thấy gánh nặng chính trị đang đè nặng lên vai đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Theo cuộc thăm dò toàn quốc của NBC News mới đây, đa số người được hỏi không tán thành các hành động của ông Trump đối với Iran (đa số cho rằng các cuộc tấn công này không nên xảy ra). Ngoài ra, 50% cử tri đã đăng ký cho biết họ muốn đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội vào mùa thu năm nay, so với chỉ 44% muốn đảng Cộng hòa nắm quyền. Đảng Dân chủ đang dẫn trước 6 điểm phần trăm trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Quốc hội, nơi đảng Cộng hòa hiện đang nắm giữ đa số sít sao ở cả Hạ viện và Thượng viện.

Nhà thăm dò dư luận đảng Dân chủ Jeff Horwitt của Hart Research Associates (người thực hiện cuộc khảo sát cùng với nhà thăm dò dư luận đảng Cộng hòa Bill McInturff của Public Opinion Strategies) nhận định: "Các dữ liệu bầu cử, cùng với quan điểm về Tổng thống Trump và đa số không tán thành các hành động của ông đối với Iran và lạm phát, cùng mức độ giận dữ sâu sắc đối với giới cầm quyền - tất cả đều cho thấy cử tri Mỹ một lần nữa đang tìm kiếm sự thay đổi ở bất cứ nơi nào họ có thể tìm thấy".

Kênh NBC News lưu ý, người dân Mỹ đã bày tỏ sự tức giận về giá dầu cao, khi các cuộc thăm dò cho thấy cử tri không hài lòng với cách ông Trump điều hành nền kinh tế, tiếp tục bất bình gay gắt với cách Tổng thống Trump xử lý vấn đề lạm phát và chi phí sinh hoạt, vốn là những vấn đề then chốt giúp ông giành chiến thắng năm 2024. Hiện các vấn đề này vẫn là mối quan tâm hàng đầu của người Mỹ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay. 

Dù đối mặt với chỉ trích, Mỹ cũng đạt được một số mục tiêu mà chính quyền Trump đề ra. Theo báo cáo từ Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, lực lượng Mỹ phối hợp cùng với phía Israel đã làm suy yếu một trong những quân đội lớn nhất thế giới khi thực hiện trên 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu chiến lược, phá hủy nhiều hệ thống phòng không, kho tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái, làm hư hại 90% nhà máy sản xuất vũ khí của Iran.

Rủi ro từ một kết thúc không rõ ràng

Tuy nhiên, WSJ chỉ ra rằng cách thức cuộc xung đột kết thúc quan trọng hơn thời điểm kết thúc. Thỏa thuận "ngừng bắn" hỗn loạn tuần này đang bị coi là một lỗ hổng chính trị khi vẫn để Iran quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Điều này tạo cơ hội cho đảng Dân chủ và giới truyền thông công kích. Tờ Politico mỉa mai chiến dịch "có vẻ như đang thất bại", trong khi Washington Post khẳng định các mục tiêu trọng tâm của ông Trump vẫn chưa đạt được. Tờ New York Times thậm chí ví đây là "khoảnh khắc Suez" (chỉ một sự kiện mang tính bước ngoặt, phơi bày sự suy yếu của một cường quốc cũ và chấm dứt ảo tưởng về quyền lực toàn cầu, tương tự như cuộc khủng hoảng kênh đào Suez năm 1956 đã đánh dấu sự kết thúc vai trò siêu cường của Anh) - đòn giáng vào uy tín của Mỹ.

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, nhận định: "Cuộc chiến này đã khiến chúng ta tồi tệ hơn so với khi nó bắt đầu". Các đảng viên Cộng hòa phản chiến cũng tham gia, (một cách kỳ lạ) tuyên bố rằng Iran giờ đây thậm chí còn là thách thức lớn hơn và là bằng chứng cho thấy sự can thiệp nước ngoài của Mỹ luôn là một sai lầm tốn kém.

Theo WSJ, người dân Mỹ có thể chia rẽ về đảng phái, nhưng có một điểm chung: họ ghét thua trận. Một kết quả "thất bại" hỗn độn sẽ là nỗi bất bình lớn đối với cử tri, cộng hưởng với những thất vọng sẵn có về kinh tế. Để xoay chuyển tình thế, Tổng thống Trump có lẽ cần một chiến thắng rõ ràng, ít nhất sẽ làm giảm bớt vấn đề trên, cho phép chính quyền Trump quay lại với việc khẳng định những thành tựu trong nước. Một chiến thắng rõ ràng thậm chí có thể là một cú hích chính trị, cho phép Đảng Cộng hòa tạo ra sự tương phản rõ rệt với chính sách đối ngoại "yếu kém" của đảng Dân chủ. Tóm lại, quyết định cuối cùng nằm trong tay Tổng thống Trump.